Ομιλία Δημήτρη Μάντζου, Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου, κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου με τίτλο «Αναδιάρθρωση Πολιτικής Προστασίας – Εθνικός Μηχανισμός Εναέριας Διάσωσης και Αεροδιακομιδών και άλλες επείγουσες διατάξεις»
Σήμερα όλη μέρα οι σκέψεις και η συμπαράστασή μας εκφράζεται για τον άτυχο αστυνομικό, που έπεσε θύμα τυφλής βίας. Όπως και σε όλους τους εργαζομένους στα σώματα ασφαλείας που καθημερινά διακινδυνεύουν τη ζωή τους και τη σωματική τους ακεραιότητα.
Επαναλαμβάνω τις ευχαριστίες του συναδέλφου βουλευτή και ιατρού ΕΣΥ Ανδρέα Πουλά για το προσωπικό του ΓΚ Νοσοκομείου Νίκαιας, για τον αγώνα που δίνουν για τον άτυχο νέο και κάθε συμπολίτη μας, με αυταπάρνηση που τιμά την ιστορία και την κοινωνική αποστολή του Δημόσιου Συστήματος Υγείας.
Η οπαδική βία λαμβάνει χαρακτηριστικά οργανωμένου εγκλήματος. Δεν αρκούν οι δηλώσεις και οι αναρτήσεις. Απαιτείται διακομματικός εθνικός διάλογος και συναίνεση.
Όπως συναίνεση απαιτείται στην εξωτερική μας πολιτική, όταν αυτή εντάσσεται σε μια σταθερή και ωφέλιμη μακροπρόθεσμη στρατηγική.
Αυτό είναι το πρίσμα, το κριτήριο αξιολόγησης κάθε βήματος στις σχέσεις με την Τουρκία.
Και γι’ αυτό ναι είναι θετική η χθεσινή ημέρα. Επιβεβαίωσε τον ανοικτό δίαυλο επικοινωνίας.
Ασφαλώς χρειάζεται ενημέρωση και μελέτη όχι μόνο της διακήρυξης αλλά και των συμφωνιών που υπογράφηκαν σε επίπεδο υπουργών.
Και χρειάζεται νηφαλιότητα, ρεαλισμός και επίγνωση των αντιλήψεων της άλλης πλευράς.
Και πάντως επιμονή στις εθνικές πάγιες γραμμές για τη μία διαφορά της οριοθέτησης ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Πως ζητήματα εθνικής κυριαρχίας δεν μπορούν και δεν πρέπει να τεθούν προς διαπραγμάτευση, ούτε ως κύρια αλλά και ούτε ως παρεπόμενα.
Υπ’ αυτήν την έννοια, θα αναμένουμε την ενημέρωση που πληροφορηθήκαμε ότι ζήτησε να κάνει ο Υπουργός Εξωτερικών στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής. Θα παρακολουθούμε δε στενά και υποστηρικτικά τη διαδικασία διαλόγου, στον βαθμό και την έκταση που υπηρετεί τα εθνικά μας συμφέροντα.
Μιλώντας για εθνικό συμφέρον, μας προκαλεί, ωστόσο, μεγάλη ανησυχία πως για μια ακόμα φορά η Κυβέρνηση, χρησιμοποιεί το ΤΑΙΠΕΔ, ως τον απόλυτο μηχανισμό μεταφοράς της δημόσιας περιουσίας στα μεγάλα ιδιωτικά συμφέροντα.
Προχωρεί η πώληση, περαιτέρω, ποσοστού μετοχών του ελληνικού δημοσίου, μέσω του χρηματιστηρίου, καταργώντας στην πράξη το δημόσιο έλεγχο και χαρακτήρα των ΕΛΠΕ.
Και μάλιστα η μεθόδευση υποδηλώνεται και με την τροπολογία που ψηφίσατε μόλις πριν λίγες ημέρες, με την οποία αίρεται η πρόβλεψη για τον προσυμβατικό έλεγχο για την πώληση μετοχών εισηγμένων εταιρειών από το ΤΑΙΠΕΔ. Θα γνωμοδοτεί πιστωτικό ίδρυμα ή Ε.Π.Ε.Υ. σχετικά με το δίκαιο και εύλογο της συναλλαγής.
