Ομιλία Νίκου Ανδρουλάκη, Προέδρου ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής στην Ολομέλεια της Βουλής
Κύριε Πρόεδρε,
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Δύο σκηνές περιγράφουν γλαφυρά όσα συζητήσαμε και περιγράψαμε – κι εγώ προσωπικά- την προηγούμενη εβδομάδα από το βήμα της Βουλής για την κατάσταση στο κράτος δικαίου στη χώρα μας. Δυο σκηνές που δίνουν τον τόνο στις εξελίξεις, που αφορούν στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Η πρώτη σκηνή εκτυλίχθηκε σήμερα το πρωί στους Δελφούς όπου η κυρία Κοβέσι είπε ότι κουράστηκε να ακούει πως «έτσι γίνονται τα πράγματα στην Ελλάδα».
Η δεύτερη σκηνή: ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, κ. Παύλος Μαρινάκης, που στο μπρίφινγκ πριν από μερικά λεπτά επιβεβαίωσε την κυρία Κοβέσι. Την επιβεβαίωσε ότι δεν αλλάζετε, ότι είστε αμετανόητοι και ότι τα πράγματα θα συνεχίζουν να γίνονται έτσι στην Ελλάδα. Με διαφθορά, ανοχή στη διαφθορά και στο τέλος ατιμωρησία.
Πώς αλλιώς μπορεί να ερμηνεύσει κάποιος το δημόσιο ντηλάρισμα; Ντηλάρισμα μεταξύ Μαξίμου και βουλευτών που είναι στις δικογραφίες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, ντηλάρισμα σε δημόσια θέα.
Τι είπε ο κ. Μαρινάκης; Πριν καν οι δικογραφίες των 13 βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας φθάσουν από τη Βουλή στη δικαιοσύνη, σπεύδει, ξεκαθαρίζει και λέει ότι «έχετε το ελευθέρας» για κάθοδό στις επόμενες εθνικές εκλογές.
Δηλαδή, πόσο πιο προκλητικοί; Πριν καν αποφανθεί η δικαιοσύνη, πριν φθάσουν οι δικογραφίες από εδώ στη δικαιοσύνη, εσείς λέτε «έχετε καθαρίσει». «Θα είστε υποψήφιοι με τη Νέα Δημοκρατία, όποιο αποτέλεσμα και αν έχει η δικαιοσύνη και η έρευνά της».
Τι είναι αυτά τα πράγματα; Σέβεστε τον ελληνικό λαό; Τους θεσμούς; Τις αποφάσεις της δικαιοσύνης; Όταν κάνετε τέτοιο ξέπλυμα, τέτοιο ντιλάρισμα;
Είστε αμετανόητοι, είστε επικίνδυνοι, γι’αυτό είναι μονόδρομος η πολιτική αλλαγή και η ήττα της Νέας Δημοκρατίας. Αλλά αυτή είναι η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη. Όσοι στηρίζουν το Μαξίμου μπορούν να κάνουν ό,τι θέλουν, όπως θέλουν, χωρίς κανένα κόστος. Χωρίς τον φόβο του κόστους.
Αφήστε, λοιπόν, τη δικαιοσύνη να κρίνει ποιοι έχουν παρανομήσει εις βάρος του ελληνικού λαού και μετά να αποφασίσετε, αν θα τους βάλετε στα ψηφοδέλτιά σας. Και όχι εκ των προτέρων. «Όλοι μέσα, ό,τι και να πει η δικαιοσύνη».
Και μετά μιλάτε για συσπείρωση της Νέας Δημοκρατίας. Καμία συσπείρωση. Υπόγειο, χυδαίο ντιλάρισμα έγινε χθες στη Βουλή των Ελλήνων.
Αγαπητοί συνάδελφοι,
Τα τελευταία χρόνια, η ελληνική κοινωνία βρίσκεται σε έναν ασφυκτικό κλοιό, τον κλοιό της ακρίβειας, των ανισοτήτων, της αδυναμίας του κοινωνικού κράτους να προστατεύσει τους πολίτες, τους αδύναμους, τη μεσαία τάξη.
