Ερώτηση προς τους Υπουργούς Εσωτερικών, Εθνικής Αμύνης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Υποδομών και Μεταφορών , Ανάπτυξης και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κατέθεσαν οι Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής κ., Π.Δουδωνής, Δ.Μπιάγκης, Ι. Τσίμαρης και μέλη της Διαρκούς Επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης του ΠΑΣΟΚ, αναφορικά με το από 10ης Ιουνίου 2025 πόρισμα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ).
Οι Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής υπογραμμίζουν ότι σύμφωνα με δημοσιεύματα του Τύπου το εν λόγω πόρισμα της ΕΑΔ που δημοσιεύτηκε κατόπιν ελέγχων σε Περιφέρεια της Χώρας, αφορά την Περιφέρεια Ηπείρου και αποκαλύπτει πολλαπλές παραβάσεις της νομοθεσίας κατά το έτος 2024.
Μεταξύ αυτών, εμφανίζονται παράνομες απευθείας αναθέσεις δημοσίων συμβάσεων, παρεμβάσεις εκτός χωρικής αρμοδιότητας σε ορεινή περιοχή γειτονικής Περιφέρειας, χωρίς την απαιτούμενη ενημέρωση και αδειοδότηση , ανάθεση έργων για τη μεταφορά πρώην ολυμπιακών εγκαταστάσεων με σοβαρές παρατυπίες στις διαδικασίες και παράτυπη διαχείριση φακέλου κτηνοτροφικής εγκατάστασης.
Σημειώνεται δε ότι, η ΕΑΔ έχει διαβιβάσει τα σχετικά πορίσματα στους αρμόδιους πειθαρχικούς προϊσταμένους , για την άσκηση πειθαρχικών διώξεων σε αιρετούς και υπηρεσιακούς παράγοντες και στην Εισαγγελία Εφετών Αθηνών για την ποινική αξιολόγηση των ευρημάτων.
Δεδομένου ότι στο συμπέρασμα του πορίσματος προτείνεται η πειθαρχική δίωξη του Περιφερειάρχη για «σοβαρή παράβαση καθήκοντος από βαριά αμέλεια» σύμφωνα με το Ν.3852/2010 και το ισχύον νομικό πλαίσιο για την εποπτεία των Οργανισμών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, ερωτούν τους αρμόδιους Υπουργούς:
- Σε ποιες άμεσες ενέργειες προτίθεστε να προβείτε, ώστε να διασφαλιστεί α) η πλήρης και με σαφήνεια ανάδειξη των όποιων παραβάσεων συντελέστηκαν από οιονδήποτε υπηρεσιακό παράγοντα των Υπουργείων σας και β) η επιβολή των ενδεδειγμένων κυρώσεων σε βάρος των εμπλεκομένων αιρετών και υπηρεσιακών παραγόντων;
- Πώς προτίθεστε να εξασφαλίσετε την αποκατάσταση της νομιμότητας στην εν λόγω Περιφέρεια;
- Ποια μέτρα πρόκειται να ληφθούν ώστε να ενισχυθούν οι μηχανισμοί εσωτερικού και εξωτερικού ελέγχου των ΟΤΑ Β’ βαθμού, προκειμένου να προληφθούν παρόμοιες πρακτικές στο μέλλον;
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τους Υπουργούς Εσωτερικών, Εθνικής Αμύνης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Υποδομών και Μεταφορών, Ανάπτυξης και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
Θέμα: Επιβολή κυρώσεων κατόπιν του πορίσματος της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας για παρατυπίες στη σύναψη δημοσίων συμβάσεων και άλλες ενέργειες από όργανα Περιφέρειας της χώρας.
Κύριοι Υπουργοί,
Στις 10 Ιουνίου 2025, η Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ) δημοσίευσε πόρισμα, κατόπιν ελέγχου, για τη νομιμότητα ενεργειών των αρμοδίων οργάνων κάποιας μη ρητά αναφερόμενης Περιφέρειας της χώρας, το οποίο αποκάλυψε σωρεία σοβαρών παραβάσεων κατά το έτος 2024 ως προς τις διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων, την εκτέλεση εργασιών οδοποιίας σε ορεινό όγκο, την καθαίρεση και μεταφορά πρώην ολυμπιακών εγκαταστάσεων καθώς και ως προς την κτηνοτροφική εγκατάσταση συγγενικού προσώπου του περιφερειάρχη.
Συγκεκριμένα, η ΕΑΔ διενήργησε δύο ελέγχους με αντικείμενο:
α) τη νομιμότητα ενεργειών των αρμοδίων οργάνων αυτής της Περιφέρειας της χώρας, ως προς τις διαδικασίες σύναψης πλήθους δημοσίων συμβάσεων με τη διαδικασία απευθείας ανάθεσης κατά το έτος 2024,
β) την εκτέλεση εργασιών οδοποιίας σε ορεινό όγκο, την καθαίρεση και μεταφορά πρώην ολυμπιακών εγκαταστάσεων προς επαναχρησιμοποίηση καθώς και επιχειρηματικές δραστηριότητες οικείου προσώπου του περιφερειάρχη.
