Ομιλία Νίκου Ανδρουλάκη, Προέδρου ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής στην Ολομέλεια της Βουλής
Κύριε Πρόεδρε,
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Η συζήτηση για τις συμβάσεις έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων, νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου πραγματοποιείται σε μια περίοδο πολύ μεγάλης γεωπολιτικής έντασης και γεωπολιτικής ρευστότητας. Ζούμε σε δύσκολους καιρούς. Αναταραχές, πολεμική ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή. Ανάφλεξη που υπενθυμίζει με δραματικό τρόπο πόσο αλλάζουν οι συνθήκες και πόσο εύθραυστες είναι οι ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή.
Αυτή η υπόθεση που συζητάμε σήμερα όμως, δεν ξεκίνησε σήμερα. Πατάει πάνω σε μια προσπάθεια, διορατική, στρατηγική, που σχεδιάστηκε αρκετά χρόνια πριν. Θεμέλιος λίθος; Η επιλογή του ΠΑΣΟΚ από το 2011 από την κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου με Υπουργό τον Γιάννη Μανιάτη. Με τον νόμο 4001 δημιουργήθηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για τους υδρογονάνθρακες, κατοχυρώθηκαν τα κυριαρχικά μας δικαιώματα και προσδιορίστηκαν τα όρια της ελληνικής ΑΟΖ.
Η κορύφωση ήρθε το 2014, με τον μεγάλο διεθνή διαγωνισμό για είκοσι θαλάσσια οικόπεδα στο Ιόνιο και νότια της Κρήτης. Έκτοτε, ακολούθησαν δώδεκα χαμένα χρόνια. Η στρατηγική μας δεν αφορούσε μόνο την έρευνα και τις επενδύσεις. Αφορούσε και την κατανομή, το πώς δηλαδή ο εθνικός πλούτος θα επιστρέφει στην κοινωνία ως κοινωνικός πλούτος.
Η πρωτοβουλία μας;
Το 2013, η Κοινοβουλευτική μας Ομάδα κατέθεσε πρόταση νόμου που προέβλεπε ότι τουλάχιστον το 70% των εσόδων από τους υδρογονάνθρακες, θα κατευθύνεται στο Ταμείο Αλληλεγγύης των Γενεών. Ένα Ταμείο που μαζί με το ασφαλιστικό σύστημα, θα στηριζόταν από αυτά τα οφέλη. Ώστε ο φυσικός πλούτος της χώρας να στηρίζει και τις επόμενες γενιές. Αυτό θα πει σοβαρή πολιτική που ανοίγει νέους ορίζοντες! Αυτό θα πει σοβαρή πολιτική προς όφελος της πατρίδας και του ελληνικού λαού! Εσείς όμως τι έχετε κάνει για την εφαρμογή του εν λόγω νόμου; Έχετε εκδόσει τις αναγκαίες κανονιστικές πράξεις που διασφαλίζουν την απόδοση μελλοντικών εσόδων από τις συμβάσεις; Σας έχουμε ρωτήσει πολλές φορές. Δεν έχετε κάνει τίποτα.
Ταυτόχρονα, το ΠΑΣΟΚ θέσπισε ένα καινοτόμο μοντέλο κατανομής των εσόδων: πέρα από τη φορολόγηση 20% υπέρ του κράτους, προέβλεψε τότε επιπλέον ποσοστό 5% για να πηγαίνουν τα χρήματα στις περιφέρειες όπου πραγματοποιούνται οι δραστηριότητες. Άρα, και διαγενεακή δικαιοσύνη και περιφερειακή ανάπτυξη στις συγκεκριμένες περιφέρειες. Αυτή ήταν η φιλοσοφία του ΠΑΣΟΚ: αξιοποίηση του εθνικού πλούτου με εθνική ανεξαρτησία, σαφείς κανόνες και κοινωνική ανταπόδοση στις τοπικές κοινωνίες!
Αυτά σήμερα δεν υπάρχουν στον πολιτικό σας ορίζοντα.
Το μόνο που υπάρχει είναι αναξιοπιστία. Βέρτιγκο του Πρωθυπουργού. Τέτοια σταθερότητα; Τόσο ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική για τη χώρα ή μήπως η ενεργειακή στρατηγική της χώρας εξαρτάται από τις δημόσιες σχέσεις σε πλανητικό επίπεδο του κ. Μητσοτάκη;
Πορεύεστε στα τυφλά με επικίνδυνο τυχοδιωκτισμό. Ο άνθρωπος που δήλωνε από το βήμα του ΟΗΕ το 2021 ότι «το φυσικό αέριο είναι αγαθό του περασμένου αιώνα που χάνει την αξία του», εμφανίζεται σήμερα ως ο μεγάλος του οπαδός και μας κάνει και μαθήματα. Αυτή είναι η αλαζονεία του.
