Ομιλία Δ. Μάντζου, Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής στο Σχέδιο Νόμου του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου
Η ξενοφοβική δημαγωγία, ο ακραίος λαϊκισμός, δεν είναι μόνο ένα γελοίο κάλυμμα της ανεπάρκειας της Κυβέρνησης. Είναι και μέσο συσπείρωσης των αντιδραστικών ακροατηρίων της ΝΔ και μιας Κυβέρνησης σε αποδρομή. Ναι είναι και μέσο αποπροσανατολισμού από τα λοιπά σοβαρά ζητήματα.
Αλλά, ειλικρινά, μακάρι να ήταν μόνο αυτά.
Είναι πολύ περισσότερα: ένα τοξικό, διαβρωτικό μήνυμα προς μια κοινωνία που εκπαιδεύεται να μισεί, να φοβάται, να διχάζει και να διχάζεται. Δεν ξέρω αν συνειδητοποιούμε τι κακό προκαλείται με κάθε ακραία δήλωση κυβερνητικού στελέχους, κάθε ανάλογη τοποθέτηση. Και τι βλάβη προκαλεί η παραπληροφόρηση που συνοδεύει τις ακραίες θέσεις. Πόσοι νέοι άνθρωποι παραδίδονται στο μίσος.
Η Κυβέρνηση, έχοντας στην προμετωπίδα της υπουργούς που προέρχονται από τα βάθη της δεξιάς, φωνάζει για επιστροφές και φυλακές, έτσι, ως συνθήματα, χωρίς αντίκρισμα, περιμένοντας να σκορπίσει ρίγη συγκίνησης στα ακροατήρια που εγκαταλείπουν την κυβέρνηση.
Και αδιαφορεί για τα συναισθήματα που καλλιεργεί στην κοινωνία. Για την τοξικότητα και το δηλητήριο που ενσταλάζει στους πολίτες.
Είναι, αλήθεια, αυτό ένα ευρωπαϊκό φιλελεύθερο κόμμα;
Όμως, όπως σωστά υπονόησε και η εισηγήτριά μας, εδώ δεν μιλάμε μόνο για απόψεις. Αλλά για πολιτική.
Αναποτελεσματική και αντικοινωνική νομοθέτηση
Εδώ μιλάμε για αποτελέσματα πολιτικών, που ναι έχουν ιδεοληπτική αφετηρία και στόχευση. Και είναι πρόχειρες, επιπόλαιες, αποτυχημένες.
Κι αυτή είναι βαθιά πολιτική συζήτηση. Καθόλου διαχειριστική.
Δεν λέμε απλώς ότι δεν τα κάνετε καλά. Υποστηρίζουμε ότι δεν μπορείτε και δεν θέλετε να τα κάνετε σωστά. Γιατί για εσάς η μετανάστευση είναι ένα κακό, που πρέπει να ξορκίσετε με κατάρες, κραυγές και αναθέματα.
Και έχουμε ένα μίξερ. Που όμως είναι τόσο δηλωτικό για την πορεία της ελληνικής δεξιάς.
Σήμερα κ.κ. συνάδελφοι της πλειοψηφίας έρχεστε να καταργήσετε ένα νόμο του ΠΑΣΟΚ (ν. 3907/2011) -με επιτροπή που είχε συντονίσει τότε ο κ. Χρυσοχοΐδης, με διευθυντή του γραφείου του τότε τον κ. Σκέρτσο- που ως προς τις διατάξεις για τις επιστροφές ψηφίστηκε και από την ΝΔ το 2011. Διατάξεις δηλαδή που είχαν ψηφίσει οι βουλευτές της ΝΔ και είχαν καταψηφίσει οι βουλευτές του ΛΑΟΣ. Μεταξύ αυτών και ο σημερινός υπουργός και ο προκάτοχός του.
Αυτός είναι ο τίτλος του σήριαλ που προβάλλεται: “Η εκδίκηση του Καρατζαφέρη”. Και μάλιστα από θέση πρωταγωνιστή.