Δεν μπορούμε να ξέρουμε τι «στράβωσε» με το Ελεγκτικό Συνέδριο αλλά το μόνο σίγουρο είναι ότι η διάταξη που το παρακάμπτει και αντικαθιστά τη γνώμη του με γνώμη μιας τράπεζας είναι εξαιρετικά προβληματική. Ποιοι βιάζονται και γιατί;
Διότι η ρύθμιση αφορά και στα ΕΛΠΕ και αυτό αποδεικνύεται από χθες. Ενός ομίλου με σημαντικό οικονομικό αποτύπωμα στο ΑΕΠ της χώρας, που συμβάλλει θετικά με την κερδοφορία του, στην εθνική οικονομία και αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας.
Θα μάθουμε άραγε ποτέ τις παραδοχές του ΤΑΙΠΕΔ και του Συμβούλου του; Σας θυμίζω πως όταν το ΤΑΙΠΕΔ, επί ΣΥΡΙΖΑ, είχε κάνει λάθος σε σχέση με την παράταση της σύμβασης για το Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών, τότε η ΝΔ μιλούσε για σκάνδαλο και ζητούσε δικαστική διερεύνηση. Έκτοτε, από το 2019, φαίνεται πως το ΤΑΙΠΕΔ και το Υπερταμείο μπορούν να λειτουργούν χωρίς λογοδοσία στη Βουλή και την Κοινωνία.
Επιμένετε στην αποτυχημένη συνταγή αποχώρησης του Δημοσίου από κρίσιμους κλάδους της οικονομίας. Όπως των ΕΛΠΕ, με σημαντικό οικονομικό αποτύπωμα στο ΑΕΠ της χώρας, που συμβάλλει θετικά με την κερδοφορία του, στην εθνική οικονομία και αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, αλλά και για τη γεωπολιτική και γεωστρατηγική της ισχύ.
Αντίθετα στις διεθνείς τάσεις. Και παρά τα όσα βιώνουμε με την επιλογή της πλήρους ιδιωτικοποίησης στην αγορά της ενέργειας. Αλλά βέβαια το κόστος το επωμίζονται οι πολίτες!
Το υπό συζήτηση νομοσχέδιο αποτελεί παραδοχή της αποτυχίας του ν. 4662/2020 που η ίδια κυβέρνηση ψήφισε στην προηγούμενη θητεία της, αλλά που με δική της ευθύνη δεν έχει τεθεί πλήρως σε λειτουργία.
Όπως είπε ο Ανδρέας Πουλάς στην αρμόδια Επιτροπή, είναι παγκόσμια πρωτοτυπία να τροποποιείται ένας νόμος που δεν εφαρμόστηκε ποτέ, διότι ποτέ δεν μπορούσε να εφαρμοστεί!
Ιδίως, όμως, αποτελεί ένα ακόμα αιφνιδιαστικό νομοθέτημα που υλοποιείται μέσα σε ασφυκτικά χρονικά πλαίσια. Μέσα σε μια εβδομάδα επιβαρημένη με πολλά σημαντικά σχέδια νόμου: φορολογικό – ιδιωτικό χρέος. Και παραμονές του προϋπολογισμού.
Και αναρωτιόμαστε:
Όταν όλοι συμφωνούμε ότι η Κλιματική Κρίση είναι κορυφαία παγκόσμια πρόκληση.
Όταν ζήσαμε φυσικές καταστροφές στη χώρα μας.
Όταν η πολιτική προστασία ανάγεται, ορθώς, σε κομβική κρατική λειτουργία.
Δεν θα έπρεπε να έχει λάβει τη σημασία που του πρέπει;
Έχουν γίνει τόσες συζητήσεις σε επίπεδο αρχηγών, σε αυτήν τη Βουλή.
Αξίζει σε ένα τέτοιο σοβαρό σχέδιο νόμου να συζητείται τώρα, μετά από ένα διήμερο φορολογικό σχέδιο νόμου;
Και ακόμη πιο σοβαρό:
Χωρίς να είναι προϊόν σοβαρής διαβούλευσης, με την κοινωνία και την επιστημονική κοινότητα;
Ασφαλώς και όχι.
Επί της ουσίας.