Και προχθές από το Παρίσι, ξαφνικά τάχθηκε υπέρ της πυρηνικής ενέργειας – μια μέρα μόλις, πριν από τη μαύρη επέτειο της πυρηνικής καταστροφής στη Φουκουσίμα.
Ο ίδιος άνθρωπος ως Πρωθυπουργός πριν από λίγα χρόνια δήλωνε ότι το ζήτημα της πυρηνικής ενέργειας δεν αφορά καθόλου την Ελλάδα με βασικό του επιχείρημα: «Πώς να μας αφορά, όταν η χώρα μας είναι σεισμογενής;».
Κύριε Παπασταύρου, έγινε λιγότερο σεισμογενής η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια και αλλάξατε πολιτική για την πυρηνική ενέργεια; Τι έχει συμβεί ξαφνικά; Τίποτα, απλά ο Πρωθυπουργός δίνει ένα ακόμα σόου για να δείξει σε κάποιους στην Ευρώπη και την Αμερική ότι όποιος σκοπό παίζεται, αυτόν το σκοπό χορεύει. Η χώρα χρειάζεται στρατηγική μακροπρόθεσμα προς όφελος της πατρίδας και του ελληνικού λαού και όχι δημόσιες σχέσεις.
Σε μία χώρα, που με ευθύνη της κυβέρνησης, έχει αδυναμία και μεγάλες καθυστερήσεις στην αποθήκευση ενέργειας, χάνεται τεράστιο ποσοστό καθαρής πράσινης ενέργειας, εσείς μιλάτε για πυρηνική ενέργεια, η τεχνολογία της οποίας ελέγχεται από συγκεκριμένες μόνο χώρες.
Τι μας λέτε ουσιαστικά: Αντί για ενεργειακή αυτονομία που αξιοποιεί αποτελεσματικά τις δικές μας δυνατότητες, εσείς προτάσσετε την εξάρτηση από τρίτους. Δεν μας φτάνει, λοιπόν, ότι αυξήσατε την εξάρτηση στο εισαγόμενο φυσικό αέριο, τώρα θέλετε μία ακόμη ενεργειακή εξάρτηση της χώρας στην πυρηνική ενέργεια. Αυτά είναι αδιανόητα πράγματα.
Κυρίες και κύριοι βουλευτές,
Ποια όμως είναι τα αντικειμενικά δεδομένα των σημερινών συμβάσεων; Για να αξιολογήσουμε τα σημερινά δεδομένα δεν αρκεί το παρελθόν. Η δική μας απάντηση είναι σαφής: υπάρχουν ορισμένα ιδιαίτερα προβληματικά στοιχεία -κρίσιμης σημασίας- για τα συμφέροντα της χώρας. Και θα εξηγήσω τι εννοώ.
Πρώτος άξονας: Το οικονομικό ζήτημα.
Από τη στιγμή που ανακοινώνεται μια σύμβαση και έως ότου γίνουν σεισμικές έρευνες και γεωτρήσεις, μπορεί να περάσουν πολλά χρόνια. Τι σημαίνει αυτό; Ότι κάψατε επτά πολύτιμα χρόνια, και πέντε ο ΣΥΡΙΖΑ. Πολύς χαμένος χρόνος τα δώδεκα χρόνια για τέτοιου τύπου επενδύσεις. Έξι χρόνια – μηδέν διαγωνισμοί! Διώξατε μεγάλους επενδυτές. Το 2021 αποχώρησε η ισπανική Repsol από το Ιόνιο και την Αιτωλοακαρνανία, ενώ το 2022 η γαλλική Total από τα νοτιοδυτικά της Κρήτης.
Δεύτερος άξονας: Το περιβαλλοντικό ζήτημα.
Οι αναγκαίοι μηχανισμοί ελέγχου έχουν αποδυναμωθεί, τη στιγμή που θεσπίζετε ένα ασφυκτικό χρονικό πλαίσιο εξέτασης των προδιαγραφών. Το πλαίσιο ελέγχου για το περιβάλλον είναι αποδυναμωμένο. Είναι, λοιπόν, απολύτως εύλογη η ανησυχία για το πλαίσιο προστασίας που έπρεπε να έχουμε.
