Προς
Τον Πρόεδρο της Διαρκούς Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου
Την Πρόεδρο της Διαρκούς Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων
Την Πρόεδρο της Υποεπιτροπής Υδατικών Πόρων
Θέμα: Αίτημα σύγκλησης Επιτροπών σε κοινή συνεδρίαση, για τη διαχείριση των υδάτων στον Έβρο και ευρύτερα περιοχές της Μακεδονίας και της Θράκης
Οι πρόσφατες πλημμύρες στον Έβρο, με τις εκτεταμένες ζημιές στις αγροτικές καλλιέργειες και την απειλή για τις τοπικές κοινωνίες, ανέδειξαν με δραματικό τρόπο την ανάγκη άμεσης, συντονισμένης και διαφανούς πολιτικής παρέμβασης. Η πρόσφατη επίσκεψη του Πρωθυπουργού στην περιοχή, με τις δηλώσεις του περί «ουσιαστικής συμφωνίας με τη Βουλγαρία για τον Άρδα, ώστε να έχουμε ένα “παράθυρο” μιας τετραετίας, με εγγυημένες ποσότητες νερού όσον αφορά στο πότισμα» και των προγραμματισμένων έργων υποδομής, τονίζει τη σημασία του ζητήματος αλλά ταυτόχρονα αποκαλύπτει σοβαρά κενά διαφάνειας και ενημέρωσης της Βουλής. Επί πλέον, σε ανάρτησή του σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης την 1η Μαρτίου 2026, ο Πρωθυπουργός ανέφερε ότι «προχωρά η διακρατική συμφωνία για τα νερά του Άρδα, με πρόβλεψη 164 εκ. κυβικών μέτρων ετησίως για την άρδευση των αγροτικών εκράσεων».
Η Κυβέρνηση, ωστόσο, δεν έχει προσκομίσει κανένα επίσημο έγγραφο της συμφωνίας με τη Βουλγαρία, παρά τις δηλώσεις ότι καλύπτει ήδη τέσσερα χρόνια, ενώ οι κοινοβουλευτικές ερωτήσεις που έχει καταθέσει το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής με τις οποίες ζητούνται συγκεκριμένα στοιχεία για τη διάρκειά της, τους όρους, τις ποσότητες νερού, τις ημέρες και ώρες παροχής και τις τεχνικές προδιαγραφές, παραμένουν αναπάντητες.
Επιπλέον, η κατάσταση με τα έργα υποδομής στην περιοχή παραμένει ασαφής. Η Βουλή δεν έχει λάβει ενημέρωση για την πρόοδο, τα χρονοδιαγράμματα και τη χρηματοδότηση έργων όπως τα φράγματα Θεραπειού και Λιθοτόπου, οι υδροταμιευτήρες Κόμαρα, τα αρδευτικά δίκτυα, τα αντιπλημμυρικά έργα και τα μικρά φράγματα στους παραποτάμους. Δεν έχει παρουσιαστεί στρατηγικός προγραμματισμός για την επάρκεια νερού και την πρόληψη πλημμυρών, ενώ η συνολική διαχείριση των υδάτων στην περιοχή αφορά, όχι μόνο στον Άρδα αλλά και τον Νέστο και τον Στρυμόνα.
Τα διασυνοριακά ύδατα και ο τρόπος διαχείρισης τους, αποτελούν ζήτημα στρατηγικής σημασίας για τη χώρα, καθώς επηρεάζουν άμεσα τη βιωσιμότητα της αγροτικής παραγωγής, την περιβαλλοντική ισορροπία, την ασφάλεια των υδατικών πόρων και τη σταθερότητα των διμερών σχέσεων. Οι τρεις μεγάλοι ποταμοί του βορειοανατολικού τμήματος της χώρας πηγάζουν από τη Βουλγαρία και εκβάλλουν στην Ελλάδα, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη θεσμικά κατοχυρωμένη συνεργασία των δύο χωρών και κρατών – μελών της ΕΕ, για την ορθολογική και βιώσιμη διαχείρισή τους, σε πλήρη εναρμόνιση με το ενωσιακό δίκαιο και τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας.
Η κατάσταση στον Νέστο προκαλεί ανησυχία, καθώς η ισχύουσα διακρατική συμφωνία λήγει το 2031, ενώ ήδη έχουν διατυπωθεί από τη βουλγαρική πλευρά προθέσεις επαναδιαπραγμάτευσης των όρων. Οι περιοχές Δράμας, Ξάνθης και Καβάλας αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα λειψυδρίας, με τους τοπικούς ΤΟΕΒ να επισημαίνουν δραματική μείωση των διαθέσιμων ποσοτήτων για άρδευση.
Παράλληλα, καθυστερεί η βελτιστοποίηση της λειτουργίας και αξιοποίησης των φραγμάτων Θησαυρού και Πλατανόβρυσης, η επιτάχυνση υλοποίησης του ΜΥΗΕ Τεμένους, καθώς και τα αναγκαία αρδευτικά έργα στη Χρυσούπολη και στους λοιπούς ταμιευτήρες της περιοχής. Η συνολική αναβάθμιση των αρδευτικών δικτύων και η μείωση των απωλειών, η ανάπτυξη μικρών αποκεντρωμένων έργων ταμίευσης και η διασφάλιση ελάχιστων οικολογικών παροχών για την αποτροπή υφαλμύρωσης και την προστασία των υγροτόπων στις εκβολές του ποταμού παραμένουν εκκρεμότητες χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα.
