Με αφορμή τη συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής για τα σχέδια νόμου του Υπουργείου Εξωτερικών: α) «Κύρωση της Συμφωνίας Έδρας μεταξύ της Κυβέρνησης της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Ύπατης Αρμοστείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τουςΠρόσφυγες» και «Κύρωση της Συμφωνίας Έδρας μεταξύ της Κυβέρνησης της Ελληνικής Δημοκρατίας και του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης», τοποθετήθηκε ως Εισηγήτρια του ΠΑΣΟΚ- Κινήματος Αλλαγής, η Βουλευτής Δυτικού Τομέα Αθηνών και υπεύθυνη του Κ.Τ.Ε. Μετανάστευσης, Νάντια Γιαννακοπούλου.
Ξεκινώντας την ομιλία της, η Εισηγήτρια του ΠΑΣΟΚ- Κινήματος Αλλαγής μεταξύ άλλων ανέφερε :
«Η μεγάλη εικόνα, η παγκόσμια εικόνα, είναι ζοφερή. Ζούμε σε μια νέα κατάσταση. Συγκρούσεις κάθε είδους, πολεμικές εστίες στην γειτονιά μας όπως στην Ουκρανία και την Γάζα, κίνδυνοι εμφυλίων όπως στην Συρία, φτώχεια, ανελεύθερα καθεστώτα και, επιπρόσθετα, η κλιματική αλλαγή, δημιουργούν αλλεπάλληλες και παράλληλες κρίσεις. Αυτά τα γεγονότα προφανώς και θα τροφοδοτούν τώρα και στο μέλλον μεταναστευτικές ροές και η χώρα μας βρίσκεται σε ένα κομβικό σημείο ανάμεσα στην Ασία και την Ευρώπη. Όλη η Ευρώπη προβληματίζεται γι αυτή την κατάσταση, για το τι επιφυλάσσει το μέλλον σχετικά με τις μαζικές ροές από Ασία , αλλά και από Αφρική όπου έχουμε μια δημογραφική έκρηξη. Η ανθρωπιστική συνδρομή, η προστασία των ανθρώπων είναι καθήκον όλων μας, φυσικών προσώπων, κρατών, διεθνών και υπερεθνικών θεσμών. Αυτό δεν σημαίνει υιοθέτηση λογικής ανοικτών συνόρων , λογικής που ζήσαμε την περίοδο ιδιαίτερα 2015-2017 όπου εκατομμύρια πέρασαν από την χώρα. Κάθε χώρα, το ίδιο και η Ελλάδα πρέπει να περιφρουρεί τα χερσαία και τα θαλάσσια σύνορά της . Ταυτόχρονα κάθε χώρα , το ίδιο και η χώρα μας πρέπει να σέβεται τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου που καθορίζουν την εθνική και διεθνή συμπεριφορά απέναντι σε πρόσφυγες και μετανάστες. Θα πρέπει να τονίσουμε ξεχωριστά, ότι τις υφιστάμενες κρίσεις ήρθε να επιδεινώσει η πολιτική περικοπή χρηματοδοτήσεων της αμερικανικής κυβέρνησης που μέχρι πρόσφατα ήταν ο βασικότερος χρηματοδότης οργανισμών όπως η Ύπατη Αρμοστεία για τους Πρόσφυγες και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τροφίμων.
