Ερώτηση για την ασφάλεια των κατοίκων, τις αποζημιώσεις και την πλήρη αποκατάσταση των ζημιών από τις εργασίες της Γραμμής 4 του Μετρό στην Κυψέλη, υπέβαλαν προς τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών ο βουλευτής Α΄ Αθηνών Παύλος Γερουλάνος και ο υπεύθυνος ΚΤΕ Υποδομών και Μεταφορών Τάσος Νικολαΐδης, του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής.
Στην αρχή της ερώτησής τους οι βουλευτές σημειώνουν ότι το τελευταίο διάστημα επικρατεί έντονη αναστάτωση μεταξύ των κατοίκων της Κυψέλης, μετά την εμφάνιση ρωγμών και άλλων φθορών σε κτίρια που βρίσκονται κατά μήκος της πορείας του μετροπόντικα (μηχάνημα ολομέτωπη διάνοιξης σηράγγων) της Γραμμής 4, στο τμήμα από την πλατεία Κυψέλης έως την περιοχή των Δικαστηρίων της πρώην Σχολής Ευελπίδων.
Όπως τονίζουν οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ: «οι κάτοικοι της περιοχής καταγγέλλουν ότι σε διαμερίσματα και κοινόχρηστους χώρους έχουν εντοπιστεί ρωγμές, αποκολλήσεις υλικών και παραμορφώσεις σε κουφώματα, ενώ σε ορισμένα υπόγεια έχουν παρουσιαστεί εισροές υδάτων». Ενώ παράλληλα: «ορισμένοι ένοικοι χρειάστηκε να εγκαταλείψουν προσωρινά τις κατοικίες τους, καθώς δεν γνωρίζουν εάν οι μετακινήσεις του εδάφους έχουν σταματήσει και εάν είναι ασφαλής η επιστροφή τους».
Επιπρόσθετα στην ερώτηση επισημαίνεται ότι σύμφωνα με την ίδια εταιρεία που διεξάγει τα έργα υπάρχει «διαπίστωση μετακινήσεων που υπερέβαιναν αυτές που είχαν προβλεφθεί στη μελέτη», με αποτέλεσμα «η σοβαρότητα της κατάστασης οδήγησε την Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών στη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης, προκειμένου να διερευνηθούν τόσο οι συνθήκες υπό τις οποίες προκλήθηκαν οι ζημιές όσο και το ενδεχόμενο να υφίσταται κίνδυνος για τα κτίρια και τους κατοίκους».
Επειδή οι κάτοικοι που βλέπουν να ζημιώνονται οι περιουσίες τους δικαιούνται πλήρη, σαφή και ολοκληρωμένη ενημέρωση για την έκταση και τη σοβαρότητα του προβλήματος η οποία πρέπει να καταγραφεί και μέσα από τον επίσημο κοινοβουλευτικό έλεγχο της κυβέρνησης, και δεδομένου ότι η ασάφεια στις απαντήσεις δεν εξυπηρετεί στην αποκατάσταση του αισθήματος ασφάλειας των ανθρώπων που αναγκάστηκαν ακόμη και να απομακρυνθούν προσωρινά από τα σπίτια τους ή τον τόπο εργασίας τους, οι υπογράφοντες βουλευτές του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής ρωτούν τους Υπουργούς:
«1. Πόσα κτίρια έχουν ελεγχθεί μέχρι σήμερα και σε πόσα από αυτά έχουν καταγραφεί ρωγμές, καθιζήσεις ή άλλου είδους φθορές;
2. Ποια είναι η γεωγραφική έκταση της επηρεαζόμενης ζώνης και έχουν εξεταστεί όλα τα σχολεία και τα δημόσια κτίρια που βρίσκονται σε αυτή;