Τα στοιχεία είναι αμείλικτα: Τα λέμε και τα ξαναλέμε και κάνετε ότι δεν ακούτε. Πανηγυρίζετε για τη μείωση του πληθωρισμού. Μα, ο πληθωρισμός παραμένει επίμονα υψηλός. Είναι 3,4% στην Ελλάδα, όταν ο μέσος όρος στην Ευρωζώνη κινείται στο 2,6%. Γιατί; Γιατί υπάρχουν δομικές αδυναμίες να μπουν κανόνες στη λειτουργία της αγοράς. Η αγορά είναι ασύδοτη. Επιτρέψατε να λειτουργεί με ασυδοσία, γιατί πολύ απλά δεν θέλετε να συγκρουστείτε με ισχυρά οικονομικά συμφέροντα.
Εμείς σας δίνουμε σήμερα μια ευκαιρία με τις προτάσεις μας να δείξετε μια άλλη πολιτική συμπεριφορά. Και δεν είναι μόνο τα ολιγοπώλια.
Η στέγαση: Πανηγυρίζετε για τα μέτρα του Πρωθυπουργού χθες. Μα, τα ενοίκια αυξάνουν. Το 2025, καταγράφουν τη δεύτερη υψηλότερη αύξηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με ρυθμό 10,1%. Άρα, οι επιλογές σας πέρυσι απέτυχαν, όταν έχουμε τη δεύτερη υψηλότερη αύξηση ενοικίων. Όλα αυτά δημιουργούν τεράστια αδιέξοδα.
Και, βέβαια, πρέπει να πει κι ευχαριστώ ο ελληνικός λαός, κατά την άποψή μας, στον κ. Μητσοτάκη, που χθες έδωσε κάποια ψίχουλα απ’ τους φόρους του, απ’ τα υπερκέρδη του κράτους που έχετε κάνει τον πληθωρισμό δημοσιονομικό εργαλείο άσκησης πολιτικής. Βγάζετε υπερκέρδη απ’τους φόρους, -ΦΠΑ, Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης καυσίμων-, λόγω της ακρίβειας και μετά δίνετε ένα κομμάτι στην κοινωνία. Και πότε το δίνετε; Όταν έχετε πολιτική κρίση. Όταν έχετε πτώση στις δημοσκοπήσεις.
Είναι αυτό θεσμική συμπεριφορά; Είναι συμπεριφορά που δείχνει σχέδιο για τη χώρα, για την κοινωνία; Ή εκμεταλλεύεστε τους κόπους του ελληνικού λαού, μόλις δημοσκοπικά η Νέα Δημοκρατία αντιμετωπίσει κάποια περιπέτεια;
Αυτός είναι και ο χαρακτήρας της πελατειακής πολιτικής. Διότι η πελατειακή πολιτική δεν είναι μόνο το ρουσφέτι, στο οποίο είστε πρωταγωνιστές. Πελατειακή πολιτική είναι να βλέπεις τον αδύναμο πολίτη ως πελάτη. Και αντί να κάνετε θεσμικές παρεμβάσεις για να αντιμετωπίσετε τις αγωνίες και τα αδιέξοδά του, να περιμένετε μια κρίση για να ανακοινώσει ο Πρωθυπουργός κάποια μέτρα και να περιμένει να του πουν «ευχαριστώ».
Ελληνικέ λαέ, το «ευχαριστώ» δεν είναι για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, είναι για τον κ. Λαζαρίδη και για τους 13 βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας που οδηγώντας το κόμμα τους σε περιπέτεια, ο Πρωθυπουργός είπε να δώσει μερικά χρήματα για να αντισταθμίσει το πολιτικό κόστος.
Αυτά δεν είναι πολιτική. Πολιτική είναι να πεις στον χαμηλοσυνταξιούχο για το νέο ΕΚΑΣ για 300.000 χαμηλοσυνταξιούχους, θεσμικές αλλαγές. Πολιτική είναι να πεις 120 δόσεις για ΕΦΚΑ και εφορία, να ανασάνει η μικρομεσαία επιχείρηση από την αύξηση του ιδιωτικού χρέους.
Θεσμικές παρεμβάσεις είναι η ολοκληρωμένη πολιτική για τη στέγαση, με κοινωνικές κατοικίες, με πλαφόν στην αύξηση των ενοικίων.
Θεσμικές παρεμβάσεις είναι οι μελέτες για τις ζώνες πίεσης, ώστε εκεί να γίνουν παρεμβάσεις για τη βραχυχρόνια μίσθωση.