Αυτή η περικοπή χρηματοδοτήσεων δημιουργεί αλυσιδωτές συνέπειες στο οικοσύστημα των ανθρωπιστικού κινήματος, που επηρεάζει ακόμη και ανεξάρτητες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών στην Ευρώπη. Δεν είναι μόνο ότι στερεύει η χρηματοδότηση από την USAID σε ΜΚΟ, που κάποιοι ιδεοληπτικά θεωρούν καλή εξέλιξη, είναι και ότι οι δωρητές, κράτη και ιδιώτες, αναθεωρούν τα προγράμματα τους και τις προτεραιότητες τους σύμφωνα με το νέο πλαίσιο που διαμορφώνεται. Οι διαθέσιμοι πόροι κατευθύνονται εκεί που υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη, πείνα και εξαθλίωση. Μοιραία, χρήσιμες δράσεις θεωρούνται πολυτέλεια και αναστέλλονται. Αυτή είναι η εικόνα και στην Ελλάδα. Δράσεις σταματούν και εργαζόμενοι απολύονται. Οι προοδευτικοί άνθρωποι, διατηρώντας το δικαίωμα στην κριτική, οφείλουν να στέκονται δίπλα στους διεθνείς οργανισμούς, ειδικά σήμερα που αυτοί βάλλονται. Στη σημερινή συζήτηση για τις συμφωνίες έδρας προφανώς μπορούμε να κάνουμε έντονη κριτική, πάντα στο πλαίσιο του θεσμικού σεβασμού. Θεσμικός σεβασμός που επιβάλλει ασυλίες και προνόμια για τα μέλη των διεθνών οργανισμών, αλλά δημιουργεί και ερωτήματα για το εύρος των δραστηριοτήτων που «προστατεύονται» από αυτό το πλαίσιο. Τα ερωτήματα αυτά εντείνονται όσο επεκτείνεται η δραστηριότητα των οργανισμών. Πολλές δραστηριότητες τίθενται εκτός κοινοβουλευτικού, κοινωνικού αλλά και δικαστικού ελέγχου. Όχι από μια διάθεση των Οργανισμών να αποφύγουν τη λογοδοσία αλλά γιατί από την “φύση” τους είναι προσανατολισμένοι για να δρουν σε διαδικασίες κατεπείγοντος και σε κράτη όπου απουσιάζουν οι θεσμοί. Γι αυτό επιμένω στην ανάγκη για αυτοπεριορισμό αλλά και καλώ την Κυβέρνηση να μην συμπεριφέρεται στους Διεθνείς Οργανισμούς ως βολικούς φορείς υλοποίησης προγραμμάτων. Εμείς θα υπερψηφίσουμε τις δύο συμφωνίες έδρας γιατί δεν είναι ούτε η αιτία, ούτε σχετίζονται με τις παθογένειες που ανέφερα».
Στη συνέχεια , η Νάντια Γιαννακοπούλου υπογράμμισε ότι :
«Στο χρόνο που έχω στη διάθεσή μου, και σε απόλυτη συνάφεια με το σημερινό θέμα, θα ήθελα να κάνω κάποια πρώτα σχόλια για την μεταναστευτική και προσφυγική πολιτική της Κυβέρνησης, όπως εκφράζεται το τελευταίο διάστημα. Η πρώτη παρατήρηση είναι πως το αφήγημα αλλάζει κάθε τρεις και λίγο. Δεν είναι θέμα προσώπων, δεν είναι θέμα των υπουργών. Έτσι κι αλλιώς όλα τα πρόσωπα είναι επιλογή του Πρωθυπουργού και απολαμβάνουν της εμπιστοσύνης ακόμα και όταν εκφράζουν διαφορετικές θέσεις από αυτές που έχει εκφράσει ο ίδιος. Οι πρόσφατες εξαγγελίες του κου Βορίδη ευθυγραμμίζονται με τις σκληρές πολιτικές Τραμπ και αντίστοιχες ευρωπαϊκές δεξιότατες στρατηγικές, στο πλαίσιο μιας επικοινωνιακής άμυνας. Η Ευρώπη και η Ελλάδα δεν υπήρξαν ποτέ ουσιαστικά φιλόξενες. Η ενεργητική ασφάλεια, μέσω ένταξης και προστασίας, παραμένει υποτιμημένη. Η ατζέντα δεν χαράσσεται με όρους πολιτικής ουσίας, αλλά ως μέσο αποπροσανατολισμού και ως επιχείρηση damage control . Δεν είναι μόνο η ιστορία με τις επιστροφές από τη Γερμανία. Αυτό θα το χαρακτήριζα ως spoiler γι’ αυτό που θα ακολουθήσει και την αγωνία για τις επόμενες εκλογές. Είναι το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο λοιπόν. Θα εφαρμοστεί, αν ισχύσουν τα χρονοδιαγράμματα που έχουν τεθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το καλοκαίρι του 2026 στην τελική ευθεία για τις εκλογές του 2027. Το παράδοξο της συμφωνίας που επετεύχθη, λίγο πριν τις ευρωεκλογές, ήταν πως όσοι και όσες έβαλαν την υπογραφή τους δήλωσαν την ικανοποίηση τους στους ψηφοφόρους τους υπονοώντας πώς θα αναλάβουν την ευθύνη για λιγότερους πρόσφυγες και μετανάστες από όσους είχαν μέχρι τότε. Αυτό δεν στέκει στη λογική, αλλά κανείς δεν ρώτησε περισσότερα. Το Σύμφωνο περιέχει ένα πλέγμα κανόνων που θα εφαρμοστούν υποχρεωτικά την ίδια στιγμή σε όλα τα κράτη μέλη. Αυτό σημαίνει πως εφαρμοστούν για πρώτη φορά στον πρώτο πολίτη τρίτης χώρας που θα εισέλθει στην ευρωπαϊκή επικράτεια μετά το σημείο μηδέν εφαρμογής. Η όποια έκφραση αλληλεγγύης από τα κράτη μέλη της ευρωπαϊκής ενδοχώρας , θα ακολουθήσει μετά από μήνες».