Και, μάλιστα, τι λέει τώρα η Κυβέρνηση; Ότι εναρμονίζεται σε Κανονισμό πριν αυτός υπάρξει. «Εμπροσθοβαρώς». Εμείς γνωρίζουμε ότι τα υπουργεία έχουν συρτάρια γεμάτα με οδηγίες που δεν έχουν ενσωματωθεί και κινδυνεύουμε με πρόστιμα. Κι ο κ. Βορίδης με τον κ. Πλεύρη μας λένε πως ενσωματώνουν πρόταση Κανονισμού. Εντυπωσιακός ζήλος!
Και δεν λένε ότι αυτό που νομοθετούν είναι αντίθετο προς την Οδηγία που ισχύει σήμερα!
Παταγώδης αποτυχία πολιτικής επιστροφών
Εμείς, λοιπόν, επιμένουμε να αναλύουμε τα ολέθρια σφάλματα της Κυβέρνησης και τις συνέπειες που αυτά έχουν.
Κι επειδή ακούσαμε σήμερα τον κ. Υπουργό να αναρωτιέται: «Το ΠΑΣΟΚ θέλει επιστροφές;»
Μα τώρα στα σοβαρά; Θυμάστε τη σφοδρή κριτική στην αντισυνταγματική τροπολογία του Ιουλίου; Θυμάστε το αίτημά μας για επίσπευση των επιστροφών;
Λέτε ότι υπήρξε μείωση ροών προς την Κρήτη. Μα τους τελευταίους μήνες έχει υπάρξει σταθερή μείωση ροών και προς την Ιταλία. Έγινε κι αυτό επειδή ο κ. Πλεύρης έφερε τροπολογία;
Ο κ. Υπουργός Εξωτερικών διαφημίζει τις διαμεσολαβητικές του πρωτοβουλίες στην Τρίπολη και τη Βεγγάζη. Ότι αυτές έφεραν τη μείωση των ροών.
Τελικά τι ήταν; Αποτέλεσμα μιας τροπολογίας-«μπαμπούλα» που φόβισε τους μετανάστες και τρόμαξε τους διακινητές ή μιας διπλωματικής πρωτοβουλίας που καθυστέρησε πολύ, δεν έγινε στον χρόνο που έπρεπε παρά μόνο μετά την εκδήλωση της κρίσης;
Ποιον να πιστέψουμε; Εσάς ή τον Υπουργό Εξωτερικών;
Οι πολίτες πρέπει να ακούσουν την αλήθεια:
Η αποτυχία της πολιτικής επιστροφών είναι παταγώδης.
Ναι τα αποτελέσματα της σημερινής Κυβέρνησης υπολείπονται εκείνων της προηγούμενης. Το λένε οι αριθμοί.
Είναι η δεύτερη φορά, μετά το 2021, που αλλάζει η ΝΔ τη νομοθεσία για να αυξηθούν οι επιστροφές. Μετά τις αλλαγές του 2021, οι επιστροφές μειώθηκαν δραματικά.
Γιατί; Μα διότι δεν θέλει η Κυβέρνηση να ασχοληθεί πολιτικά με το ζήτημα, παρά μόνο ως επικοινωνία. Οι κακοί ξένοι, οι καλοί δεξιοί. Χάρτινοι ήρωες σε έναν κόσμο ασπρόμαυρο.
Και δεν βλέπει τα προβλήματα. Που υπάρχουν ακόμη και σε διμερές επίπεδο, με χώρες που κανείς θα ανέμενε να υπάρχει η ελάχιστη συνεργασία -όπως η Αίγυπτος.
Χθες ανέφερε σε τηλεοπτική του συνέντευξη ο κ. Υπουργός των Εξωτερικών ότι με τους Αιγύπτιους μας συνδέουν αδελφικοί δεσμοί. Για αδέλφια, τα λες και λίγο δύστροπα.