δημιουργούνται νέες γραφειοκρατικές δομές στο ήδη δαιδαλώδες θεσμικό σύστημα, αντί να δημιουργηθεί ένα ολιστικό εθνικό σχέδιο για τη διαχείριση των ακραίων καιρικών φαινομένων.
Με τη σύσταση πολλαπλών επιτροπών, διαφαίνεται μια προσπάθεια διάχυσης της ευθύνης, ενώ συγχρόνως ο εθνικός μηχανισμός πολιτικής προστασίας γίνεται πιο αναποτελεσματικός, δυσκίνητος και δυσλειτουργικός.
Αυτό που χρειαζόμαστε για έναν αποτελεσματικό μηχανισμό πολιτικής προστασίας δεν είναι η περισσότερη γραφειοκρατία, αλλά η άμεση αντιμετώπιση των επιτακτικών καταστάσεων, όταν αυτές προκύπτουν.
Επιδιώκουμε π.χ. την αναβάθμιση δασικής υπηρεσίας που τόσο έχουμε ανάγκη. Και στην πρόληψη και την καταστολή. Αλλά δυστυχώς δεν βλέπουμε κάτι τέτοιο.
Εξ άλλου, είναι προσανατολισμένο στην καταστολή και όχι στην πρόληψη, την πραγματική και αποτελεσματική.
Όπως ακριβώς και ο ν. 4662/2020 που κινήθηκε σε απολύτως λανθασμένη φιλοσοφία: της καταστολής και όχι της πρόληψης. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 83% των χρηματοδοτήσεων απευθύνονται στην καταστολή και το 17% στην πρόληψη σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της WWF και ενώ ο ΟΗΕ συστήνει το αντίθετο.
Οι όποιες προληπτικές δράσεις αναφέρει αφορούν σε χρόνο λίγο πριν την εκδήλωση του φαινομένου κινδύνου πολιτικής προστασίας ή ενώ αυτό έχει ήδη εκδηλωθεί. Οι εν λόγω δράσεις λοιπόν, δεν μπορούν να θεωρηθούν ως εν γένει «προληπτικές δράσεις» που αφορούν στην οργάνωση της κοινωνίας, του κρατικού μηχανισμού και των δομών πολιτικής προστασίας προ της εκδήλωσης του φαινομένου, με βάση τα επιστημονικά στοιχεία και δεδομένα.
Και μιας και μιλάμε για την επιστήμη. Θα επαναλάβω κάτι που λέμε συχνά, αλλά φοβάμαι ότι δεν το συμμεριζόμαστε όλοι το ίδιο. Την κλιματική κρίση δεν μπορείς να την αντιμετωπίσεις παρά μόνο με εμπιστοσύνη στην επιστήμη. Η επιστήμη εντόπισε το φαινόμενο, το ανέδειξε -απέναντι σε πολιτικά και επιχειρηματικά συμφέροντα. Την επιστήμη πρέπει να εμπιστευτούμε για την αντιμετώπιση της κρίσης.
Και πάντως να μην την πολεμήσουμε. Να μην την αμφισβητήσουμε. Όπως έγινε δυστυχώς ακόμη και από υπουργούς για τα πρόσφατα μετεωρολογικά δεδομένα στις μεγάλες πυρκαγιές.
Και γι’ αυτό ακριβώς είναι ύποπτη, αμφιλεγόμενη και απορριπτέα η επιλογή της κυβέρνησης για μεταφορά του Εθνικού Αστεροσκοπείου και της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας στη δομή του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Χωρίς να μας εξηγείτε σε τι ωφελεί αυτή η μεταφορά. Χωρίς ουδεμία αιτιολογία ως προς την αναγκαιότητα αυτής της αλλαγής. Επιστημονική ή διοικητική.
Άλλωστε, έχουν ήδη εγερθεί έντονες αντιδράσεις τόσο από το επιστημονικό προσωπικό όσο και από τα στελέχη της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Καινοτομίας του Υπουργείου Ανάπτυξης, στο οποίο μέχρι σήμερα υπαγόταν.
Κι επειδή ακούσαμε από τον κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο της πλειοψηφίας κ. Μαρκόπουλο, ότι όλα αυτά είναι γκρίνια συνδικαλιστών.