Τρίτος και πολύ σημαντικός άξονας: Τα ζητήματα εθνικής σημασίας.
Η συζήτηση που κάνουμε σήμερα, αφορά κυρίως τον τρόπο με τον οποίο η χώρα μας υπερασπίζεται τον εθνικό της χώρο και τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Γιατί αυτές οι επενδύσεις είναι απολύτως εξαρτώμενες από τον σεβασμό στα κυριαρχικά μας δικαιώματα. Το είδαμε άλλωστε και με το καλώδιο, που είναι η πιο πρόσφατη εμπειρία του ελληνικού λαού για τους ερασιτεχνισμούς σας σε αυτά τα πολύ σοβαρά και κομβικά ζητήματα.
Γι’ αυτό τον λόγο, το ζήτημα του άρθρου 30 για τις δύο συμβάσεις νότια της Κρήτης δεν είναι μια λεπτομέρεια. Έως σήμερα, και οι δώδεκα συμβάσεις που έχουν κυρωθεί, βασίζονται στην πρότυπη σύμβαση, το γνωστό model agreement. Σε όλες αυτές τις συμβάσεις, τα άρθρα της πρότυπης σύμβασης ενσωματώνονται κατά γράμμα. Δεν υπήρχαν παρεκκλίσεις. Στην περίπτωση όμως των συμβάσεων για τα θαλάσσια οικόπεδα νότια της Κρήτης, εμφανίζεται μια καινούρια ρήτρα: Για πρώτη φορά προστίθεται η παράγραφος 3 στο άρθρο 30.
Τι λέει αυτή η παράγραφος; Λέει ότι οι γεωγραφικές συντεταγμένες των νότιων και των πλευρικών ορίων της συμβατικής περιοχής μπορούν να αναθεωρηθούν, εάν στο μέλλον συναφθεί συμφωνία οριοθέτησης μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας και γειτονικών κρατών.
Και προβλέπει ακόμη κάτι: ότι αν, μετά από μια τέτοια συμφωνία, κάποιο τμήμα της περιοχής βρεθεί εκτός ελληνικής υφαλοκρηπίδας ή ΑΟΖ, τότε το τμήμα αυτό παύει αυτομάτως να αποτελεί μέρος της σύμβασης.
Με άλλα λόγια, εισάγεται μια ρήτρα που στην πράξη υπονομεύει τα απώτατα όρια που είχε θεσπίσει ο νόμος του ΠΑΣΟΚ — ένας νόμος που είχε θωρακίσει νομικά τη χώρα απέναντι σε παράνομες απαιτήσεις της Τουρκίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιων απαιτήσεων είναι το παράνομο και ανυπόστατο τουρκολυβικό μνημόνιο, το οποίο παραβιάζει ευθέως το δίκαιο της θάλασσας.
Η παράγραφος 3 δεν αναφέρεται μόνο στα νότια όρια — όπου πράγματι δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία οριοθέτησης της Ελλάδας με τη Λιβύη. Αναφέρεται και στα πλευρικά-ανατολικά όρια. Ακριβώς εκεί όπου ήδη υπάρχει συμφωνία. Η τμηματική οριοθέτηση της ΑΟΖ με την Αίγυπτο.
Και δεν είναι μόνο αυτό. Η διάταξη προβλέπει ότι τα όρια αυτά μπορούν να τροποποιηθούν κατόπιν συμφωνίας με γειτονικά κράτη — στον πληθυντικό αριθμό. Ποια γειτονικά κράτη; Η εκκρεμότητα υπάρχει μόνο με ένα κράτος: τη Λιβύη.
Με αυτή την πολύ προβληματική διατύπωση, αποπνέεται μια λογική που δεν υποδηλώνει ενίσχυση της ελληνικής θέσης. Η διατύπωση θα μπορούσε να είναι διαφορετική. Θα μπορούσε να προβλέπει ρητά και το ενδεχόμενο επέκτασης της περιοχής. Δεν το κάνει. Και με αυτόν τον τρόπο δημιουργούνται λανθασμένες εντυπώσεις — εντυπώσεις που μοιάζουν με υποχώρηση ακόμα και απέναντι στο ανυπόστατο και παράνομο τουρκολυβικό μνημόνιο.
Τα ερωτήματα προς την κυβέρνηση είναι συγκεκριμένα:
Γιατί σε καμία από τις προηγούμενες συμβάσεις δεν υπήρχε αντίστοιχη πρόβλεψη;
Αποτελούσαν οι προηγούμενες συμβάσεις προϊόν κακής νομοθέτησης; Ναι ή όχι; Για να πέσει φως στον λόγο για τον οποίο νομοθετείτε με αυτόν τον τρόπο.