3. Αφού στο έργο λειτουργεί σύστημα συνεχούς ενόργανης παρακολούθησης των επιφανειακών και εδαφικών μετακινήσεων, γιατί δεν εντοπίστηκαν και δεν αξιολογήθηκαν εγκαίρως είτε η υπέρβαση των προβλεπόμενων ορίων είτε ενδείξεις μη αποδεκτών μετακινήσεων στα παρακολουθούμενα κτίρια, ώστε να διακοπούν οι εργασίες και να αποτραπούν ή να περιοριστούν οι ζημιές; Σε ποιο στάδιο της διαδικασίας παρακολούθησης σημειώθηκε η αστοχία;
4. Πότε ενημερώθηκαν η επίβλεψη και η αρμόδια Διευθύνουσα Υπηρεσία της «Ελληνικό Μετρό Α.Ε.» για τις μη αποδεκτές μετακινήσεις και τις ενδείξεις πρόκλησης ζημιών στα κτίρια; Έγινε η ενημέρωση αμέσως, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες παρακολούθησης και ασφάλειας του έργου; Πότε και από ποιο αρμόδιο όργανο δόθηκε στον ανάδοχο η εντολή διακοπής των εργασιών και ποιο χρονικό διάστημα μεσολάβησε από την πρώτη σχετική ένδειξη έως τη διακοπή λειτουργίας του μετροπόντικα;
5. Με ποιους τεχνικούς και ασφαλιστικούς όρους θα επιτραπεί η επανεκκίνηση του μετροπόντικα; Θα προηγηθεί πιστοποίηση της ασφάλειας των εργασιών από ανεξάρτητο επιστημονικό ή τεχνικό φορέα; Η διαπίστωση της «Ελληνικό Μετρό Α.Ε.» ότι δεν υπάρχει ζήτημα στατικής επάρκειας του φέροντος οργανισμού των πληγέντων κτιρίων, θα καταγραφεί επισήμως μέσω στατικής γνωμοδότησης πολιτικού μηχανικού;
6. Με ποια διαδικασία και εντός ποιου χρονοδιαγράμματος θα αποζημιωθούν οι ιδιοκτήτες και οι ένοικοι για τις υλικές ζημιές, τις αμοιβές μηχανικών, την προσωρινή μετεγκατάσταση και την ενδεχόμενη απώλεια χρήσης των ακινήτων τους;
7. Θα δοθούν στη δημοσιότητα οι γεωτεχνικές μελέτες του έργου, οι μετρήσεις των εδαφικών μετακινήσεων, τα προκαθορισμένα όρια συναγερμού, οι καταγραφές του συστήματος παρακολούθησης και τα πορίσματα των τεχνικών συμβούλων;»
Ακολουθεί ολόκληρο το κείμενο της ερώτησης:
Προς τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, κύριο Χρίστο Δήμα
Θέμα: Η ασφάλεια των κατοίκων και η πλήρης αποκατάσταση των ζημιών από τις εργασίες της Γραμμής 4 στην Κυψέλη
Η κατασκευή της Γραμμής 4 του Μετρό είναι ένα έργο ιδιαίτερα σημαντικό για την Αθήνα για το οποίο οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής στην Αττική έχουμε ασκήσει επανειλημμένα κοινοβουλευτικό έλεγχο (βλ. πρόσφατα την ερώτησή μας «Αθήνα και Αττική πνίγονται καθημερινά από το κυκλοφοριακό, αλλά ουδείς στην κυβέρνηση γνωρίζει πλέον πότε θα ολοκληρωθεί η Γραμμή 4 του Μετρό»).
Ένα έργο, όμως, δεν κρίνεται μόνο από το αν θα ολοκληρωθεί και πότε θα παραδοθεί. Κρίνεται και από τον τρόπο με τον οποίο εκτελείται. Από το εάν προστατεύει την ασφάλεια των πολιτών, εάν σέβεται τις περιουσίες τους και εάν οι αρμόδιοι λογοδοτούν όταν προκύπτει ένα σοβαρό πρόβλημα.
Το τελευταίο διάστημα επικρατεί έντονη αναστάτωση μεταξύ των κατοίκων της Κυψέλης, μετά την εμφάνιση ρωγμών και άλλων φθορών σε κτίρια που βρίσκονται κατά μήκος της πορείας του μετροπόντικα (μηχάνημα ολομέτωπη διάνοιξης σηράγγων) της Γραμμής 4, στο τμήμα από την πλατεία Κυψέλης έως την περιοχή των Δικαστηρίων της πρώην Σχολής Ευελπίδων.