Δράκα συνδικαλιστών, ο Διευθυντής του Αστεροσκοπείου ή η Πρόεδρος του Συλλόγου Ερευνητών;
Άραγε, θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί ότι αυτή η διοικητική αλλαγή του Εθνικού Αστεροσκοπείου συνδέεται με το γεγονός ότι κυβερνητικοί παράγοντες αμφισβήτησαν τα επιστημονικά στοιχεία του Εθνικού Αστεροσκοπείου αναφορικά με τα καταστροφικά αποτελέσματα των πυρκαγιών που έπληξαν τη χώρα μας το περασμένο καλοκαίρι;; Ίσως, λοιπόν, ομιλούμε για μια προσπάθεια εργαλειοποίησης, χειραγώγησης και ελέγχου των συγκεκριμένων φορέων.
Προχωρείτε σε αποκέντρωση ευθύνης και συγκέντρωση ελέγχου, ακόμη και των κρίσιμων ερευνητικών υποδομών της χώρας.
Κρίσιμων για την ανάπτυξη, την αγροτική παραγωγή, την άμυνα.
Και την ίδια ώρα, η Ελλάδα σύρεται στο Δικαστήριο της ΕΕ επειδή δεν υπέβαλε αντιπλημμυρικούς χάρτες. Ενώ υπήρχαν μελέτες στα συρτάρια σας.
Ενώ πανεπιστήμια και φορείς προειδοποιούσαν.
Η Θεσσαλία παραδόθηκε χωρίς μελέτη, χωρίς προστασία, στο ακραίο φαινόμενο.
Η κλιματική κρίση και η πολιτική προστασία είναι ζητήματα που πρέπει να ενώνουν, όχι να διχάζουν.
Η Αντιπολίτευση οφείλει να είναι γόνιμη, παραγωγική. Κι εμείς έτσι δουλεύουμε. Εμείς καταθέτουμε προτάσεις. Είμαστε πάντοτε παρόντες στην αντιμετώπιση των προκλήσεων.
Σε Ελλάδα και Ευρώπη. Και είμαστε περήφανοι που πρώτο το κόμμα μας με Πρόεδρο τον Γιώργο Παπανδρέου μίλησε για κλιματική αλλαγή πριν είκοσι χρόνια. Περήφανοι που ο Πρόεδρος Ν. Ανδρουλάκης είχε ως εισηγητής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καθοριστικό λόγο στην υιοθέτηση του συστήματος rescEU, που έχουν βοηθήσει πολύ τη χώρα μας και μπορούν ακόμη περισσότερο, με βέλτιστες πρακτικές και εκπαίδευση στην πρόληψη. Περήφανοι που από αυτό το Βήμα, η Πρόεδρος Φώφη Γεννηματά εισηγήθηκε την ψήφιση Κλιματικού Νόμου στην πατρίδα μας.
Η δική μας ατζέντα για το περιβάλλον είναι μεταρρυθμιστική και κατατείνει στην ανθεκτικότητα.
Το ΠΑΣΟΚ επιδιώκει να εισφέρει τις προτάσεις του σε έναν εθνικό διάλογο προς την κατεύθυνση της δημιουργίας ενός αποτελεσματικού μοντέλου αντιμετώπισης και διαχείρισης των κρίσεων.
Με στόχο την Ανθεκτικότητα της Κοινωνίας μας απέναντι στις κρίσεις.
Διότι, ναι. Το φαινόμενο αφορά σε όλο τον πλανήτη.
Η κλιματική κρίση φταίει για το μέγεθος του φαινομένου, όμως για το μέγεθος των επιπτώσεων φταίει το κράτος, διότι μπορεί να έχεις ακραία φαινόμενα αλλά προετοιμασμένο κράτος.
Το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι πυρκαγιές. Στην Ελλάδα φέτος κάηκαν περισσότερα από 1,7 εκατομμύρια στρέμματα. Βρισκόμαστε στη δεύτερη χειρότερη θέση ως προς τον μέσο όρο καμένης επιφάνειας την περίοδο 2006-2022, και στην πρώτη για το 2023 σε καμένες εκτάσεις ως ποσοστό της έκτασης της χώρας και η κυβέρνηση δεν μπορεί να κρυφτεί πίσω από την εύνοια συγκεκριμένων μέσων ενημέρωσης. Η Ελλάδα φέτος είχε τις λιγότερες εστίες και την περισσότερη καταστροφή από όλα τα άλλα κράτη.