Ανακύπτει όμως και ένας ακόμη σοβαρός προβληματισμός. Έως τις 10 Δεκεμβρίου -μόλις δώδεκα ημέρες πριν από τη συνεδρίαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου- η συγκεκριμένη ρήτρα δεν υπήρχε. Παρότι είχατε άνεση χρόνου να επεξεργαστείτε τις συμβάσεις, εμφανίζετε μια τροποποίηση της τελευταίας στιγμής. Εξηγείστε μας: ήταν πολιτική επιλογή της κυβέρνησης αυτή η προσθήκη; Ή αποτέλεσε απαίτηση της συμβαλλόμενης εταιρείας ή κάποιου άλλου συνομιλητή σας; Ποια είναι η σκοπιμότητα πίσω από την πρόβλεψη για αλλαγή των πλευρικών ορίων; Σκεφτήκατε μήπως ότι στέλνετε μήνυμα έμμεσης υποχώρησης σε ζητήματα κυριαρχικών δικαιωμάτων;
Σε αυτά τα θέματα δεν χωρούν μισόλογα και περιθώρια παρερμηνειών. Δεν χωρούν ούτε ερασιτεχνισμοί ούτε αστοχίες που ενδεχομένως τις βρούμε μπροστά μας σε λίγα χρόνια. Γι’ αυτό χρειάζονται απαντήσεις.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ ακολούθησαν πιστά μια πάγια αρχή: νομοθετούσαν με βάση τα απώτατα όρια του εθνικού μας χώρου. Με αυτοπεποίθηση, με στρατηγική και με πλήρη προστασία των εθνικών μας δικαιωμάτων. Δεν επιτρέψαμε επικίνδυνες εξαρτήσεις, ακόμη και στις πιο δύσκολες οικονομικές περιόδους της χώρας. Αυτό συνιστά εθνική παρακαταθήκη.
Το ΠΑΣΟΚ έχτισε. Εσείς όμως πολύ φοβάμαι ότι πάτε να αποδυναμώσετε τη βάση του κεκτημένου που διαμορφώσαμε με τον νόμο 4001 του 2011. Για αυτό θα ψηφίσουμε ΝΑΙ επί της αρχής. Αλλά θα καταψηφίσουμε τις συμβάσεις για την παραχώρηση του δικαιώματος έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στη θαλάσσια περιοχή στα νότια της Κρήτης, που προκαλούν μείζονα ερωτηματικά και εγείρουν ζητήματα εθνικής σημασίας.
Αυτή η στάση για εμάς είναι μια καθαρά πατριωτική στάση με ενδιαφέρον για το παρόν και το μέλλον του ελληνικού λαού.
Στον λίγο χρόνο που μου απομένει δεν μπορώ να μην σχολιάσω τα απίθανα πράγματα, που συμβαίνουν με τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Προχθές αποκαλύφθηκε ένα έγγραφο του κ. Βάρρα προς τον κ. Βορίδη το 2020, με το οποίο τον ενημέρωνε για την τεράστια αύξηση του εθνικού αποθέματος βοσκοτόπων. Του έκανε μάλιστα και συγκεκριμένες προτάσεις για να σταματήσει το πάρτι. Το πάρτι της κλεψιάς εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ από τους έντιμους αγρότες και κτηνοτρόφους.
Ο κ. Βορίδης που έκρυψε το σχετικό έγγραφο από την εξεταστική επιτροπή και ενόρκως κατέθεσε ότι ο κ. Βάρρας δεν του είχε προτείνει τίποτα, ήρθε προχθές στην Ολομέλεια να συνεχίσει το κακόγουστο σόου του ανήξερου. Σήμερα τον κρεμάει στα μανταλάκια το ίδιο το Υπουργείο.
Ο κ. Βορίδης είναι ψευδομάρτυρας, ναι ή όχι; Αυτόν καλύψατε και αμνηστεύσατε με το πόρισμα -μνημείο της υποκρισίας. Θέλω λοιπόν μια απάντηση, μετά τις αποκαλύψεις του Υπουργείου είναι ψευδομάρτυρας ο κ. Βορίδης ναι ή όχι, κ. Παπασταύρου;
Δεν χρειάζεται αυτή η απάντηση σε εμάς, αλλά στον ελληνικό λαό, τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους που και κλέψατε και κοροϊδεύετε.