Κατά τον έλεγχο σχετικά με τη νομιμότητα ως προς τις διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων, μεταξύ άλλων διαπιστώθηκε ότι:
Κατά παράβαση των διατάξεων του ν. 4412/2016:
– Ο ελεγχόμενος ΟΤΑ Β’ βαθμού κατά το έτος 2024 προχώρησε σε κατάτμηση και απευθείας ανάθεση συμβάσεων κοπής/κλαδέματος δένδρων και θάμνων συνολικού ύψους πλέον των δύο (2) εκατ. ευρώ (χωρίς το Φ.Π.Α.) και εργασιών συντήρησης οδών, συνολικού ύψους περίπου πέντε (5) εκατ. ευρώ(χωρίς το Φ.Π.Α.).
– Συνεπεία των ανωτέρω, ο Ο.Τ.Α. Β’ βαθμού δεν υπέβαλε σχέδια σύμβασης ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου, προκειμένου να διενεργηθεί ο προβλεπόμενος υποχρεωτικός έλεγχος νομιμότητας πριν από τη σύναψή τους, λαμβάνοντας υπόψη τη συνολική καθαρή αξία των ως άνω συμβάσεων παροχής υπηρεσιών που ανατέθηκαν με τη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης.
– Επιπλέον από τον έλεγχο προέκυψε ότι για δύο συμβάσεις τεχνικών έργων της περιφέρειας που ανατέθηκαν με τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, η επιλογή των οριστικών αναδόχων είχε προαποφασισθεί πριν λάβει χώρα η διαδικασία της διαπραγμάτευσης.
Κατά τον έλεγχο με αντικείμενο την εκτέλεση εργασιών οδοποιίας σε ορεινό όγκο, την καθαίρεση και μεταφορά πρώην ολυμπιακών εγκαταστάσεων προς επαναχρησιμοποίηση καθώς και επιχειρηματικές δραστηριότητες οικείου προσώπου του περιφερειάρχη μεταξύ άλλων διαπιστώθηκε ότι:
Ο Περιφερειάρχης, καθ’ υπέρβαση της χωρικής του αρμοδιότητας και χωρίς να ενημερώσει τις Αρχές γειτονικής Περιφέρειας, με σχετικά αιτήματα και λοιπή αλληλογραφία του κατά το χρονικό διάστημα Αυγούστου 2023 – Σεπτεμβρίου 2024 κινητοποίησε στρατιωτικές Υπηρεσίες, με αποτέλεσμα αυτές να πραγματοποιήσουν διάνοιξη οδού επί της κορυφογραμμής ορεινού όγκου, εκτός των διοικητικών ορίων αρμοδιότητάς του.
Επί της ίδιας κορυφογραμμής πραγματοποιήθηκε και άλλη διάνοιξη οδού, από ιδιώτη ανάδοχο, χωρίς να τηρηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης του ν. 4014/2011 (Α΄ 209).
Το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης (Π.Τ.Α.) της ελεγχθείσας Περιφέρειας σύναψε συμβάσεις συνολικής αξίας περίπου 2,5 εκατ. ευρώ με ιδιωτική εταιρεία κατασκευών, με αντικείμενο την έντεχνη καθαίρεση συγκεκριμένων πρώην ολυμπιακών εγκαταστάσεων στην Αττική, προκειμένου στη συνέχεια αυτές να μεταφερθούν και να επανεγκατασταθούν για λειτουργική χρήση, στην έδρα της εν λόγω Περιφέρειας.
Το ΠΤΑ στη συνέχεια σύναψε δύο (2) ξεχωριστές συμβάσεις με υπεργολάβο της ως άνω ιδιωτικής εταιρείας καταβάλλοντας επιπλέον περίπου 50 χιλ. €, προκειμένου να προμηθευθεί από αυτόν κάποια από τα υλικά των ανωτέρω εγκαταστάσεων τα οποία έπρεπε ούτως η άλλως να έχουν ήδη αποδοθεί στο ΠΤΑ στο πλαίσιο των προαναφερθεισών συμβάσεων με την ιδιωτική εταιρία.
Για τη φόρτωση, τη μεταφορά και την εκφόρτωση των υλικών, η ελεγχθείσα Περιφέρεια σύναψε συμβάσεις παροχής υπηρεσιών με αντίστοιχους αναδόχους. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι ως άνω υπηρεσίες είχαν ξεκινήσει ήδη να παρέχονται για λογαριασμό της εν λόγω Περιφέρειας πριν την έγκριση σχετικής δαπάνης και πριν τη σύναψη σχετικής σύμβασης με τον εκάστοτε ανάδοχο, σε αντίθεση προς τα σχετικώς οριζόμενα στους ν. 4270/2014 (Α΄ 143) και 4412/2016 (Α΄ 147).