Το έθεσε αυτό ο κ. Πρωθυπουργός στον Αιγύπτιο Πρόεδρο προ λίγων ημερών όταν μίλησαν;
Για ποιες επιστροφές λοιπόν μας λέει η Κυβέρνηση;
Και για ποιες φυλακές μιλά;
Αυτές που δεν υπάρχουν; Που έχουμε πλέον σωρεία καταδικαστικών αποφάσεων του ΕΔΔΑ για απάνθρωπες συνθήκες κράτησης; Ή θα βαφτίσει φυλακές νέες δομές στα νησιά και αλλού;
Αλήθεια, τη διοικητική κράτηση ως μέτρο την εφάρμοσε η Κυβέρνηση πριν πάει στη φυλάκιση; Την αξιολόγησε;
Ανεφάρμοστο και αντικοινωνικό σχέδιο νόμου
Είναι δε χαρακτηριστικό. Όλοι οι συναφείς κοινωνικοί και επιστημονικοί φορείς απέναντι στο σχέδιο νόμου. Δικαστές, δικηγόροι και αστυνομικοί τοποθετήθηκαν απέναντι. Φυσικά η ΕΕΔΑ και ο Συνήγορος του Πολίτη. Ακόμη και στην έκθεση της Επιστημονικής Υπηρεσίας της Βουλής ασκείται κριτική.
Είναι, λοιπόν, λογικό που η πλειοψηφία δεν προσκάλεσε κανέναν φορέα! Ούτε έναν, για πρώτη φορά!
Και είναι χαρακτηριστική η τοποθέτηση του Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου ΝΔ, του κ. Καιρίδη. Που αν κατάλαβα καλά προεξόφλησε ότι πρόκειται για αναποτελεσματικό ανεφάρμοστο νομοσχέδιο, που… «θα το κρίνει η ζωή». Τόσο απλά.
Και μια δεύτερη αντίφαση. Αύριο κυρώνεται μία σύμβαση για το Γραφείο και το Παράρτημα του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης στην Ελλάδα. Ο ΔΟΜ γνωρίζετε ότι επέκρινε το νομοσχέδιο αυτό;
Δηλαδή θέλετε το Γραφείο του ΔΟΜ αλλά όχι τη γνώμη του; Δεν γίνονται και τα δύο.
Πρέπει να επιλέξετε.
Δεν μπορείτε τις εσωκομματικές σας αντιθέσεις και αντιφάσεις να τις κάνετε πρόβλημα της χώρας.
Η θέση μας
Εμείς είμαστε λοιπόν καθαροί:
Καταψηφίζουμε ένα σχέδιο νόμου, που μέσα από την ιδεοληψία του, σχεδόν ομολογεί ότι δεν πρόκειται ποτέ όχι να πετύχει, αλλά και να εφαρμοστεί. Ένα ανεφάρμοστο και αντικοινωνικό σχέδιο νόμου.
Το αποδόμησε η Νάντια Γιαννακοπούλου. Σημείο προς σημείο. Με στοιχεία και δεδομένα που και σήμερα κατέθεσε, που αποκαλύπτουν την αλήθεια. Αλλά δυστυχώς αποκρύπτονται από την Κυβέρνηση. Σε πόσους αφορά; Τι αποτέλεσμα θα έχει;
Και τα λέμε με λέξεις καθαρές. Για τη νόμιμη μετανάστευση που ναι είναι αναγκαία, για τα επαγγέλματα φροντίδας που τα αφήνει η Κυβέρνηση στην αφάνεια, για το δημογραφικό. Για όλα. Για τους εργάτες γης που σήμερα καταργείται η επταετία ως «παρανομία», αλλά αλήθεια, έχει υπολογιστεί το κόστος στην αγροτική οικονομία, σε εργατικά χέρια;
Δεν κάνουμε πολιτική επικοινωνία με τον αριθμό των ανθρώπων που περνά παράτυπα τη χώρα μας κάθε χρόνο, όπως κάνει η ΝΔ. Γνωρίζουμε ότι ο αριθμός αυξάνεται ή μειώνεται συγκυριακά για λόγους που αφορούν τη χώρα μας αλλά κυρίως λόγω γεγονότων που δεν ελέγχουμε εμείς.
Η φετινή χρονιά είναι χρονιά σχετικά μειωμένου αριθμού παράτυπων εισόδων, σε σχέση με τα προηγούμενα δύο χρόνια. Είναι αυξημένος ο αριθμός σε σχέση με τα έτη 2020-2022 και είναι περίπου ίδιος με τα έτη 2017-2018.