Τι σημαίνει αυτό;
Όσο δεν επενδύουμε στην προετοιμασία και στην προστασία το κόστος αποκατάστασης θα είναι πολλαπλάσιο. Το κράτος είχε ανεπιτυχή στρατηγική και αναποτελεσματικό σχεδιασμό. Δημιουργήθηκε ακόμη και αυτόνομο Υπουργείο -το οποίο επικροτήσαμε- και η παρούσα πολιτική ηγεσία αποκαλύπτει ότι το Υπουργείο αυτό είναι ένα άδειο κέλυφος.
Αλλά η φύση δεν θα περιμένει την κυβέρνηση πότε θα εκδώσει τις υπουργικές αποφάσεις και πότε θα αρχίσει να λειτουργεί.
Ένα σύγχρονο κράτος πρέπει να μην παρακολουθεί μοιρολατρικά την αλλαγή του κλίματος. Οφείλει να προσαρμόζει τις πολιτικές διαχείρισης και να οχυρώνεται έναντι των συνεπειών.
Η προσπάθεια να παρουσιάσουμε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο αναπτύσσεται και στους τρεις άξονες της πολιτικής προστασίας: Α. την πρόληψη, Β. την αντιμετώπιση και Γ. την αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος.
Συγκεκριμένα, πρέπει να υπάρξει:
Α. αλλαγή στο μοντέλο και τη χρηματοδότηση πρόληψης, με άμεσες ενέργειες:
Την προτεραιοποίηση περιοχών υψηλού κινδύνου.
και οικοσυστημάτων υψηλής αξίας – μοναδικότητας.
Την υιοθέτηση ενός τρίπτυχου για τη διαχείριση των δασών και των οικοσυστημάτων της χώρας με στρατηγικές ανθεκτικότητας, προσαρμογής και μετασχηματισμού.
Β. αλλαγή στο μοντέλο αντιμετώπισης, με κύρια χαρακτηριστικά:
Συμμετοχή της Δασικής Υπηρεσίας με επιτελικό ρόλο στην κατάσβεση των πυρκαγιών.
Θεσμοθετημένη και συστηματική αξιοποίηση και μετάδοση της γνώσης των παλαιών στελεχών της Δασικής υπηρεσίας, με εμπειρία στην κατάσβεση πυρκαγιών.
Ενεργοποίηση και στελέχωση πυροφυλακείων – εκσυγχρονισμός (χρήση αισθητήρων, drones, πληροφοριακών συστημάτων).
Δημιουργία ενιαίου γεω-πληροφοριακού συστήματος με όλο το αγροτικό και δασικό οδικό δίκτυο και την κατάσταση βατότητας του.
Γ. αλλαγή στο μοντέλο αποκατάστασης:
Η προστασία και αποκατάσταση των καμένων εκτάσεων, πρέπει να γίνει με βάση τις κλιματικές συνθήκες που θα επικρατούν μετά από δεκαετίες και όχι μόνο σήμερα.
Τον σχεδιασμό με βάση τις ασφαλείς προβλέψεις κλιματικών μεταβολών, ανά περιοχή και τύπο οικοσυστήματος στη χώρα.
Τις συνέργειες με τις δράσεις της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής για τη βελτίωση των παρόχθιων ζωνών και την προστασία από τις πλημμύρες.
Γνώση υπάρχει
Λύσεις υπάρχουν
Αρκεί να υπάρχει και η αναγκαία πολιτική βούληση.
Η κλιματική κρίση είναι μια αδιαπραγμάτευτη πραγματικότητα.
Είναι επιταγή για δράση, όχι δικαιολογία για ανεπάρκεια ή αφορμή για πειράματα.
Ενημέρωση, εκπαίδευση και έμφαση στην πρόληψη.
Όσο η Κυβέρνηση επενδύει μόνο στην καταστολή και την αποκατάσταση και αφήνει σε δεύτερο επίπεδο την πρόληψη.
Όσο γυρίζει την πλάτη στην επιστήμη.
Δεν θα μετράμε αντίστροφα ως την επόμενη νομοθετική σας αλχημεία -μόνο-
Αλλά ως την επόμενη φυσική καταστροφή.