Αυτά είναι πολιτική, κοινωνική πολιτική. Και όχι οι πελατειακές επιλογές, όταν έχετε εσωτερική κρίση. Και η δική σας αντίληψη οδηγεί τη νέα γενιά να πιστεύει ότι όπως πάμε, σίγουρα, δεν θα ζήσουν καλύτερα απ’ ό,τι έζησαν οι γονείς τους.
Εδώ, λοιπόν, χρειάζεται αξιόπιστη λύση. Αξιόπιστη λύση, σε όλα και στα ολιγοπώλια. Τα τέσσερα μεγάλα ολιγοπώλια που περιγράφει η Τράπεζα της Ελλάδας. Αλλά λύσεις και προτάσεις δεν βλέπουμε.
Τα καθαρά κέρδη των τραπεζών – για να έρθω στην πρωτοβουλία του ΠΑΣΟΚ, που σας ακούω να λέτε “μα, μόνο αντιπολίτευση κάνουν και μάλιστα στείρα, χωρίς προτάσεις” –, να λοιπόν οι προτάσεις μέσα σε όλα τα άλλα που έχουμε προτείνει για να δούμε τη γενναιότητά σας και την πολιτική σας αυτονομία από τα συμφέροντα, που δεν υπάρχει. Τι έχει γίνει με τις τράπεζες; Την περίοδο 2023–2025 αυξήθηκαν τα κέρδη τους κατά 27,4%. Μικρή αύξηση; Δε νομίζω. Ρωτήστε για τα εισοδήματα του ελληνικού λαού.
Ενώ τα πρωτογενή πλεονάσματα -για τα οποία πανηγυρίζετε- ήταν σχεδόν 80% πάνω από τους αρχικούς στόχους.
Την ίδια περίοδο, το ονομαστικό ΑΕΠ αυξήθηκε μόλις κατά 14,3%.Άρα, οι τράπεζες κερδίζουν με μεγαλύτερη ταχύτητα απ’ό,τι αυξάνεται το ΑΕΠ. Τα υπερκέρδη των καρτέλ και τα υπερέσοδα του κράτους δεν προέρχονται από τη βιώσιμη και ανταγωνιστική ανάπτυξη της πραγματικής οικονομίας.
Προκύπτουν από την ασυδοσία, από την ασυδοσία στην αγορά. Θα μπουν κανόνες; Εδώ υπάρχουν κάποια δεδομένα αμείλικτα.
Οι τράπεζες λειτουργούν σε ένα περιβάλλον περιορισμένου ανταγωνισμού. Έχουν στηριχθεί με δισεκατομμύρια ευρώ από τους φόρους του ελληνικού λαού. Τεράστιους δημόσιους πόρους: ανακεφαλαιοποιήσεις, αναβαλλόμενο φόρο, εγγυήσεις μέσω του «Ηρακλή», διευκόλυνση για τη δημιουργία του πέμπτου τραπεζικού πόλου, δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης που τα δώσατε όλα να τα διαχειριστούν οι τράπεζες.
Τι, λοιπόν, ανταπέδωσαν τόσα χρόνια στην οικονομία; Πώς έδειξαν το κοινωνικό τους πρόσωπο;
Το περιθώριο επιτοκίων παραμένει από τα υψηλότερα στην Ευρώπη, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις δυσκολεύονται να δανειστούν, οι πολίτες πληρώνουν καταχρηστικές χρεώσεις για βασικές υπηρεσίες.
Και δεν τα λέει μόνο το ΠΑΣΟΚ αυτά. Τα λέει και η μελέτη της Επιτροπής Ανταγωνισμού που καταδεικνύει τις ολιγοπωλιακές πρακτικές των τραπεζών.
Εδώ λοιπόν πρέπει να δείξουμε ο καθένας τον πολιτικό του χαρακτήρα. Εμείς σήμερα με τις προτάσεις μας λέμε τέλος στην ασυδοσία των τραπεζών που επιτρέψατε να έχουν τα τελευταία χρόνια. Βάζουμε τον πολίτη και την κοινωνία στο επίκεντρο.
Ποια λοιπόν είναι η δέσμη μέτρων που προτείνουμε;
Πρώτη τροπολογία: Προβλέπει επιβολή έκτακτης εισφοράς στις συστημικές τράπεζες για τις χρήσεις 2025 και 2026, με συντελεστή 8% επί των καθαρών κερδών. Η παρέμβαση αυτή θα αποφέρει στα δημόσια ταμεία 370 εκατ. ευρώ τον χρόνο.
