Ως Ειδική Εισηγήτρια του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής, η Βουλευτής Λασιθίου Κατερίνα Σπυριδάκη άσκησε συνολική και τεκμηριωμένη κριτική κατά την 1η συνεδρίαση για το νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, αναδεικνύοντας σοβαρά ζητήματα κακής νομοθέτησης, καθυστερήσεων, αδιαφάνειας και διοικητικής αποδιάρθρωσης.
Από την αρχή της τοποθέτησής της, κατήγγειλε τον τρόπο με τον οποίο η Κυβέρνηση νομοθετεί, υποβαθμίζοντας θεσμούς και διαδικασίες: «Όταν τελικά φέρνετε το νομοσχέδιο, το φέρνετε αλλαγμένο με 12 επιπλέον κρυφά άρθρα, με διαδικασίες που παρακάμπτουν ακόμα και την οικονομική και κοινωνική επιτροπή… παραβιάζοντας την προθεσμία… Συνεχίζετε ακάθεκτοι το ίδιο τροπάριο. Υποβάθμιση θεσμών και απαξίωση του κοινοβουλευτισμού.»
Παράλληλα, ανέδειξε την καθυστέρηση με την οποία η Κυβέρνηση φέρνει το νομοθετικό πλαίσιο: «Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο θεσμοθετήθηκε… το 2023… το Ταμείο Εκσυγχρονισμού… από το 2024 και εσείς φέρνετε το θεσμικό πλαίσιο το 2026… Αυτό δεν είναι προγραμματισμός, είναι μια διοίκηση στο και πέντε.»
Ιδιαίτερη κριτική άσκησε στη δημιουργία νέας ειδικής υπηρεσίας, επισημαίνοντας τη διόγκωση του κρατικού μηχανισμού χωρίς σαφή σχεδιασμό: «Κάθε ταμείο ένας μηχανισμός, κάθε μηχανισμός ένας διοικητής… Αυτό δεν είναι κράτος, είναι το αρχιπέλαγος των υπηρεσιών…» ενώ έθεσε ευθέως το ζήτημα της αδιαφάνειας λέγοντας: «στην παρουσίαση που έλαβε χώρα στη συνέντευξη τύπου είχατε έτοιμες τις μονάδες και το οργανόγραμμα της υπηρεσίας. Στο νομοσχέδιο λέτε θα αποφασίσει ο Υπουργός αργότερα. Άρα, τι καλούμαστε να ψηφίσουμε; Καλούμαστε να δώσουμε μια λευκή επιταγή;».
Στο θέμα του διορισμού του διοικητή της νέας ειδικής Υπηρεσίας για το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο που προβλέπει το νομοσχέδιο, η Βουλευτής ήταν ιδιαίτερα αιχμηρή: «Διορίζεται απευθείας από τον Πρωθυπουργό, με αποδοχές Γενικού Γραμματέα και με δυνατότητα μπόνους έως 45.000 ευρώ. Το επαναλαμβάνω και το ξαναλέω, μπόνους 45.000 ευρώ, για μια υπηρεσία που ακόμα δεν υπάρχει, για μια δομή που ακόμα δεν έχει ολοκληρωθεί, για ένα σχέδιο που ακόμα δεν έχει εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αυτό δεν είναι κίνητρο απόδοσης. Είναι σύστημα επιβράβευσης ημετέρων. Η Ελλάδα των Golden Boys δεν είναι παρελθόν, είναι παρόν, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι και έχουμε και πρόσφατο παράδειγμα. Διοικητής του Ταμείου Ανάκαμψης μετά τη θητεία του καταλήγει σε εταιρεία που είχε χρηματοδοτηθεί επί των ημερών του, χωρίς άδεια, με κυρώσεις, με σκιές σύγκρουσης συμφερόντων. Και εσείς έρχεστε να μας πείτε ότι αυτό το μοντέλο θα λειτουργήσει καλύτερα αν το επεκτείνουμε.»
Αναφερόμενη στην επικοινωνιακή διαχείριση της Κυβέρνησης, κατέρριψε το αφήγημα περί «μισού Ταμείου Ανάκαμψης»: «Μας είπατε ότι αυτά τα ταμεία είναι μισό Ταμείο Ανάκαμψης. Ξεχάσατε, όμως, να πείτε ότι συγκρίνετε μόνο επιδοτήσεις, όχι δάνεια, ότι υπάρχει 25% εθνική συμμετοχή και ότι τα έσοδα εξαρτώνται από ένα σύστημα ρύπων που έχει αναβληθεί. Άρα, δεν είναι μισό Ταμείο Ανάκαμψης, είναι μια επικοινωνιακή υπερβολή, άλλη μία προσπάθεια δημιουργίας εντυπώσεων.»
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στο άρθρο για το Υπερταμείο, όπου κατήγγειλε συγκέντρωση εξουσίας και έλλειψη λογοδοσίας: «Διπλασιάζετε την αμοιβή της μονάδας συμβάσεων από 0,5 σε 1%. Δίνετε δυνατότητα προκαταβολής του συνόλου των δαπανών και για πρώτη φορά επιτρέπεται στη μονάδα να υλοποιεί έργα που δεν είναι καν στρατηγικής σημασίας. Δηλαδή τι κάνετε; Μετατρέπετε το Υπερταμείο σε μια κεντρική αναθέτουσα αρχή, με αυξημένες αμοιβές, με προκαταβολές, με διευρυμένες αρμοδιότητες και χωρίς, το τονίζω, χωρίς επαρκή λογοδοσία […] Η ανάγκη επανεξέτασης του θεσμικού ρόλου του Υπερταμείου, είναι πιο επίκαιρη από ποτέ. Το Υπερταμείο, όπως λειτουργεί σήμερα, δεν μπορεί να συνεχίσει. Δεν μπορεί να συνεχίσει έτσι. Χρειάζεται ριζική αλλαγή και στη θέση του αυτό που χρειάζεται η χώρα δεν είναι ένας μηχανισμός συγκέντρωσης εξουσίας στο κέντρο. Είναι ένα πραγματικό ταμείο εθνικού πλούτου, ένα ταμείο που θα αλλάζει το παραγωγικό μοντέλο της χώρας, θα αξιοποιεί την περιουσία με στρατηγική και κυρίως θα μεταφέρει αξία εκεί που πρέπει. Στις τοπικές κοινωνίες, στους φορείς που ξέρουν και μπορούν να την αξιοποιήσουν.»
