Άρθρο του Θανάση Πετρόπουλου, Γραμματέα Τομέα Αγροτικής Ανάπτυξης ΠΑΣΟΚ & Κώστα Μαθιουδάκη, Γραμματέα Τομέα Ενέργειας ΠΑΣΟΚ στο iefimerida.gr
Η πολιτική για το αγροτικό ρεύμα αποτελεί σήμερα ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα του πώς μια κυβερνητική πρωτοβουλία παρουσιάζεται ως στήριξη, αλλά να λειτουργεί τελικά εις βάρος εκείνων που υποτίθεται ότι προστατεύει. Το πρόγραμμα ΓΑΙΑ δεν κατόρθωσε να διαμορφώσει ένα σταθερό και πραγματικά προνομιακό πλαίσιο για τους αγρότες. Αντίθετα, εγκλώβισε χιλιάδες παραγωγούς σε ένα σύνθετο και μακροχρόνιο σχήμα, με τιμές που πλέον προσεγγίζουν αυτες που διατιθενται στην αγορά. Την ίδια στιγμή, η ΔΕΗ, μέσω του προγράμματος, εξασφάλισε προτεραιότητα στον ενεργειακό χώρο του δικτύου και σημαντικά πλεονεκτήματα για την ανάπτυξη έργων ΑΠΕ. Όμως τα οφέλη αυτά δεν επέστρεψαν ποτέ στους αγρότες, με τη μορφή ουσιαστικά χαμηλότερων τιμών.
Απέναντι σε αυτήν την πραγματικότητα, καταθέτουμε συγκεκριμένη, κοστολογημένη και εφαρμόσιμη πρόταση: ανώτατη τιμή ενέργειας 7 λεπτά την κιλοβατώρα για πέντε χρόνια, χωρίς αστερίσκους, χωρίς μηχανισμούς 1/3–2/3 και χωρίς κρυφές αυξήσεις στο μέλλον. Παράλληλα, το πάγιο μειώνεται στα 5 ευρώ τον μήνα, αναγνωρίζοντας την εποχικότητα της αγροτικής κατανάλωσης. Στις οφειλές, διατηρείται η ρύθμιση των 120 δόσεων, αλλά προστίθεται ένα ουσιαστικό κίνητρο συνέπειας: έκπτωση 20% στο υπόλοιπο μετά από τρία χρόνια συνέπειας
Πρόκειται για ένα σταθερό πλαίσιο, με ξεκάθαρους όρους και προβλέψιμο κόστος, που δίνει ανάσα στον αγροτικό κόσμο. Είναι κρίσιμο να υπογραμμιστεί ότι η ΔΕΗ έχει απολύτως τη δυνατότητα να προχωρήσει σε μια τέτοια αλλαγή, απο τα οφέλη που αποκόμισε από τα προνόμια του ΓΑΙΑ . Υπό αυτή την έννοια, δεν αποκλείεται μια ακόμα χαμηλότερη τιμολόγηση, εφόσον υπάρξει πολιτική βούληση.
Ωστόσο, καμία πολιτική για το αγροτικό ρεύμα δεν μπορεί να θεωρηθεί βιώσιμη αν δεν ανοίγει καθαρά τον δρόμο της αυτοπαραγωγής. Ο στρατηγικός στόχος πρέπει να είναι οι αγρότες να γίνουν παραγωγοί της ενέργειας που καταναλώνουν. Η ανάπτυξη αγροτικών ενεργειακών κοινοτήτων, η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε στέγες γεωργικών και κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων και η αξιοποίηση συστημάτων αποθήκευσηςσυνιστούν τη ραχοκοκαλιά ενός νέου μοντέλου ενεργειακής αυτονομίας . Κρίσιμη προϋπόθεση, όμως, είναι ο εθνικός σχεδιασμός που θα εξασφαλίζει πραγματική προτεραιότητα των αγροτών στο δίκτυο, διαφορετικά οι προβλεπόμενες χρηματοδοτήσεις κινδυνεύουν να μείνουν ανενεργές.
Η ενεργειακή πολιτική οφείλει να συνδεθεί με την ορθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων. Κλειστά αρδευτικά δίκτυα, σύγχρονες τεχνικές άρδευσης και η στάγδην άρδευση μειώνουν ταυτόχρονα νερό και ενέργεια, περιορίζοντας μόνιμα το κόστος παραγωγής και ενισχύοντας τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα .
Τέλος, αναγκαίο συμπλήρωμα αυτής της πολιτικής αποτελεί αφορολόγητο πετρέλαιο στην αντλία απευθείας τη στιγμή της αγοράς, μέσω ψηφιακής κάρτας αγρότη. Η εμπειρία των προηγούμενων ετών από τις καθυστερημένες επιστροφές είναι απογοητευτική: πληρωμές με μεγάλες καθυστερήσεις, ασάφεια στα ποσά και αδυναμία προγραμματισμού για τους παραγωγούς . Η κατάργηση της προπληρωμής του φόρου δεν είναι προνόμιο· είναι στοιχειώδης όρος επιβίωσης.
Η ενεργειακή αυτάρκεια του πρωτογενούς τομέα αποτελεί προϋπόθεση για τη βιωσιμότητα της αγροτικής παραγωγής, τη μείωση του κόστους και την ενίσχυση του αγροτικού εισοδήματος.Η ενεργειακή ασφάλεια του πρωτογενούς τομέα είναι ζήτημα εθνικής σημασίας. Η κυβέρνηση οφείλει να εγκαταλείψει τις αποτυχημένες επιλογές της πριν η αγροτική παραγωγή οδηγηθεί σε μη αναστρέψιμη κρίση.