Δεν αποτελεί αποσπασματική πρωτοβουλία. Είναι η συνέχεια της πρωτοβουλίας μας τον Δεκέμβριο του 2024, που αρνηθήκατε. Που τότε είπατε ότι «εμείς προτάσσουμε την εθελοντική εισφορά των 100 εκατ.» Και τι έγινε; Χειρότερα έγιναν τα πράγματα.
Εμείς λοιπόν παίρνουμε μια πρωτοβουλία με σαφείς στόχους:
- να ασκηθεί πίεση για να αυξηθούν τα σχεδόν μηδενικά επιτόκια στις καταθέσεις,
- να μειωθούν τα υπερβολικά επιτόκια στα νέα δάνεια,
- να ενισχυθούν τα δημόσια έσοδα,
- και επιτέλους να αποκατασταθεί μια νέα σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ τραπεζών και κοινωνίας που σήμερα δεν υπάρχει, ας είμαστε ειλικρινείς.
Μας έλεγε τον Δεκέμβρη του 2024, ο Πρωθυπουργός, «τι είναι αυτά που λέτε; Πού γίνονται στην Ευρώπη; Υπάρχουν κανόνες. Υπονομεύετε τις τράπεζες, θα τινάξετε την οικονομία στον αέρα».
Κι έχουμε: Ισπανία,Ιταλία, Πολωνία, Τσεχία, Ουγγαρία, Λιθουανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία εφαρμόζουν αυτά που λέμε για έκτακτη εισφορά και την αρνείται ο κ. Μητσοτάκης. Αυτοί δεν ξέρουν; Τι κάνουν λοιπόν όταν ξεφεύγουν τα κέρδη των τραπεζών εις βάρος της κοινωνίας; Παίρνουν πρωτοβουλίες. Δεν κάνουν τους τροχονόμους της διαπλοκής και των συμφερόντων όπως εσείς, περιφρονώντας τις αγωνίες και τα προβλήματα της κοινωνίας.
Η Ελλάδα είναι από τις ελάχιστες χώρες με τέτοια αδικία μεταξύ τραπεζών και κοινωνίας, που δεν κάνουν ουσιαστικές τέτοιες παρεμβάσεις.
Εμείς έχουμε μια άλλη πολιτική, εντελώς διαφορετική, εντελώς διαφορετική από εσάς. Θεωρούμε ότι πρέπει να συζητήσουμε και για τις καταχρηστικές χρεώσεις. Και θα το αναλύσω.
Αλλά πριν τις καταχρηστικές χρεώσεις, πρέπει να πούμε για τη δεύτερη τροπολογία, το δεύτερο ζήτημα: Τον αναβαλλόμενο φόρο. Δεν είναι θέμα τεχνικό, όπως κάποιοι μπορούν να πουν, είναι ουσιαστικό και βαθιά κρίσιμο που αφορά τη σταθερότητα του τραπεζικού τομέα.
Ο αναβαλλόμενος είναι κληρονομιά της κρίσης. Τι είπαμε τότε; Το κράτος αναγνώρισε στις τράπεζες ένα λογιστικό δικαίωμα, ώστε να συμψηφίσουν με μελλοντικά κέρδη και φόρους τις ζημιές που είχαν στο παρελθόν. Αυτός ο συμψηφισμός -προσέξτε, είναι λογιστικός «αέρας»- δεν αντιστοιχεί με πραγματικά κεφάλαια. Αλλά είναι σχεδόν τα μισά εποπτικά κεφάλαια των τραπεζών. Το λένε και οι διεθνείς οίκοι ως ζήτημα του τραπεζικού συστήματος. Και αναλυτές.
Αν λοιπόν προκύψουν ζημιές, οι τράπεζες έχουν περιορισμένη δυνατότητα απορρόφησης. Ποιος θα πληρώσει τότε, κύριε Θεοδωρικάκο, τα σπασμένα; Ο λαός. Άρα, τώρα πρέπει να επιταχύνουμε τη μείωση του αναβαλλόμενου φόρου. Τώρα που έχουν πολύ μεγάλα κέρδη, γιατί δεν ξέρουμε τι ερείπια θα αφήσετε πίσω σας μετά τις εκλογές.
