Ομιλία Δ. Μάντζου, Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής επί του Σ/Ν Υπουργείου Δικαιοσύνης «Ενέχυρο»
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Πενήντα χρόνια πριν, τέτοια ώρα, οι τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις στη Μερσίνα και αλλού συγκεντρώνονταν σε μεγάλες μονάδες απέναντι από την Κύπρο.
Οι παρατηρήσεις και τα σήματα των ελληνικών δυνάμεων στο νησί, στην Κυρήνεια και αλλού, αιωρούνται μάταια στα ναυτικά μίλια που χωρίζουν την Κύπρο από την Ελλάδα.
Το προδοτικό πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου έχει ήδη ανοίξει τον δρόμο της καταστροφής.
Σε λίγες μόνο ώρες από σήμερα, η πρώτη επίθεση του Αττίλα είναι γεγονός.
Η απόβαση, η επιδρομή, η εισβολή. Ιστορικό γεγονός. Αναντίρρητο κι ανεξίτηλο.
Η αρχή του τέλους για τον ελληνοκυπριακό πληθυσμό του βόρειου τμήματος του νησιού.
Η βραχύβια Κυπριακή Δημοκρατία ακρωτηριάζεται με βίαιο τρόπο. Νεκροί, εκτοπισμένοι πρόσφυγες, θύματα εγκλημάτων πολέμου και αγνοούμενοι -ακόμη και σήμερα, μισό αιώνα μετά- συνθέτουν μια σύγχρονη τραγωδία σε ευρωπαϊκό έδαφος.
Και όλος αυτός ο πόνος συμπυκνώνεται -πενήντα χρόνια τώρα- σε μια φράση:
Δεν ξεχνώ. Δεν ξεχνάμε.
Δυο λέξεις με βαθύ κι ειλικρινές περιεχόμενο.
Που δεν είναι μόνο κοινή ομολογία, δεν θα είναι ποτέ λέξεις αποδοχής.
Υπόσχεση είναι. Δέσμευση. Όχι με όρους εκδίκησης. Αλλά βαθιάς και ειλικρινούς πίστης στην ειρήνη.
Πως οφείλουμε να κάνουμε και θα κάνουμε ό,τι μπορούμε.
Για να μη διχοτομηθεί το νησί, όπως μεθοδικά επιχειρεί η Τουρκία. Για να μην αναγνωριστεί ποτέ το ψευδοκράτος. Αλλά να υπάρξει μια δημοκρατία ελεύθερη από ξένη κατοχή, αδιαίρετη, ακέραιη και κυρίαρχη.
Όπως ορίζουν -δεκαετίες τώρα- οι αποφάσεις του ΣΑ ΟΗΕ κι όπως επιτάσσουν από κοινού οι αρχές του διεθνούς δικαίου και τα δίκαια αιτήματα του κυπριακού λαού.
Μόνο έτσι, δεν θα ξεχάσουμε. Πραγματικά, όχι μόνο ρηματικά.
Την ίδια ώρα, στην Ελλάδα, που οφείλει να αναλάβει αυτές τις διεθνείς πρωτοβουλίες και να ανταποκριθεί στο ιστορικό της χρέος, η κοινωνία της βρίσκεται αντιμέτωπη με νέες προκλήσεις στην οικονομία της καθημερινότητας. Με ένα νέο κύμα αύξησης του κόστους ζωής.
Και μαζί με τα καταναλωτικά αγαθά που παραμένουν σε υψηλές τιμές και υψηλούς συντελεστές ΦΠΑ, πάνω στο έδαφος της δεύτερης χαμηλότερης αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών στην ΕΕ, πάνω στο υπόβαθρο της ενδημικής ακρίβειας, που διέγνωσε πάλι μόλις χθες η Τράπεζα της Ελλάδος, έρχεται να προστεθεί και η νέα αύξηση των τιμών του ηλεκτρικού ρεύματος. Μέσα στον παρατεταμένο καύσωνα.
Ενώ έχει υποχωρήσει διεθνώς η ενεργειακή κρίση, ενώ έχουν περάσει τόσα προειδοποιητικά σήματα, οι εστίες της παθογένειας είναι εκεί:
Ολιγοπωλιακή δομή αγοράς.
Μετακύλιση υψηλών χρηματιστηριακών τιμών χονδρικής στη λιανική αγορά.
Έλλειψη επενδύσεων σε δίκτυα και μονάδες αποθήκευσης.
Παντελής απουσία συνθηκών ενεργειακής δημοκρατίας. Οι ενεργειακές κοινότητες αγροτών, μεταποιητών, καταναλωτών, δήμων, εκτός δικτύου. Παραγόμενη ενέργεια χάνεται.
Οι ΑΠΕ παιχνίδι στα χέρια λίγων και ισχυρών.