Κι άλλοι αριθμοί: είπε ο κ. Βορίδης, έρχονται κάθε χρόνο 60.000 επιστρέφουν 5.000. Κι οι άλλοι τι κάνουν; Μένουν 55.000 κατ’ έτος; Δηλαδή 55.000 επί έξι έτη, έχουμε παραμονή 330.000 παράτυπων μεταναστών; Και τώρα θα τους βρείτε και θα τους βάλετε φυλακή; Πού; Στο Γκουαντάναμο; Στο Αλκατράζ; Πού;
Γνωρίζετε ότι είναι λιγότεροι επειδή πολλοί έχουν ήδη φύγει από την Ελλάδα. Άρα είναι λιγότεροι οι αιτούντες που απορρίφθηκε η αίτηση ασύλου και πρέπει να επιστρέψουν. Αλλά λέτε μεγαλύτερους αριθμούς για να δημιουργείτε εντυπώσεις.
Καταχρηστική αδιαφάνεια στις καταχρηστικές άδειες διαμονής
Αλλά αφού σας αρέσουν οι αριθμοί, ας πάμε σε κάποιους άλλους: 50.000. Ξέρετε τι είναι αυτό;
Οι άνθρωποι που πήραν άδεια διαμονής, χωρίς καμία προϋπόθεση Πώς; Μέσα από καταχρηστικές αιτήσεις που υποβλήθηκαν μέσα από ένα κενό ασφάλειας. Που το εκμεταλλεύτηκαν κυκλώματα διακίνησης.
Ένα τεράστιο σκάνδαλο την περίοδο 2022-2023, που συγκαλύφθηκε. Υπήρχε η πληροφορία πως το κενό ασφαλείας εκμεταλλεύτηκαν άνθρωποι που δεν ήταν καν στην Ελλάδα. Και αυτές τις ανησυχίες ήρθε να επιβεβαιώσει η έκθεση της Ελληνικής Αστυνομίας για το οργανωμένο έγκλημα που δημοσιεύτηκε στο τέλος του 2024. Μπήκε άγνωστος αριθμός ανθρώπων στη χώρα, με προσωρινές άδειες. Πόσοι είναι; Μπορείτε να πείτε;
Διακινητές και κυβερνητική ανικανότητα σε ένα ισχυρό μίγμα. Είναι αυτό μεταναστευτική πολιτική;
Νέο Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου
Στη μεγάλη εικόνα, έχουμε κάθε λόγο να ανησυχούμε.
Από την πρώτη συνεδρίαση της αρμόδιας επιτροπής, η εισηγήτριά μας Ν. Γιαννακοπούλου ζήτησε ενημέρωση για τα επόμενα βήματα ιδίως ως προς το Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου.
Γιατί; Μα διότι αυτό είναι το μεγάλο ζήτημα. Όχι οι ακρότητες του Υπουργού ή τα δημαγωγικά παιχνίδια, αλλά η ουσία.
Από τον Ιούλιο 2026 θα έχουμε εγκλωβισμό όσων εισέρχονται στη χώρα μας, είτε τους χορηγείται άσυλο είτε όχι. Αυτό είναι το αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης που μάλλον δεν πήγε και τόσο καλά.
Και η Κυβέρνηση τι λέει απέναντι σε αυτή τη βεβαιότητα; «Εμείς θα τους απειλούμε με φυλάκιση ώστε να μην έρχονται».
Αυτή είναι μια υποκριτική, λαϊκιστική προσέγγιση. Παραιτείται η Κυβέρνηση από οποιαδήποτε διεκδίκηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Και διαχειρίζεται το μεταναστευτικό όπως θέλει για εσωτερική κατανάλωση. «Πουλά» το αφήγημα της αυστηροποίησης.
Ο Πρωθυπουργός πανηγύριζε όταν υιοθετήθηκε το σύμφωνο. Να δούμε τι θα πει και του χρόνου τον Ιούνιο -αν είναι ακόμη πρωθυπουργός φυσικά. Προφανώς θα πράξει σύμφωνα με τις συμβουλές των επικοινωνιολόγων του: Τη μια φιλελεύθερος, την άλλη ακροδεξιός.