Η αρμόδια επιτροπή σταυλισμού ζώων της ελεγχθείσας Περιφέρειας, αρχικώς συνέταξε πρακτικό για κτηνοτροφική εγκατάσταση συγγενούς του οικείου περιφερειάρχη, χωρίς την καταγραφή υφιστάμενου κτηρίου με αποτέλεσμα, για την εν λόγω εγκατάσταση, να μην πληρούνται οι προϋποθέσεις του ν. . 4056/2012 (Α΄ 52), εν τέλη αργότερα η ίδια ως άνω επιτροπή εξέδωσε νέο πρακτικό που πληρούσε τις ως άνω διατάξεις.
Σύμφωνα με την ΕΑΔ, οι σχετικές Εκθέσεις Ελέγχου διαβιβάσθηκαν στους κατά περίπτωση αρμόδιους πειθαρχικώς προϊσταμένους, για την άσκηση πειθαρχικών διώξεων σε αιρετούς και υπηρεσιακά όργανα της ελεγχθείσας Περιφέρειας, καθώς και σε ένα μέλος του ΔΣ του οικείου ΠΤΑ (Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης) για συνολικά 14 πειθαρχικά παραπτώματα. Επίσης διαβιβάστηκε σε συναρμόδιους φορείς και στην εισαγγελία Εφετών Αθηνών για την ποινική αξιολόγηση των σχετικών ευρημάτων.
Δημοσιεύματα του τύπου αναφέρουν ότι η ανωτέρω Περιφέρεια είναι εκείνη της Ηπείρου και οι παραβάσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, ενέργειες του Περιφερειάρχη κ. Αλ. Καχριμάνη.
Σύμφωνα με τα ανωτέρω, ο Περιφερειάρχης Ηπείρου κ. Αλ. Καχριμάνης φέρεται ότι έχει προβεί σε σωρεία διοικητικών παραβάσεων που ενδεχομένως παραβιάζουν την αρχή της χρηστής διοίκησης και την αρχή της ορθής δημοσιονομικής διαχείρισης.
Εκτενή αποσπάσματα από το εμπιστευτικό πόρισμα των ελεγκτών της ΕΑΔ, δημοσιεύτηκαν από το ‘Βήμα της Κυριακής’ την 15/6/2025. Στο συμπέρασμα δε της έκθεσης, καλείται ο γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου–Δυτικής Μακεδονίας να ασκήσει πειθαρχική δίωξη στον περιφερειάρχη για «σοβαρή παράβαση καθήκοντος από βαριά αμέλεια».
Ο Νόμος 3852/2010, όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 4555/2018 διακρίνει την κρατική εποπτεία επί των ΟΤΑ σε έλεγχο νομιμότητας των πράξεών τους και σε πειθαρχικό έλεγχο των αιρετών προσώπων: Το κράτος ασκεί στους Ο.Τ.Α. και στα νομικά πρόσωπα αυτών εποπτεία, που συνίσταται σε έλεγχο νομιμότητας. Ειδικότερα η κρατική εποπτεία των Ο.Τ.Α. συνίσταται: (α) σε έλεγχο των πράξεων (έλεγχος νομιμότητας) και (β) σε έλεγχο των προσώπων (πειθαρχικός έλεγχος των αιρετών) (άρθρο 214 παρ. 1 του Ν. 3852/2010).
Σύμφωνα με το άρθρο 215 του Ν. 3852/2010, η κρατική εποπτεία των ΟΤΑ ασκείται από τις επτά Αυτοτελείς Υπηρεσίες Εποπτείας ΟΤΑ, οι οποίες αποτελούν αποκεντρωμένες υπηρεσίες του Υπουργείου Εσωτερικών και υπάγονται απευθείας στον Υπουργό Εσωτερικών.
Κατόπιν των ανωτέρω και με δεδομένη τη σοβαρότητα των διαπιστωθεισών παραβάσεων,
ερωτώνται οι κ. Υπουργοί:
- Σε ποιες άμεσες ενέργειες προτίθεστε να προβείτε, ώστε να διασφαλιστεί α) η πλήρη και με σαφήνεια ανάδειξη των όποιων παραβάσεων συντελέστηκαν από οιονδήποτε υπηρεσιακό παράγοντα των Υπουργείων σας και β) η επιβολή των ενδεδειγμένων κυρώσεων σε βάρος των εμπλεκομένων αιρετών και υπηρεσιακών παραγόντων;
- Πώς προτίθεστε να εξασφαλίσετε την αποκατάσταση της νομιμότητας στην εν λόγω Περιφέρεια;
- Ποια μέτρα πρόκειται να ληφθούν ώστε να ενισχυθούν οι μηχανισμοί εσωτερικού και εξωτερικού ελέγχου των ΟΤΑ Β’ βαθμού, προκειμένου να προληφθούν παρόμοιες πρακτικές στο μέλλον;
Οι ερωτώντες Βουλευτές
Παναγιώτης Δουδωνής
Δημήτριος Μπιάγκης
Ιωάννης Τσίμαρης
Κωνσταντίνα (Νάντια) Γιαννακοπούλου
Ευαγγελία Λιακούλη
Γεώργιος Μουλκιώτης