Με μεγάλα πάρκα να αναπτύσσονται χωρίς όρους και όρια, ακόμη και σε περιοχές υψηλής ποιοτικής καλλιέργειας ή χώρους βόσκησης -κυρίως στη Δυτική Μακεδονία και αλλού. Δίχως χωροταξικό σχεδιασμό που να προστατεύει την αγροτική παραγωγή.
Το λέμε καθαρά: πράσινη μετάβαση, που δεν είναι δίκαιη, που δεν λαμβάνει υπ’ όψη τις ανάγκες της κοινωνίας, τις οικονομικές και παραγωγικές παραμέτρους ενός τόπου είναι μετάβαση στο κενό.
Πράσινη μετάβαση, που συντελείται ερήμην των τοπικών κοινοτήτων, χωρίς διαβούλευση, είναι καταδικασμένη να αποτύχει -γιατί θα είναι άδικη.
Όπως ακριβώς συμβαίνει και σε έναν άλλο κομβικό τομέα της ελληνικής οικονομίας: τον τουρισμό.
Με τις συνθήκες υπερτουρισμού να δοκιμάζουν φυσικό περιβάλλον και δημόσιες υποδομές.
Δείτε μόνο τι συμβαίνει στη Σαντορίνη, όπου τα παλαιότερα οινοποιεία του νησιού πλέον το λένε καθαρά: με την κλιματική κρίση και την άλογη επέκταση των ξενοδοχειακών μονάδων, η αντίστροφη μέτρηση για τον αρχαιότερο και πιο εκλεκτό αμπελώνα της Μεσογείου έχει αρχίσει.
Αν δεν αλλάξει ο χωροταξικός σχεδιασμός που είναι σε δημόσια διαβούλευση μες στο καλοκαίρι και αν δεν αναγνωρίσει τις κατά τόπους συνθήκες υπερτουρισμού, δεν υπάρχει καμία ελπίδα.
Τόσα χρόνια μιλάμε για τη διασύνδεση της αγροτικής παραγωγής με τον τουρισμό, όμως τώρα ο πρωτογενής τομέας κινδυνεύει να γίνει βορά στον υπερτουρισμό.
Κι όλα αυτά, ενώ ο πρωτογενής τομέας δοκιμάζεται από τις καταστροφές και την κυβερνητική ανεπάρκεια στην αποκατάσταση.
Στη Θεσσαλία, είναι τοπικός βουλευτής της ΝΔ που μίλησε ευθέως για πολιτικάντικη διαχείριση των αποζημιώσεων, για τηλέφωνα από πολιτικά γραφεία. Πως η κρατική αρωγή έχει γίνει αντικείμενο ρουσφετιού κι αδιαφάνειας.
Κοινώς, για να μην περιμένει μάταια ένας αγρότης, πρέπει να έχει «μπάρμπα στην Αγχίαλο».
Όλα αυτά συνθέτουν τον καμβά μιας πολιτικής που δεν αφορά τελικά στους πολλούς. Δεν δίνει προοπτική. Ευνοεί όσους μπορούν, όσους έχουν. Κι αφήνει αποκλεισμένους εκείνους που αδυνατούν, που στερούνται, τους μη προνομιούχους του σήμερα.
Σε αυτήν την εποχή των άκρων και της βαθιάς πόλωσης, η διαβούλευση και η συμμετοχή είναι εγγύηση δημοκρατίας.
Και ίσως δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος από αυτήν την κρίσιμη παρατήρηση, της διαβούλευσης, για να προσπαθήσει κανείς μια σύνδεση της γενικής εικόνας με το συζητούμενο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης.
Διότι
Συζητάμε σήμερα για ένα ακόμα σχέδιο νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης και, δυστυχώς, η «παράδοση» της κακής νομοθέτησης εξακολουθεί. Όλα τα συστατικά της αποτυχημένης συνταγής είναι εδώ: Αποσπασματικότηα. Έλλειψη συνοχής. Πληθώρα νομοτεχνικών ζητημάτων. Απουσία νομοπαρασκευαστικής επιτροπής.
Παράλειψη συζήτησης και ώσμωσης με επιστημονικούς φορείς.
