Ομιλία Παναγιώτη Δουδωνή, Βουλευτή ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής στη Βουλή για την Ημέρα Μνήμης των Ελλήνων Εβραίων Μαρτύρων και Ηρώων του Ολοκαυτώματος
Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
και τα δικά μας συλλυπητήρια στις οικογένειες των θυμάτων και στη μεγάλη οικογένεια του ΠΑΟΚ. Δυστυχώς, τις τελευταίες ημέρες βλέπουμε σειρά δυσάρεστων γεγονότων και είχαμε, πριν από δύο ημέρες, και την απώλεια ανθρώπινων ζωών στο εργοστάσιο της Βιολάντα. Πρέπει να επαγρυπνούμε για την ασφάλεια στην εργασία και πρέπει επίσης να αντιμετωπίζουμε αυτά τα γεγονότα, πρώτα απ’ όλα ανθρώπινα, διότι η πολιτική δεν πρέπει να απωλέσει την ανθρωπιά της.
Έρχομαι στο θέμα, στη μνήμη των Ελλήνων Εβραίων, και επιτρέψτε μου να αρχίσω με μια μικρή αναφορά στην ιστορία τους. Ξεκινώντας από τους Ρωμανιώτες, πηγαίνοντας στη Δήλο, όπου έχουμε την πρώτη συναγωγή που έχει βρεθεί εκτός Ισραήλ, στη λέξη «Διασπορά», που είναι μια ελληνική λέξη και περιέγραψε την εβραϊκή διασπορά πριν περιγράψει την ελληνική διασπορά, στην κληρονομιά βέβαια των Σεφαραδιτών, αλλά και στη μεγάλη συμβολή των Ελλήνων Εβραίων στην ιστορία και στην εξέλιξη της ελληνικής Αριστεράς μέσα από τη Φεντερασιόν και την κομβική προσωπικότητα του Αβραάμ Μπεναρόγια. Ειδικά για την Αριστερά έχει πολύ μεγάλη σημασία η συνεισφορά των Εβραίων της Θεσσαλονίκης, ιδεολογική αλλά και «καταγωγική», αν μου επιτρέπετε τον όρο.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ο Μαρκ Μαζάουερ δημοσίευσε ένα βιβλίο για τον αντισημιτισμό. Μιλάει για την εξέλιξη αυτού του δηλητηρίου, το οποίο οδήγησε στη φρίκη του μεγαλύτερου οργανωμένου εγκλήματος, που είναι το Ολοκαύτωμα. Μιλάει για την εξέλιξη του φαινομένου αλλά και για τη χρησιμοποίηση του όρου «αντισημιτισμός», ανατέμνει το φαινόμενο.
Ο αντισημιτισμός, λοιπόν, τροφοδότησε το μεγαλύτερο οργανωμένο έγκλημα στην ιστορία της ανθρωπότητας. Τη φρικαλεότητα των ναζιστικών και φασιστικών ιδεών, απέναντι στις οποίες πρέπει όλοι μας διαρκώς να επαγρυπνούμε.
Οι Έλληνες Εβραίοι αγωνίστηκαν. Έχουμε το παράδειγμα του Μορντεχάι Φριζή, πρώτου νεκρού στο Αλβανικό Μέτωπο. Έχουμε, επίσης, Έλληνες Εβραίους να αγωνίζονται στην Αντίσταση. Έχουμε Έλληνες Εβραίους να κατατάσσονται στον ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και να συμμετέχουν στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα απέναντι στις δυνάμεις κατοχής, όπως και να διεκδικούν τις περιουσίες τους, στη Θεσσαλονίκη, κατά τη διάρκεια της Κατοχής, απέναντι σε δωσιλογικής κατασχέσεις.
Έχουμε, επίσης, και νομίζω ότι πρέπει να το τονίσουμε, τέσσερις όλες κι όλες φωτογραφίες μέσα από το Άουσβιτς, οι οποίες δείχνουν τη φρικαλεότητα των στρατοπέδων συγκέντρωσης. Αυτές τις τέσσερις φωτογραφίες τις έβγαλε ένας Έλληνας Εβραίος, ο Αλβέρτος Ερρέρα. Επίσης, έχουμε δώδεκα σελίδες που γράφτηκαν μέσα από το Άουσβιτς και περιγράφουν τις φρικαλεότητες, περιγράφουν τα όσα συνέβαιναν εκεί. Μπορέσαμε να τις διαβάσουμε ολόκληρες όλως προσφάτως, και αυτές τις έγραψε ένας Έλληνας Εβραίος, ο Μαρσέλ Ναντζαρή.
Σήμερα δεν μπορούμε, φυσικά, ένα γεγονός που έχει γίνει στο παρελθόν να το αναιρέσουμε. Ήδη από τον Πρωταγόρα, ο Πλάτωνας λέει ότι αυτό το οποίο έχει γίνει δεν μπορεί να αναιρεθεί. Οφείλουμε, όμως, να το θυμόμαστε και να διδασκόμαστε, γιατί υπάρχει μια συγκεκριμένη ιδεολογία η οποία οδήγησε σε αυτή τη μαζική εξόντωση εκατομμυρίων ανθρώπων και ενός τεράστιου μέρους των Ελλήνων Εβραίων συμπατριωτών μας. Υπάρχει μια ιδεολογία και υπάρχει μια συγκεκριμένη στάση. Και, επίσης, πρέπει να αντιστεκόμαστε απέναντι σε αυτό που λέμε στη διεθνή βιβλιογραφία «σχετικοποίηση του Ολοκαυτώματος».
Το Ολοκαύτωμα είναι το μεγαλύτερο παγκόσμιο έγκλημα. Δεν πρέπει να σχετικοποιείται, ιδίως όταν χρησιμοποιείται για γεγονότα της εσωτερικής πολιτικής ζωής σε παρομοιώσεις. Και, βέβαια, πρέπει να διαφυλάττουμε αυτή τη μνήμη, γιατί η μνήμη διδάσκει, η μνήμη προστατεύει, η μνήμη μπορεί να αποτελεί πυξίδα για το μέλλον, για να αποφευχθούν πράγματα τα οποία δεν θα μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί αν δεν υπήρχε η μνήμη και η γνώση. Άρα, η μνήμη δεν αποτρέπει αυτό που έχει γίνει, μπορεί όμως να αποτρέψει μελλοντικά γεγονότα, αν υπενθυμίζουμε, αν διδάσκουμε, αν καταδεικνύουμε τι συνέβη τότε.
Γι’ αυτό και είναι πολύ σημαντικό η Πολιτεία να αγκαλιάσει το Μουσείο του Ολοκαυτώματος, και θα θέλαμε περισσότερα, στην κατεύθυνση αυτή, να ακούσουμε, ιδίως για το καθεστώς λειτουργίας του και για τον τρόπο με τον οποίο η Πολιτεία καλείται να το αγκαλιάσει.
Η μνήμη, λοιπόν, δεν αναιρεί αυτό που έγινε. Η μνήμη προστατεύει το μέλλον και διαφυλάσσει τη ζώσα εικόνα των δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους τότε από μια δολοφονική ιδεολογία, αυτή του ναζισμού και του φασισμού, και από το δηλητήριο του αντισημιτισμού.
Κλείνω λέγοντας ότι είμαι πολύ περήφανος, γιατί η Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος των Ελλήνων Εβραίων καθιερώθηκε από την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ και του Κώστα Σημίτη το 2004. Θέλουμε, όμως, και πρέπει να κάνουμε πολλά παραπάνω για να διαφυλάξουμε αυτή τη μνήμη.
