Ομιλία Δημήτρη Μάντζου, Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής στο Σχέδιο Νόμου Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου
α. Για την αναθεώρηση του Συντάγματος
Πρώτα μια παρέκβαση για όσα ακούστηκαν χθες από τον κ. Καιρίδη σχετικά με τη συνταγματική αναθεώρηση.
Είπε ο κ. Καιρίδης ότι ποτέ από το 1975 δεν άνοιξε ζήτημα αναθεώρησης του άρθρου 110 Σ.
Δεν θα τον πάω στο μακρινό 1985. Αλλά στο 2019. Που λογικά το θυμάται.
Η ΝΔ ήταν τότε εκείνη που ζήτησε την αναθεώρηση του άρθρου 110 Σ. για την αναθεωρητική διαδικασία.
Πρακτικά Επιτροπής Αναθεώρησης. 8 Ιανουαρίου 2019.
Διαβάζω: «Στο άρθρο 110 απλοποιείται η αναθεωρητική διαδικασία με διασφάλιση του αυστηρού χαρακτήρα του Συντάγματος. Η προτείνουσα Βουλή αποφασίζει με απόλυτη πλειοψηφία για τα προς αναθεώρηση άρθρα, η Αναθεωρητική αποφασίζει με πλειοψηφία τριών πέμπτων». Ποιος τα λέει αυτά; Ο Γενικός Εισηγητής Μειοψηφίας Κωνσταντίνος Τασούλας. Αν έχετε απορίες ξέρετε πού θα τον βρείτε: Προεδρικό Μέγαρο.
Στις 10 Ιανουαρίου 2019, συμφωνεί ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ και διαβάζω: «η επόμενη Βουλή η αναθεωρητική, που θα διατυπώσει κατά κυριολεξία τις συνταγματικές διατάξεις όπως ακριβώς αυτές θα τεθούν στην τελική ονομαστική μας ψηφοφορία, οφείλει, πρέπει να «χρωστά» την ειδική αυξημένη πλειοψηφία των εκατόν ογδόντα Βουλευτών. Δηλαδή, πρέπει να οφείλουμε τη συγκέντρωση αυτής της πλειοψηφίας στην επόμενη αναθεωρητική Βουλή». Ποιος τα λέει αυτά;Ανδρέας Λοβέρδος. Αν έχετε απορίες ξέρετε πού θα τον βρείτε: Νότια Αθήνα.
Ελάτε, λοιπόν, να συγκροτήσετε την Επιτροπή Αναθεώρησης. Θα έχει ενδιαφέρον. Αλλά να έρθετε διαβασμένοι.
β. Για τα γεγονότα της Χίου
Στα τραγικά γεγονότα της Χίου εικονοποιείται το μεταναστευτικό δράμα στις ελληνικές θάλασσες: Η εγκληματική δράση των κυκλωμάτων διακίνησης, που στέλνουν στον θάνατο αγανακτισμένους ανθρώπους. Το λιμενικό που δεσμεύεται από διεθνείς κανόνες και καλείται να τους εφαρμόσει.
Είναι χαρακτηριστική η ομιλία του Σταύρου Μιχαηλίδη χθες, του βουλευτή από τη Χίο, πρώην λιμενικού και λιμενάρχη. Διαβάστε την, ακούστε την ξανά.
Όσο διαρκεί η σιωπή του κ. Κικίλια, ας ακούσουμε τους ανθρώπους που γνωρίζουν το πεδίο.
Τι μας είπε ο Σταύρος Μιχαηλίδης; Αποτροπή δεν γίνεται με θανάτους. Αλλά με μέσα, εκπαίδευση και εργαλεία.
Η έρευνα πρέπει να ανοίξει και να καταλήξει. Να μη μείνει μόνο σε μια ανακοίνωση.
Προφανώς αυτό δεν σβήνει τις εγκληματικές ευθύνες των διακινητών. Ποιος είπε ότι όποιος μιλά για τη διαχείριση του ζητήματος αμνηστεύει τους εγκληματίες;
Το διεθνές έγκλημα της διακίνησης μεταναστών είναι πολυπλόκαμο, με οικονομικές και πολιτικές απολήξεις σε τρίτες χώρες. Και ναι πρέπει η Ευρώπη και οι διεθνείς οργανισμοί να κάνουν πολλά περισσότερα.
