Ομιλία στο Νομοσχέδιο του Υπουργείου Υγείας: «Προστασία των ανηλίκων από προϊόντα καπνού και αλκοόλ – Τροποποιήσεις ν. 3730/2008 και 4419/2016 – Ρυθμίσεις για μη καπνικά προϊόντα – Ψηφιακό μητρώο ελέγχου προϊόντων καπνού, αλκοόλ και λοιπών μη καπνικών προϊόντων και άλλες διατάξεις».
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Το σημερινό νομοσχέδιο μας απασχολεί όλους πολύ, όχι μόνο για το σήμερα, αλλά κυρίως για το αύριο της πατρίδας μας και ειδικά όλους εμάς που είμαστε γονείς ή συναναστρεφόμαστε καθημερινά με παιδιά. Αντιλαμβανόμαστε πλήρως ποια είναι η έννοια των εξαρτήσεων είτε έχουν να κάνουν με τον τζόγο, είτε με το αλκοόλ, είτε με τα καπνικά προϊόντα.
Ήταν Νοέμβριος του 2024 όταν η κυβέρνηση έφερνε ένα νομοσχέδιο μετά από εκείνα τα περιστατικά μέθης και νοσηλείας νέων σε κέντρα διασκέδασης. Όλους εκείνους τους μήνες ακούγαμε τις τοποθετήσεις της ηγεσίας του Υπουργείου Υγείας, είδαμε άπειρες υπουργικές συσκέψεις, διαβάζαμε διαρροές από το Υπουργείο Υγείας για σκληρές ρυθμίσεις για τον καπνό και το αλκοόλ και έχουμε φτάσει αρχές Ιουλίου για να δούμε τελικά ένα νομοσχέδιο το οποίο είναι φοβικό. Θα μπορούσε, δηλαδή, να μπει πολύ πιο βαθιά στην ουσία του ζητήματος.
Τι κάνετε με αυτό το νομοσχέδιο; Πρώτον, απαγορεύετε τα ήδη απαγορευμένα.
Υπάρχει κάποιος, ο οποίος δεν γνωρίζει ότι είναι απαγορευμένο το αλκοόλ και τα καπνικά προϊόντα για άτομα κάτω των 18 ετών ή ότι υπάρχουν πολύ αυστηροί περιορισμοί;
Δεύτερον, μετατρέπετε τον περιπτερά σε αστυνόμο.
Τρίτον, μετατρέπετε τον αστυνόμο σε ψυχολόγο. Αυτές είναι οι μεγάλες μεταρρυθμίσεις που φέρνετε. Αυτά είναι που νομοθετεί η δική σας κυβέρνηση. Γιατί όλη η συζήτηση που αφορά τις απαγορεύσεις γεύσεων στα ηλεκτρονικά τσιγάρα, για παράδειγμα, αφορούν ευρωπαϊκές πρακτικές.
Εδώ πρέπει να συζητήσουμε σοβαρά για το μέλλον. Αυτά είναι ζητήματα τα οποία δεν χωρούν ούτε αναβολή, ούτε επικοινωνιακά περιτυλίγματα, ούτε επικοινωνιακή διαχείριση. Δεν μιλάμε για ζητήματα τα οποία είναι πολιτικά. Αλλά μιλάμε για ζητήματα τα οποία είναι βαθιά ανθρώπινα. Ζητήματα που έχουν να κάνουν με το μέλλον όλων των Ελλήνων πολιτών. Πρόκειται για μια εικόνα, αυτή για την οποία συζητάμε σήμερα, την οποία είμαι σίγουρος ότι όλοι μας την έχουμε δει πάρα πολλές φορές.