Ιδιαίτερα σκληρή ήταν η παρέμβαση της Βουλευτή στα ζητήματα του Υπουργείου Υγείας, όπου ανέδειξε τη διαρκή αναπαραγωγή ενός προβληματικού μοντέλου χρηματοδότησης και λειτουργίας του ΕΣΥ.
Αναφερόμενη στη φαρμακευτική δαπάνη, υπογράμμισε ότι η αύξηση που παρουσιάζεται ως «ενίσχυση» δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες: «Έρχεστε να αυξήσετε το όριο της νοσοκομειακής φαρμακευτικής δαπάνης κατά 30 εκατομμύρια ευρώ για το 2025 και το παρουσιάζετε ως ενίσχυση. Αλήθεια, 30 εκατομμύρια; Σε ένα σύστημα που ασφυκτιά…» και ξεκαθάρισε ότι η Κυβέρνηση δεν επιλύει το πρόβλημα, αλλά το ανακυκλώνει: «Δεν αντιμετωπίζετε το πρόβλημα, προσπαθείτε να το διαχειριστείτε… Το claw back παραμένει, η στρέβλωση παραμένει, η πίεση στα νοσοκομεία παραμένει…»
Στο άρθρο 42 και την παράταση των έκτακτων μέτρων λόγω πανδημίας έκανε λόγο για ευθεία παραδοχή αποτυχίας της κυβερνητικής πολιτικής: «Έξι χρόνια μετά την πανδημία και ακόμα λειτουργείτε με έκτακτα μέτρα… Είναι επιλογή να κρατάτε το σύστημα σε κατάσταση μόνιμης προσωρινότητας.» ενώ περιέγραψε με σαφήνεια την κατάσταση επισφάλειας για τους εργαζόμενους: «Συνεχίζετε το “μαρτύριο της σταγόνας”… τρίμηνες παρατάσεις συμβάσεων ξανά και ξανά, χωρίς καμία προοπτική…»
Η κα Σπυριδάκη ανέδειξε, επίσης, με συγκεκριμένα στοιχεία την πραγματικότητα στα νοσοκομεία της Κρήτης, καταδεικνύοντας την πλήρη αντίφαση λόγων και πράξεων: «υπάρχουν νοσοκομεία στην Κρήτη, όπου οι εργαζόμενοι παραμένουν απλήρωτοι και μάλιστα παραμένουν απλήρωτοι για μήνες. Στο ΠΑΓΝΗ οι οφειλές είναι περίπου ενάμισι εκατομμύριο ευρώ για εφημερίες και βάρδιες και στο Γενικό Νοσοκομείο Αγίου Νικολάου, τριακόσιες χιλιάδες ευρώ. Άνθρωποι που κρατούν όρθιο το σύστημα περιμένουν τα δεδουλευμένα τους» θέτοντας το κρίσιμο πολιτικό ερώτημα: «Πώς γίνεται να μιλάμε για έκτακτα μέτρα όταν το ίδιο το κράτος δεν πληρώνει αυτούς που εργάζονται στο σύστημα;» και καταλήγοντας με σαφή κατηγορία: «Αυτό δεν είναι… μια απλή διοικητική αδυναμία. Είναι πλήρης απαξίωση του δημόσιου συστήματος υγείας… μετατρέπετε την κρίση σε κανονικότητα.»
Η παρέμβασή της κορυφώθηκε με εκτενή και ιδιαίτερα αιχμηρή αναφορά στο άρθρο 25 για τα ΕΛΤΑ, φέρνοντας ως παράδειγμα την κατάσταση στην Ιεράπετρα και το Λασίθι: «Σήμερα… ο ιδιώτης αφήνει το ΕΛΤΑ που εσείς του αναθέσατε πριν 4 μήνες… δεν συζητάμε για ένα ταχυδρομείο, συζητάμε για μια πολιτική επιλογή που αποτυγχάνει και αφήνει πίσω της μια ολόκληρη πόλη.»
«Δεν φεύγει επειδή δεν βγαίνει, φεύγει γιατί το μοντέλο δεν λειτούργησε… υπήρξαν σοβαρά προβλήματα εξυπηρέτησης… και τώρα αποχωρεί.»
«Μετά το κλείσιμο των ΕΛΤΑ της Ιεράπετρας… λέτε ότι θα εξυπηρετείται από διπλανό χωριό… Δεν γίνεται μια πόλη να εξυπηρετείται από ένα χωριό…»
«Αυτό δεν είναι απλώς δυσλειτουργία, είναι κατάρρευση του ίδιου του διοικητικού μηχανισμού…»
και κατέληξε με σαφές πολιτικό μήνυμα:
«Αυτό που παρουσιάστηκε ως εξορθολογισμός, δεν είναι μεταρρύθμιση, ήταν διάλυση… διάλυση της παρουσίας του κράτους στην περιφέρεια…»