Απορούμε, δεν νιώθετε άβολα και άσχημα όταν έρχονται εδώ οι επιστημονικοί φορείς της χώρας που κλήθηκαν για ακρόαση και σας βάλλουν με κάθε τρόπο; Εξηγήστε μας, γιατί για ένα τόσο βαθιά επιστημονικό ζήτημα αγνοήσατε την Ένωση Αστικολόγων; Νιώθετε τόσο σίγουροι για τον εαυτό σας; Η πρόεδρος της Ένωσης, σας έλεγξε επειδή «δεν υπήρξε και πάρα πολύ μεγάλη προσοχή στη σύνταξη αυτού του νομοσχεδίου». Δεν νιώθετε σαν να μείνατε μετεξεταστέοι; Τρεις ημέρες πριν τη συζήτηση της ζήτησε η Βουλή υπόμνημα, πώς να προλάβει να το στείλει; Αυτό δεν έπρεπε να έχει γίνει από το Υπουργείο;
Τι σας πείραζε δηλαδή να μιλήσετε νωρίτερα με την Ένωση Αστικολόγων και να πείτε ελάτε εδώ, φτιάχνουμε ένα νομοσχέδιο βαθιά νομικό, αφορά στο αστικό δίκαιο της χώρας, μπορείτε να το δείτε λίγο και να μας πείτε μια γνώμη; Είναι σαν να είστε κλεισμένοι σε μια γυάλα και να μη θέλετε να έχετε καμία επαφή με τους γύρω σας, με το δικηγορικό κόσμο, τους Δικαστές, τους θεωρητικούς της νομικής επιστήμης. Γιατί έπρεπε να μιλήσετε μόνο με την Ελληνική Ένωση Τραπεζών;
Κάποια στιγμή πρέπει να συμφωνήσουμε τι είναι η καλή νομοθέτηση και τι σημαίνει.
Κι αυτό πρέπει να ξεκινήσει από το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Δεν θα κουραστούμε να το λέμε: το συγκεκριμένο Υπουργείο, ως θεματοφύλακας των νόμων, πρέπει κατά μείζονα λόγο να τηρούν τους κανόνες ορθής νομοθέτησης.
Επί της ουσίας, η ειδική αγορήτρια Μιλένα Αποστολάκη σας υπέβαλε συγκεκριμένες ενστάσεις. Που μάλιστα επιβεβαιώνονται από την Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής.
Μια νομοθέτηση με τρόπο αποσπασματικό και διάσπαρτο.
Που δεν λαμβάνει υπ’ όψη της όχι μόνο τη χρηματιστηριακή νομοθεσία, τον ν. 2884/2000 και το ΝΔ του 1923, αλλά ακόμη τον ίδιο τον Αστικό Κώδικα. Δυστυχώς δεν λαμβάνει υπόψη τα νομοθετήματα αυτά.
Κάποτε στο Πανεπιστήμιο, ο πατριάρχης του εμπορικού δικαίου Λ. Γεωργακόπουλος μας έλεγε -μεταπτυχιακούς φοιτητές τότε- «είναι καλό βιβλίο ο Αστικός Κώδικας, να το διαβάζετε».
Δεν θα περίμενα ποτέ αυτή η τόσο απλή αλλά σοφή ρήση θα μπορούσε να απευθυνθεί όχι σε μεταπτυχιακούς φοιτητές νομικής, αλλά στο ίδιο το Υπουργείο Δικαιοσύνης.
Διότι με τον τρόπο που νομοθετεί η Κυβέρνηση θα δημιουργήσει προβλήματα στην ασφάλεια των συναλλαγών. Η ασφάλεια των συναλλαγών εξασφαλίζει την ομαλή λειτουργία του χρηματοδοτικού μηχανισμού και τη διασφάλιση των απαιτήσεων.
Και τα ερωτήματα σαφή:
Πώς διασφαλίζεται ο πολίτης ο οποίος βρίσκεται στη δεινή θέση του να χρωστάει και να κινδυνεύει να απωλέσει το ενέχυρο; Είναι επαρκή τα νομικά εργαλεία που του παρέχονται; Θέλουμε να τιμωρούμε όσους χρωστούν ή να τους παρέχουμε την ευκαιρία να ανταπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους;
Γιατί η αυστηρότητα του νόμου πρέπει να εξαντλείται σε όσους έχουν βρεθεί στη δεινή θέση του να χρωστούν και να κινδυνεύουν να χάσουν την περιουσία τους. Σε ανθρώπους που βρίσκονται σε αδυναμία και όχι στους «στρατηγικούς κακοπληρωτές». Αυτοί ίσως είναι λίγοι, αλλά δεν πρέπει να καταδικάζετε τους πολλούς για να τιμωρήσετε τους λίγους;
Είναι έτοιμο να ανταποκριθεί το Ελληνικό Κτηματολόγιο στις απαιτήσεις για το «Ηλεκτρονικό Μητρώο Ενεχύρων»;
Εκκρεμή και κρίσιμα ερωτήματα.
Υπάρχει, εξ άλλου, στο σχέδιο κρυμμένη και μια άσχετη διάταξη. Το μετέωρο βήμα του άρθρου 27.
Και μάλιστα χωρίς επίπτωση. Εντελώς απλή γνώμη των ολομελειών, χωρίς καν γνωστή σειρά των υποψηφίων. Και φυσικά η τελική κρίση στο Υπουργικό Συμβούλιο και άρα ο σφιχτός εναγκαλισμός με την εκτελεστική εξουσία είναι παρών.