Εμείς είμαστε με το δίκαιο. Το δίκαιο που πρέπει να εφαρμόζει το Λιμενικό μας Σώμα. Απέναντι στα εγκληματικά δίκτυα. Τη διάσωση των ανθρώπων στη θάλασσα, τη διαφύλαξη της ανθρώπινης ζωής, παράλληλα με τη φύλαξη των συνόρων.
Εμείς, λοιπόν, αρνούμαστε να βάλουμε στην ίδια ζυγαριά του ελληνικό λιμενικό και τους εγκληματίες. Τους άνδρες και τις γυναίκες του λιμενικού με εκείνους που στέλνουν στον θάνατο μωρά παιδιά.
Όχι δεν θα το κάνουμε. Κάντε το εσείς για τη δική σας ακροδεξιά προπαγάνδα, για όσους σας ακούν. Χάρισμά σας!
Η απάντηση σε όλα αυτά είναι η διερεύνηση. Πρώτο το Λιμενικό Σώμα, που τόσα χρόνια τα στελέχη του δίνουν αγώνα καθημερινό για την προστασία των συνόρων αλλά και της ανθρώπινης ζωής πρέπει να τη ζητά. Η αλήθεια είναι η μόνη απάντηση και αυτή απαιτεί διερεύνηση.
Η απάντηση όχι δεν μπορεί να είναι η επίθεση σε όσους ερευνούν. Και στους θεσμούς σε Ελλάδα και Ευρώπη. Τον Συνήγορο του Πολίτη, τα δικαστήρια, ακόμη και αυτό το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Δεν είναι κακή η ευρωπαϊκή δικαιοσύνη επειδή είναι κακές οι αποφάσεις της.
Η παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όποτε συμβαίνει, είναι παράνομη. Αν διαφωνούμε με αυτό, διαφωνούμε με την ΕΣΔΑ. Και τελευταία φορά που η χώρα αποχώρησε από την ΕΣΔΑ ήταν το 1969, επί χούντας. Κανείς δεν θέλει να γυρίσουμε εκεί.
Κι αυτό το αποδείξαμε ως Βουλή και με την Έκθεση Επιτροπής Παρακολούθησης Αποφάσεων ΕΔΔΑ, που καταλήγει σε συγκεκριμένα συμπεράσματα.Διακομματικής μάλιστα συναίνεσης.
Κι επιτέλους, ας σταματήσει αυτή η καραμέλα για τον «δικαιωματισμό». Δικαιώματα λέγονται και είναι απόλυτα. Τα ατομικά δικαιώματα, οι θεμελιώδεις ελευθερίες είναι απόλυτες. Τελεία.
γ. Για το μεταναστευτικό ζήτημα
Το ζήτημα της μετανάστευσης δεν πρέπει να θεωρείται ταμπού.
Είναι εγκληματικό για το μέλλον της Ευρώπης να βλέπουμε με κλειστούς ορίζοντες αφορά αφ’ ενός στις ανθρώπινες ροές και αφ’ ετέρου τη δημογραφική κατάσταση της Ευρώπης. Η Γηραιά Ήπειρος έχει γεράσει ακόμη περισσότερο. Τον Ιανουάριο 2025 η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης υιοθέτησε ψήφισμα για το ζήτημα αυτό.
Είναι αναγκαίες οι πολιτικές ένταξης από τη νομιμοποίηση των αδήλωτων μεταναστών εργαζομένων στην αδήλωτη οικονομία, μέχρι την προώθηση στοχευμένης βοήθειας στις τοπικές κοινότητες και την επαγγελματική κατάρτιση.
Και είναι και ο μόνος τρόπος να τελειώσει η συλλογική υποκρισία. Με μετανάστες εργάτες αδήλωτους, εργάτες γης αλλά και στα επαγγέλματα φροντίδας.
Άφαντους, αόρατους, ανασφάλιστους.