Όπως καταγγέλλουν κάτοικοι της περιοχής, σε διαμερίσματα και κοινόχρηστους χώρους έχουν εντοπιστεί ρωγμές, αποκολλήσεις υλικών και παραμορφώσεις σε κουφώματα, ενώ σε ορισμένα υπόγεια έχουν παρουσιαστεί εισροές υδάτων. Σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, ορισμένοι ένοικοι χρειάστηκε να εγκαταλείψουν προσωρινά τις κατοικίες τους, καθώς δεν γνωρίζουν εάν οι μετακινήσεις του εδάφους έχουν σταματήσει και εάν είναι ασφαλής η επιστροφή τους.
Η σοβαρότητα της κατάστασης οδήγησε την Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών στη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης, προκειμένου να διερευνηθούν τόσο οι συνθήκες υπό τις οποίες προκλήθηκαν οι ζημιές όσο και το ενδεχόμενο να υφίσταται κίνδυνος για τα κτίρια και τους κατοίκους.
Από την πλευρά της, η «Ελληνικό Μετρό Α.Ε.» γνωστοποίησε ότι η λειτουργία του μετροπόντικα «Νίκη» έχει διακοπεί από τις 8 Μαΐου 2026. Σύμφωνα με την εταιρεία, κατά την εκτέλεση του έργου διαπιστώθηκαν «μη αναμενόμενες και ανιχνεύσιμες συνθήκες στο ιδιαίτερο ασθενές γεωλογικό υπόβαθρο που είχε ήδη μελετηθεί, κατά τη φάση σχεδιασμού του έργου. Η επιλογή αυτή ήταν συνέπεια της διαπίστωσης μετακινήσεων που υπερέβαιναν αυτές που είχαν προβλεφθεί στη μελέτη». Προσθέτει επίσης στην ανακοίνωσή της ότι «επισημαίνεται ότι, βάσει των μέχρι σήμερα στοιχείων από τους σχετικούς ελέγχους, σε κανένα κτίριο δεν έχει διαπιστωθεί ζήτημα στατικής επάρκειας ή επηρεασμός του φέροντος οργανισμού, ενώ από την ενόργανη παρακολούθηση δεν προκύπτει καμία περαιτέρω εξέλιξη του φαινομένου».
Παράλληλα με την ανακοίνωση της εταιρείας διαβάζουμε δηλώσεις ειδικών, όπως του καθηγητή Αντισεισμικών Κατασκευών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Κωνσταντίνου Σπυράκου, στα parapolitika.gr όπου μεταξύ άλλων λέει ότι «θα πρέπει να γίνει ένας έλεγχος των κατασκευών, όχι μόνο οπτικός, αλλά και με όργανα. Ακολούθως, αν χρειάζεται και όπου χρειάζεται, να γίνει μια ανάλυση των κατασκευών και ένας υπολογισμός της αντοχής τους, όπως είναι σήμερα, με τις βλάβες» και ως προς την επιστροφή των κατοίκων στα κτίρια που έχουν παρουσιάσει ζημιές «για να μπορέσουν να μείνουν μέσα, θα πρέπει πρώτα να γίνει ένας έλεγχος. Σε κάποιες οικοδομές που είναι πιο μακριά και είναι καλά κατασκευασμένες, μπορεί να γίνει έλεγχος από πολιτικούς μηχανικούς, οι οποίοι να αξιολογήσουν και να γράψουν υπεύθυνα ότι το κτίριο αυτό μπορεί να κατοικηθεί, όπως γίνεται και μετά από σεισμούς».