Τα κίνητρα είναι σαφή: να περισώσει η Κυβέρνηση όσο κύρος της έχει μείνει στη διαχείριση των θεσμών και της δικαιοσύνης.
Μετά τις επισημάνσεις της Επιτροπής στις εκθέσεις της για το κράτος δικαίου.
Σας απαρίθμησε η κ. Αποστολάκη τις αντιθεσμικές παρεμβάσεις και τις καταπατήσεις του κράτους δικαίου.
Το ζήτημα, λοιπόν, πρέπει να ρυθμιστεί όχι με αποσπασματική διάταξη -χωρίς διαβούλευση- στα κρυφά- για να κάνετε τους καλούς μαθητές στην Ευρώπη.
Αλλά μόνο με τη συνταγματική αναθεώρηση του άρθρου 90, που μπορεί να ανοίξει σε λίγους μήνες.
Να κλείσει με αυθεντικό τρόπο η συζήτηση που εκκρεμεί επί πολλά έτη. Με αναθεώρηση της διαδικασίας ώστε να μην υπάρχει διορισμός από την Κυβέρνηση, αλλά να υπάρχει εμπλοκή της Βουλής και μεγαλύτερη διαφάνεια και αξιοκρατία.
Είναι ζήτημα θεμελιώδες: τόσο ως μέσο διασφάλισης της λειτουργικής ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης απέναντι στην εκτελεστική εξουσία.
Όσο και ως μέσο θεραπείας της πληγείσας εμπιστοσύνης των πολιτών στους θεσμούς της Πολιτείας μας.
Ολοκληρώνω με ένα ακόμη ζήτημα που αφορά στο κράτος δικαίου και ζητούμε να απαντηθεί.
Από χθες προκύπτουν δημοσιογραφικές πληροφορίες για σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος σε εφαρμογή του ν. 5002/2022.
Τον νόμο που ψηφίστηκε στον απόηχο του ανοικτού ακόμη σκανδάλου
Όσο παραμένει ανοικτή η υπόθεση,
Όσο η χώρα μένει διεθνώς εκτεθειμένη και το στίγμα των ευρωπαϊκών θεσμών πέφτει πάνω στην Κυβέρνηση,
Όσο η κοινωνία περιμένει ακόμη -δύο χρόνια μετά- να μάθει ποιος παρακολούθησε υποψήφιο αρχηγό ενός κόμματος Ν. Ανδρουλάκη όσο διαρκούσε η εκλογική διαδικασία το 2021, δημοσιογράφους, υπουργούς, αρχηγούς ενόπλων δυνάμεων;
Όσο συμβαίνουν όλα αυτά,
Η ΕΥΠ με πολιτικό προϊστάμενο τον κ. Μητσοτάκη, με έδρα στο Μαξίμου, σκοπεύει να αποκτήσει νέο αόρατο λογισμικό; Παράνομο για τους ιδιώτες και νόμιμο για το Κράτος.
Την ώρα που ΕΕ και Συμβούλιο της Ευρώπης καταδικάζουν τη χρήση παράνομων λογισμικών από τις κυβερνήσεις, την ώρα που κατακρίνουν τη χώρα μας για τη νομοθεσία που απαγορεύει την ενημέρωση του παρακολοθούμενου για τον λόγο της παρακολούθησης και για τις εξαγωγές παράνομων κατασκοπευτικών λογισμικών σε ανελεύθερα καθεστώτα της Αφρικής, η Κυβέρνηση σκοπεύει να αποκτήσει νέα και αναβαθμισμένα λογισμικά παρακολούθησης; Predator +?
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η ΑΔΑΕ θα ενημερωθεί μετά την προμήθεια του λογισμικού.
Είχε συμμετοχή το Υπουργείο Δικαιοσύνης σε αυτό το διάταγμα; Σε ποια έκταση;
Τι κριτήρια ασφαλείας τηρήθηκαν; Ποιες εγγυήσεις επιβάλλετε;
Ένας βαθύς ηθικός κίνδυνος. Που πλήττει την ΕΥΠ και την εθνική ασφάλεια, που κακοποιήθηκαν στα χέρια αυτής της Κυβέρνησης, με τη διαστροφή του σκοπού και την παράνομη αντιδημοκρατική λειτουργία τους.
Που καταλήγει σε ένα μεγάλο γιατί; Γιατί και ποιος να σας εμπιστευτεί;
Στην Κυβέρνηση των υποκλοπών, στην Κυβέρνηση της παραβίασης θεμελιωδών ελευθεριών και προσωπικών δεδομένων.
Στο συγκεντρωτικό σύστημα ελέγχου της εξουσίας,
Η δημοκρατική κοινωνία των πολιτών δεν μπορεί να έχει
καμία εμπιστοσύνη.