Είναι απαράδεκτος και αντικοινωνικός ο τρόπος που ενσωματώνεται οδηγία εξαντλώντας την αυστηρότητά σας, κ. Υπουργέ. Κάνατε μια μικρή βελτίωση σε σχέση με τους επαρκείς πόρους. Στο πεδίο εφαρμογής η φράση «που χορηγείται με σκοπό την εργασία» δεν είναι προϊόν παρεξήγησης, είναι ιδεοληψία. Έχετε καταλάβει απόλυτα αυτό που κάνετε γιατί σας το εξηγήσαμε. Είναι δυνατόν να τίθεται σε διακινδύνευση η νομιμότητα ανθρώπων που ζουν στη χώρα 20 και τριάντα χρόνια;Νομίζετε πως το πνεύμα της οδηγίας είναι αυτό;
Είναι πάνω από 100.000 από τις 150.000 συνολικά οι άνθρωποι που έχουν τέτοιες άδειες διαμονής και ζουν πολλά χρόνια στη χώρα με τις οικογένειες τους.Κινδυνεύουν να βρεθούν χωρίς χαρτιά ολόκληρες οικογένειες. Και επειδή ζούμε αυτήν την απάνθρωπη περίοδο, όσοι χάνουν τα χαρτιά τους έχουν τις εναλλακτικές της φυλάκισης ή της επιστροφής. Στους 100.000 μετανάστες αντιστοιχούν μερικές δεκάδες χιλιάδες παιδιά που πάνε στα σχολεία. Είπατε πως δεν τα αφορά η ρύθμιση αλλά αυτό δεν είναι αληθές.
Δεν είναι σχέδιο νόμου Πλεύρη αυτό. Ούτε Ιανός Πλεύρη-Καιρίδη. Είναι, όπως όλα, σχέδιο νόμου ολόκληρης της κυβέρνησης. Και τη χαρακτηρίζει στο σύνολό της.
Για εμάς η μεταναστευτική πολιτική, από τη φύλαξη των συνόρων, τις διαδικασίες ασύλου, τη νόμιμη μετανάστευση, τις ασφαλείς οδούς, την κοινωνική και εργασιακή ένταξη αλλά και τις επιστροφές, είναι μια δημόσια – εθνική πολιτική που απαιτεί πολιτικές συναινέσεις.
Ουσία της μεταναστευτικής πολιτικής είναι ο ρεαλισμός και η ειλικρίνεια.
Με δεδομένες τις δημογραφικές προβολές, η Ευρώπη και η Ελλάδα οφείλουν να επενδύσουν στη νόμιμη μετανάστευση. Χωρίς φόβο και πάθος. Με συστηματικό τρόπο και σύγχρονες πολιτικές υποδοχής και ένταξης. Εκεί είναι η ουσία. Και όχι στα παιχνίδια με τις ροές.
Να το σταματήσουμε αυτό το παιχνίδι. Ο αριθμός των παράτυπων εισόδων είναι ένας δείκτης κρίσιμος για τις δημόσιες πολιτικές αλλά δεν είναι, αυτοτελώς, ένας δείκτης που μετρά την αποτελεσματικότητα της μεταναστευτικής πολιτικής. Υπάρχουν εξωγενείς παράγοντες, όπως ένας πόλεμος πχ, που δημιουργούν ανθρώπινες μετακινήσεις.
Αλλά αν σας αρέσει αυτό το παιχνίδι, να παίζουμε με τους αριθμούς, θα το κάνουμε κι εμείς. Κύριε Υπουργέ, το 2024 εισήλθαν παράτυπα στη χώρα δια θαλάσσης σχεδόν διπλάσιοι από αυτούς που εισήλθαν επί ΣΥΡΙΖΑ το 2017. Το 2025 είχαμε, δια θαλάσσης πάλι, περίπου τις δεκαπλάσιες παράτυπες εισόδους από το 2021. Το 2025 είχαμε τριπλασιασμό των παράτυπων εισόδων από τον Έβρο σε σχέση με το 2014. Πηγή των δεδομένων: Ύπατη Αρμοστεία ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.
Αλλά, κοιτάξτε, ένα μέσο περιορισμού των ροών είναι η συνεργασία με τις χώρες διέλευσης. Έχουμε έναν δύσκολο γείτονα, την Τουρκία, που, λέτε, τελευταία συνεργάζεται περισσότερο. Γιατί συνεργάζεται περισσότερο; Τι άλλαξε; Είδαμε την Κυριακή που μας πέρασε ένα ρεπορτάζ στην εφημερίδα Καθημερινή που αφορά ένα θέμα που διέλαθε της προσοχής μας και αναδείχτηκε περίπου ως κεραυνός εν αιθρία.