Ένα είναι βέβαιο:
Μια συνετή κυβέρνηση δεν πρέπει να αισθάνεται άνετα όταν γίνεται αντικείμενο κριτικής από το διεθνή τύπο ή από τους αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ούτε όταν προκαλεί την αντίδραση της Ειδικής Εισηγήτριας του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Διαχρονική αξιακή Θέση ΠΑΣΟΚ
Εμείς απέναντι σε όλα αυτά στεκόμαστε με ευθύνη:
Η μεταναστευτική πολιτική, από τη φύλαξη των συνόρων ως τις διαδικασίες ασύλου, τη νόμιμη μετανάστευση, την κοινωνική και εργασιακή ένταξη αλλά και τις επιστροφές, είναι μια δημόσια – εθνική πολιτική που απαιτεί πολιτικές συναινέσεις. Για όσους συμμερίζονται τις ευρωπαϊκές και οικουμενικές αρχές και αξίες, που δέχονται επίθεση, παγκοσμίως, από την ακροδεξιά και τον εθνολαϊκισμό.
Χρειαζόμαστε πολιτικές συναινέσεις γιατί η εθνική μεταναστευτική πολιτική δεν είναι κατάλληλο πεδίο για μικροκομματικές αντιπαραθέσεις.
Γιατί πρέπει ενωμένα να διεκδικούμε πιο δίκαιες πολιτικές μετανάστευσης και ασύλου από τους εταίρους μας στην ΕΕ. Να μη σηκώνει δυσανάλογο βάρος η χώρα μας. Και τα νησιά μας.
Δεσμεύτηκε ο Υπουργός κ. Πλεύρης ότι δεν θα υπάρξουν μετακινήσεις μεταναστών από την ενδοχώρα στις δομές των νησιών. Αλλά η παραμονή των μεταναστών στα νησιά είναι θέμα εφαρμογής του νέου Συμφώνου, καθώς είναι ορατό το ενδεχόμενο εγκλωβισμού μεταναστών στα προαναχωρησιακά κέντρα ακόμη και για 18 ή 24 μήνες!
Επιζητούμε έναν οργανωμένο δημόσιο και κοινωνικό διάλογο για το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο. Αλλά ποιον διάλογο θα κάνει αυτή η Κυβέρνηση που αρνείται να μας δώσει το εθνικό σχέδιο εφαρμογής του νέου Συμφώνου, όσες φορές κι αν σας το έχουμε ζητήσει;!
Καταλήγω στα θεμελιώδη: Η μετανάστευση ως ανθρώπινη συμπεριφορά είναι ζήτημα κοινωνικό και πολύ σημαντικό. Πρόκληση για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, για το σεβασμό στο ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο, για την προστασία της ανθρώπινης ζωής και αξιοπρέπειας.
Έτσι το βλέπουμε εμείς. Κι έτσι το βλέπαμε πάντα.
Χωρίς ιδεοληψία ούτε αφέλεια. Με ρεαλισμό και ευθύνη. Για τα εθνικά μας συμφέροντα και την προστασία της αξίας του ανθρώπου.
Το 2016, η αείμνηστη πρόεδρος μας, Φώφη Γεννηματά, άνοιξε το δρόμο για να πραγματοποιηθεί σύσκεψη υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για το προσφυγικό – μεταναστευτικό. Η Ανακοίνωση των πολιτικών αρχηγών εκείνης της σύσκεψης θα έπρεπε να είναι στο φάκελο κάθε υπουργού, να είναι η βάση των προτεινόμενων πολιτικών όσων κομμάτων σέβονται την υπογραφή τους. Καταθέτω το κείμενο της ανακοίνωσης που έχει και την υπογραφή του τότε Αρχηγού της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης και σημερινού Πρωθυπουργού.
Για εμάς δεν υπάρχουν αγωνίες και αδιέξοδα. Γνωρίζουμε να κάνουμε τις αναγκαίες διακρίσεις. Και να αντικρούουμε τα ψευδή διλήμματα.
Η προστασία των συνόρων και η προστασία των θεμελιωδών ανθρώπινων δικαιωμάτων δεν είναι έννοιες ασύμβατες. Είναι δική μας υποχρέωση να πετύχουμε την αναγκαία «χρυσή τομή». Εκεί θα δοκιμαστεί και θα κριθεί τελικά ο ίδιος ο ανθρωπισμός μας.