Επειδή οι κάτοικοι βλέπουν ζημιές στις περιουσίες τους, χωρίς να έχουν ακόμη σαφή και ολοκληρωμένη ενημέρωση για την έκταση και τη σοβαρότητα του προβλήματος,
Επειδή οι γενικές διαβεβαιώσεις δεν αρκούν για να αποκαταστήσουν το αίσθημα ασφάλειας των ανθρώπων που αναγκάστηκαν ακόμη και να απομακρυνθούν προσωρινά από τα σπίτια τους,
Επειδή η ίδια η «Ελληνικό Μετρό Α.Ε.» αναγνωρίζει ότι οι μετακινήσεις που καταγράφηκαν υπερέβησαν τις προβλέψεις της μελέτης του έργου,
Επειδή είναι απαραίτητο να πραγματοποιηθεί πλήρης καταγραφή των ζημιών και ανεξάρτητος τεχνικός έλεγχος όλων των ακινήτων που ενδέχεται να έχουν επηρεαστεί και
Επειδή η ασφάλεια των κατοίκων και η προστασία των περιουσιών τους οφείλουν να αποτελούν αδιαπραγμάτευτη προϋπόθεση για τη συνέχιση των εργασιών.
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
- Πόσα κτίρια έχουν ελεγχθεί μέχρι σήμερα και σε πόσα από αυτά έχουν καταγραφεί ρωγμές, καθιζήσεις ή άλλου είδους φθορές;
- Ποια είναι η γεωγραφική έκταση της επηρεαζόμενης ζώνης και έχουν εξεταστεί όλα τα σχολεία και τα δημόσια κτίρια που βρίσκονται σε αυτή;
- Αφού στο έργο λειτουργεί σύστημα συνεχούς ενόργανης παρακολούθησης των επιφανειακών και εδαφικών μετακινήσεων, γιατί δεν εντοπίστηκαν και δεν αξιολογήθηκαν εγκαίρως είτε η υπέρβαση των προβλεπόμενων ορίων είτε ενδείξεις μη αποδεκτών μετακινήσεων στα παρακολουθούμενα κτίρια, ώστε να διακοπούν οι εργασίες και να αποτραπούν ή να περιοριστούν οι ζημιές; Σε ποιο στάδιο της διαδικασίας παρακολούθησης σημειώθηκε η αστοχία;
- Πότε ενημερώθηκαν η επίβλεψη και η αρμόδια Διευθύνουσα Υπηρεσία της «Ελληνικό Μετρό Α.Ε.» για τις μη αποδεκτές μετακινήσεις και τις ενδείξεις πρόκλησης ζημιών στα κτίρια; Έγινε η ενημέρωση αμέσως, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες παρακολούθησης και ασφάλειας του έργου; Πότε και από ποιο αρμόδιο όργανο δόθηκε στον ανάδοχο η εντολή διακοπής των εργασιών και ποιο χρονικό διάστημα μεσολάβησε από την πρώτη σχετική ένδειξη έως τη διακοπή λειτουργίας του μετροπόντικα;
- Με ποιους τεχνικούς και ασφαλιστικούς όρους θα επιτραπεί η επανεκκίνηση του μετροπόντικα; Θα προηγηθεί πιστοποίηση της ασφάλειας των εργασιών από ανεξάρτητο επιστημονικό ή τεχνικό φορέα; Η διαπίστωση της «Ελληνικό Μετρό Α.Ε.» οτι δεν υπάρχει ζήτημα στατικής επάρκειας του φέροντος οργανισμού των πληγέντων κτιρίων, θα καταγραφεί επισήμως μέσω στατικής γνωμοδότησης πολιτικού μηχανικού;
- Με ποια διαδικασία και εντός ποιου χρονοδιαγράμματος θα αποζημιωθούν οι ιδιοκτήτες και οι ένοικοι για τις υλικές ζημιές, τις αμοιβές μηχανικών, την προσωρινή μετεγκατάσταση και την ενδεχόμενη απώλεια χρήσης των ακινήτων τους;
- Θα δοθούν στη δημοσιότητα οι γεωτεχνικές μελέτες του έργου, οι μετρήσεις των εδαφικών μετακινήσεων, τα προκαθορισμένα όρια συναγερμού, οι καταγραφές του συστήματος παρακολούθησης και τα πορίσματα των τεχνικών συμβούλων;
Οι ερωτώντες Βουλευτές
Παύλος Γερουλάνος
Αναστάσιος (Τάσος) Νικολαΐδης