Εμείς λοιπόν τι προτείνουμε:
Ένα επιπλέον 8% επί των κερδών που διανέμονται να μην κατευθύνεται σε μερίσματα, αλλά να πηγαίνει στη μείωση του αναβαλλόμενου φόρου:
Αυτό είναι 224 εκατ. που δεν θα καταλήγουν στους μετόχους -που μάλιστα φορολογούνται με 5%-, τα πιο πολλά πάνε στο εξωτερικό, δημιουργώντας και ζήτημα και επιβαρύνοντας το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, αλλά το ποσό αυτό να μένει εδώ για να μειώνεται ταχύτερα ο αναβαλλόμενος φόρος.
Και είναι και δίκαιο μέτρο. Γιατί σε άλλες χώρες δεν φορολογούνται με 5% αλλά με 10% και 15%. Άρα, εδώ και 5% και όχι ταχύτερη αποπληρωμή του αναβαλλόμενου φόρου.
Δύο μπόνους δωράκια έχετε κάνει. Ας βάλουν κάτι από την τσέπη τους, που είναι επί της ουσίας από την τσέπη του ελληνικού λαού για να μην πάμε σε περιπέτειες τα επόμενα χρόνια, γιατί κανείς δεν ξέρει τι μας επιφυλάσσει και ο κόσμος αλλά και η κατάσταση στο τραπεζικό σύστημα.
Τραπεζικές χρεώσεις: Το αναδείξαμε και το 2024 και τον Ιούλιο του 2025. Εδώ υπάρχει αλαζονεία και αδικία. Ενδεικτικά: μετά την τελευταία κυβερνητική παρέμβαση, επιβλήθηκαν σε εκατομμύρια λογαριασμούς μηνιαίες χρεώσεις — χωρίς ουσιαστική συναίνεση των καταναλωτών — δημιουργώντας πάλι εκατομμύρια πρόσθετα έσοδα.
Την ίδια στιγμή, τα έσοδα από προμήθειες εκτινάχθηκαν στα 2,5 δισ. ευρώ το 2025. Αυτή είναι μια προκλητική κατάσταση. Δεν πρέπει να ανατραπεί; Εμείς τι λέμε; Να απαγορεύσουμε ρητά μια σειρά από καταχρηστικές χρεώσεις: χρεώσεις διαχείρισης λογαριασμών, μονομερείς επιβαρύνσεις για «πακέτα» υπηρεσιών, έξοδα για κάρτες, για αιτήσεις δανείων ή για απλές βεβαιώσεις.
Και, τέλος, να διασφαλίσουμε την πραγματική πρόσβαση στις τραπεζικές υπηρεσίες, ιδιαίτερα στην περιφέρεια, με επαρκή λειτουργία ταμείων και να έχουν υποχρέωση παρουσίας ΑΤΜ σε όλη την επικράτεια. Για εμάς η πρόσβαση στις τραπεζικές υπηρεσίες δεν είναι προνόμιο. Είναι βασικό δικαίωμα στη σύγχρονη οικονομία, ιδιαίτερα για τους Έλληνες και ειδικά τους ηλικιωμένους Έλληνες στην περιφέρεια.
Τα πράγματα, λοιπόν, αγαπητοί συνάδελφοι, είναι πάρα πολύ απλά, όπως και τα διλήμματα.
Ή θα συνεχισθεί η σημερινή πολιτική που όλα αυτά που περιγράφω, τα βλέπει ως «business as usual», δεν τους ενδιαφέρει, δεν κάνουν τίποτα. Αφήνουν τα ολιγοπώλια να βγάζουν δισεκατομμύρια: Υγεία, τρόφιμα, τράπεζες, ενέργεια. Και όποτε πρέπει να γίνει κάτι είναι σε επίπεδο χαδιού. Απλά για να μη νομίζει η κοινωνία ότι δεν κάνουν και τίποτα. Κάνουν το ελάχιστο.
Εδώ λοιπόν υπάρχει ένα δίλημμα: Είτε με τους πολλούς είτε με τους λίγους. Το ΠΑΣΟΚ προτείνει λύσεις για τους πολλούς με κοινωνική δικαιοσύνη, για μια οικονομία που θα βοηθά την κοινωνία και όχι μια οικονομία που βοηθά τους φίλους, τους λίγους και τους ισχυρούς της χώρας.