Παιδιά 12 και 13 ετών να βγαίνουν από τα σχολεία και να έχουν στο στόμα τους ένα ηλεκτρονικό τσιγάρο με γεύσεις και αρώματα, θεωρώντας ότι τους δίνει το αίσθημα του ανήκειν, της μόδας, ένα συγχρονισμό με την κοινωνία, ότι αυτό είναι κάτι ελαφρύ, κάτι ακίνδυνο. Να ακούμε παιδιά, τα οποία στην ηλικία των 14 και των 15 ετών μπαίνουν σε ημιλιπόθυμη κατάσταση στο νοσοκομείο, παλεύοντας για τη ζωή τους μετά από υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.
Πανευρωπαικές έρευνες, που έχουν γίνει, δείχνουν την εκρηκτική άνοδο στη χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων, ειδικά την τελευταία οκταετία, από περίπου 35% το 2019 σε 52% το 2024.
Ανάλογη αύξηση βλέπουμε και στα περιστατικά μέθης σε ανήλικους, όπου φτάνουν μέχρι και το σημείο διασωλήνωσης. Στα τμήματα επειγόντων περιστατικών στα παιδιατρικά νοσοκομεία, έχουμε περίπου 200 περιστατικά μέθης, ειδικά εφήβων, τον χρόνο. Αυτά λοιπόν είναι πράγματα τα οποία πρέπει να συζητάμε με διαφορετικό τρόπο. Να ακούμε περισσότερο την κοινωνία των πολιτών. Να μην έχουμε στο μυαλό μας το πως θα αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα επιδερμικά, αλλά στοχεύοντας σε έναν τρόπο που αντιμετωπίζει το ζήτημα δομικά, θεσμικά και με κανόνες.
Θα ήθελα να περάσω στο ζήτημα της πρόληψης και να σας ρωτήσω. Γιατί είστε τόσο τσακωμένοι με την πρόληψη; Δεν είναι όλα τα πράγματα μόνο καταστολή και βλέπουμε ότι η δική σας πρακτική δεν λειτουργεί. Εδώ πρέπει να μπούμε σε μια συζήτηση που έχει να κάνει με την ανάγκη για ενημέρωση στα σχολεία, για πραγματικές καμπάνιες ευαισθητοποίησης στα φροντιστήρια, στους χώρους άθλησης, στα σόσιαλ μίντια, για δημιουργία μιας εθνικής γραμμής ψυχολογικής υποστήριξης όχι μόνο των παιδιών αλλά και των γονέων.
Έχουμε πολλά παιδιά, σήμερα, τα οποία νιώθουν πιεσμένα, απομονωμένα, μόνα, αγχωμένα. Απέναντι σε αυτά τα παιδιά υπάρχει εύκολη λύση. Είναι η κάθε είδους εξάρτηση. Κάθε είδους εθισμός. Απέναντι σε αυτό εμείς έχουμε προτάσεις. Προτάσεις που λένε ότι αντί να πληρώνουμε τα λεφτά μας στα πρόστιμα του ΟΠΕΚΕΠΕ, θα μπορούσαμε να λάβουμε μέτρα πρόληψης για τη δημόσια υγεία. Να κάνουμε διαρκείς και εντατικούς ελέγχους εκεί που πωλούνται τα προϊόντα και όχι να κάνουμε τους περιπτεράδες – αστυνομικούς. Να κάνουμε πραγματικές καμπάνιες και όχι για τα μάτια του κόσμου. Και φυσικά είναι απαραίτητο να αντιληφθείτε ότι η συζήτηση αυτή που αφορά και την ψυχική υγεία των παιδιών έχει πολύ μεγάλη βαρύτητα για την κοινωνική ειρήνη και ισορροπία. Οι δικές σας πολιτικές έχουν αποτύχει.
Εδώ υπάρχει μια παράταξη, το ΠΑΣΟΚ, η οποία έχει ιστορία σε αυτόν τον χώρο της αντιμετώπισης των εξαρτήσεων, έχει πάρει πρωτοβουλίες, έχει βοηθήσει μέσω καλών πρακτικών τους εξαρτημένους ανθρώπους να βουν από το τούνελ. Πρακτικές τις οποίες εσείς σήμερα κάνετε πως δεν ακούτε.