Ακόμη πιο προβληματική είναι η περίπτωση του Στρυμόνα, ο οποίος παραμένει εκτός οποιασδήποτε δεσμευτικής διακρατικής συμφωνίας. Ο ποταμός, μαζί με βασικούς παραποτάμους του, τροφοδοτεί τη λίμνη Κερκίνη και αρδεύει περισσότερα από 400.000 στρέμματα στον κάμπο των Σερρών. Η απουσία θεσμικού πλαισίου συνεργασίας με τη Βουλγαρία έχει ως συνέπεια την έλλειψη συντονισμού στη διαχείριση των ροών, οδηγώντας σε πλημμυρικά φαινόμενα τον χειμώνα και σε ξηρασίες το καλοκαίρι, με σοβαρές επιπτώσεις στην αγροτική παραγωγή και στα οικοσυστήματα.
Είναι αναγκαία η ανάληψη διπλωματικής πρωτοβουλίας για την υπογραφή πρώτης δεσμευτικής συμφωνίας, η εκπόνηση συνολικού σχεδίου έργων συγκράτησης υδάτων και αντιπλημμυρικής προστασίας, η πλήρης αποκατάσταση και ο εκσυγχρονισμός του φράγματος Λιθοτόπου, η ενίσχυση των υποδομών ελέγχου στάθμης και η ανάπτυξη συστήματος τηλεμετρικής παρακολούθησης της ροής με δυνατότητα ανταλλαγής δεδομένων σε πραγματικό χρόνο με τη βουλγαρική πλευρά.
Η απουσία ενημέρωσης για τον συντονισμό με τα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης και Κεντρικής Μακεδονίας, καθώς και για τα μέτρα πρόληψης λειψυδρίας, προστασίας οικοσυστημάτων και διασφάλισης βιώσιμης αγροτικής παραγωγής, καθιστά την Κυβέρνηση υπόλογη για τις καθυστερήσεις και την έλλειψη στρατηγικής.
Ιδίως ο Έβρος, λόγω της γεωγραφικής του θέσης και της στρατηγικής σημασίας του για τη χώρα, δεν μπορεί να παραμένει παραμελημένος. Και όμως, η περιοχή έχει αφεθεί στην τύχη της. Οι ποταμοί και τα υδάτινα αποθέματα του νομού αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα λειψυδρίας το καλοκαίρι, ενώ αντίστοιχα φαινόμενα παρατηρούνται πλέον και στις λεκάνες του Νέστου και του Στρυμόνα. Οι αγροτικές καλλιέργειες πλήττονται συνεχώς, ενώ οι υποδομές για τη διαχείριση υδάτων παραμένουν ημιτελείς ή ανύπαρκτες.
Λόγω της κρισιμότητας των ζητημάτων και της έλλειψης ουσιαστικής ενημέρωσης, και κυρίως εξ αιτίας του γεγονότος ότι ο συστηματικός και διαρκής κοινοβουλευτικός έλεγχος που έχουμε ασκήσει έχει αγνοηθεί από την Κυβέρνηση, το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής ζητά την άμεση σύγκληση των αρμόδιων Επιτροπών Παραγωγής και Εμπορίου, Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων, καθώς και της Υποεπιτροπής Υδατικών Πόρων, σε κοινή συνεδρίαση, με την παρουσία των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας , Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας, Εξωτερικών, Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων και Υποδομών & Μεταφορών, ώστε να ενημερωθεί η Βουλή για την κατάσταση στον Έβρο, αλλά και συνολικά για τη διαχείριση των διασυνοριακών υδάτων στον Άρδα, τον Νέστο και τον Στρυμόνα, τις υπό ισχύ ή υπό διαπραγμάτευση συμφωνίες, τα έργα υποδομής και τη στρατηγική της χώρας για τη θωράκιση της αγροτικής παραγωγής και την ενίσχυση της κλιματικής ανθεκτικότητας της Μακεδονίας και της Θράκης.
Η χώρα και οι παραγωγοί της Μακεδονίας και της Θράκης δεν μπορούν να παραμένουν σε κατάσταση αβεβαιότητας και αναμονής, την ώρα που η Κυβέρνηση περιορίζεται σε δηλώσεις και «εξαγγελίες» μετά την κρίση.
Η καθυστέρηση και η ασαφής ενημέρωση δεν μπορούν να είναι αποδεκτές. Η Βουλή πρέπει να λάβει άμεσα πλήρη εικόνα και γνώση σε σχέση με όλα τα ζητήματα που αφορούν στον Έβρο και ευρύτερα τη διαχείριση των υδάτων στη Μακεδονία και τη Θράκη.
Η αιτούμενη ενημέρωση δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά υποχρέωση της Κυβέρνησης, προκειμένου να διασφαλιστεί η προστασία της ζωής, της περιουσίας, της παραγωγής και της συλλογικής ευημερίας των κατοίκων της περιοχής.
Οι αιτούντες Βουλευτές
Εμμανουήλ Χριστοδουλάκης
Αναστάσιος Νικολαίδης
Ανδρέας Πουλάς
Εμμανουήλ Χνάρης
Δημήτριος Μάντζος
Ιλχάν Αχμέτ
Ελένη Βατσινά
Κωνσταντίνα (Νάντια) Γιαννακοπούλου
Μιχαήλ Κατρίνης
Σταύρος Μιχαηλίδης
Γεώργιος Μουλκιώτης
Δημήτριος Μπιάγκης
Γεώργιος Νικητιάδης
Φραγκίσκος Παρασύρης