Η Ελλάδα δεν δίνει άσυλο σε Τούρκους όπως έδινε στο πρόσφατο παρελθόν. Υπάρχουν Κούρδοι, αριστεροί και γκιουλενιστές. Γνωρίζουμε πως αυτοί διώκονται στην Τουρκία. Υπάρχει και ένα κενό ασφαλείας γνωστό, δική σας όχι δική μας ευθύνη. Είναι το θέμα των τούρκων μαφιόζων που, για κάποια περίοδο τουλάχιστον, ήταν καθημερινά στα αστυνομικό δελτίο.
Είπατε λοιπόν πως θα ξαναδείτε τις αιτήσεις ασύλου Τούρκων πολιτών και ως αποτέλεσμα έχουμε ανακλήσεις προσφυγικών καθεστώτων από ανθρώπους που δεν φαίνεται να σχετίζονται με τη μαφία. Έχουμε επίσης μια συντριπτική πτώση των ποσοστών απόδοσης ασύλου σε Τούρκους. Σύμφωνα λοιπόν με την υπηρεσία ασύλου στην Τουρκία δεν φαίνεται να υπάρχουν διώξεις πολιτικών αντιπάλων αλλά μια μάχη εναντίον της μαφίας. Δεν υπάρχουν, λοιπόν, πλέον πρόσφυγες στην Τουρκία. Απορώ αν οι γνωστοί οκτώ Τούρκοι αξιωματικοί είναι ασφαλείς.
Αλλά και στις επιστροφές. Έχουμε ρωτήσει πολλές φορές τι γίνεται με φιλικές χώρες -όπως η Αίγυπτος. Όπου υπάρχουν διμερείς συνθήκες που δεν τηρούνται.
Σύμφωνα με στοιχεία που είδαμε από τον κοινοβουλευτικό έλεγχο, το Υπουργείο Δικαιοσύνης ενημέρωσε πως η διάταξη σας περί επιστροφής ή φυλακής δεν είναι και κανένα ευαγγέλιο για τους δικαστές.
Ειδικά όταν ασκούνται διώξεις για παράνομη παραμονή.
Έχουμε και λέμε.
Ασκήθηκαν 302 διώξεις και είχαμε 75 αθωωτικές αποφάσεις. 1 στους 4 αθωώνεται.
Από αυτούς που καταδικάστηκαν, μόνο 1 στους 6, δηλαδή 36 άνθρωποι συνολικά, έλαβαν αναστολή για να αναχωρήσουν οικειοθελώς. Δεν γνωρίζουμε αν αναχώρησαν ήδη, δεν έχει μεγάλη σημασία άλλωστε γιατί είναι μικροί οι αριθμοί έτσι κι αλλιώς.
35 είναι η διαφορά του αριθμού οικειοθελών επιστροφών αν συγκρίνουμε το τελευταίο τετράμηνο του 2024 με αυτό του 2025. Τότε ψηφίστηκε αυτή η διάταξη περί φυλακής ή επιστροφής. Μόνο που το 2024 είχαμε 35 οικειοθελείς επιστροφές περισσότερες. Τζίφος λοιπόν.
Βέβαια, για εσάς, αυτή η αποτυχία είναι λόγος για περισσότερη αυστηροποίηση και, πραγματικά, δεν ξέρω τι μπορεί να σκεφτείτε περισσότερο.
Και καταλήγω στο Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου, τη Λυδία Λίθο της μεταναστευτικής πολιτικής σε Ελλάδα και Ευρώπη.
Έχουμε αργήσει χαρακτηριστικά να συζητήσουμε. Το είπε καθαρά και χθες η Νάντια Γιαννακοπούλου. Όχι για το Σύμφωνο αλλά για τον μηχανισμό εφαρμογής. Το εθνικό σχέδιο -αυτό που υπέβαλε η Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Όλα τα προαποφασισμένα μέτρα που δεν είναι σε γνώση της Βουλής. Εκεί εντάσσονται ως κρίσιμη ψηφίδα και τα κλειστά κέντρα στην Κρήτη. Πώς μπορεί κανείς να συναινέσει σε αυτά όταν δεν γνωρίζει το ολοκληρωμένο σχέδιο;