Η κα Γιαννακοπούλου έκλεισε την ομιλία της λέγοντας : «Ρωτήσαμε, με συναδέλφους βουλευτές, την προηγούμενη ηγεσία του Υπουργείου Μετανάστευσης αν η εφαρμογή του Συμφώνου θα σημάνει την αύξηση ή τη μείωση του αριθμού των αιτούντων άσυλο για τους οποίους θα έχει την ευθύνη η Ελλάδα σε βάθος χρόνου. Η απάντηση ήταν πως «τα κράτη πρώτης υποδοχής, όπως ιδίως η Ελλάδα, δεν θα βρεθούν μόνα τους και χωρίς ουσιαστική βοήθεια στην αντιμετώπιση του προσφυγικού και μεταναστευτικού ζητήματος».Ήταν μια απάντηση που δεν μας καλύπτει. Η δική μας εκτίμηση ήταν πως το νέο σύμφωνο παραμένει άδικο για τις χώρες εισόδου. Αυτό που αλλάζει είναι πως η αδικία καθίσταται υποχρεωτική. Γι αυτό δεν μπορέσαμε να μοιραστούμε την υποκριτική αισιοδοξία της κυβέρνησης για την εφαρμογή του Συμφώνου.Αλλά αφού δεν είχαμε απάντηση από αυτούς, που ελπίζουμε πως έχουν μετρήσει τι σημαίνουν στην πράξη οι νέοι κανόνες και την υποχρέωση να ενημερώνουν τους πολίτες καταφύγαμε στην Τεχνητή Νοημοσύνη προσπαθώντας να δομήσουμε το ερώτημα μας σύμφωνα με το περιεχόμενο του Συμφώνου.
Ρωτήσαμε λοιπόν τι θα γινόταν αν, σε συνθήκες εργαστηρίου, εφαρμοζόταν το Σύμφωνο στους αριθμούς των παράτυπα εισερχομένων της περιόδου 2019-2024, χωρίς δευτερογενείς μετακινήσεις και με ενεργοποίηση του προβλεπόμενου ασθενικού μηχανισμού αλληλεγγύης.
Ακούστε λοιπόν, είναι προφανώς ενδεικτικοί οι αριθμοί και τροφή για σκέψη και συζήτηση.
Η Γερμανία θα αναλάμβανε την ευθύνη για 75.600 ανθρώπους από τα σύνορα στο σύνολο της περιόδου. Όμως η κατάργηση των δευτερογενών ροών θα σήμαινε περίπου 900.000 λιγότερους. Λιγότεροι άνθρωποι στη Γερμανία, σημαίνει περισσότεροι στα άλλα κράτη μέλη. Αν, από την άλλη πλευρά, η ΕΕ αποφάσιζε 30.000 μετεγκαταστάσεις ετησίως από τα κράτη μέλη των συνόρων και η Ελλάδα συμμετείχε σε αυτό με ποσοστό 35%, θα είχαμε συνολικά στην εξαετία 63.000 μετεγκαταστάσεις από την Ελλάδα. Αυτός ο αριθμός αποκτά μεγαλύτερη σημασία όταν συγκριθεί με το σημερινό πληθυσμό προσφύγων και μεταναστών που βρίσκονται στη χώρα. Θα ήταν περίπου 100.000 περισσότεροι από το σημερινό πληθυσμό. Το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο σημαίνει: Μείωση αιτήσεων σε χώρες προορισμού με υψηλές δευτερογενείς ροές, όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Ολλανδία και αύξηση αιτήσεων σε χώρες πρώτης υποδοχής, όπως η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία, η Κύπρος και η Βουλγαρία. Αυτήν την εικόνα του κοντινού μέλλοντος, ανθρώπων που θα επιστρέφονται και άλλων που θα εγκλωβίζονται στη χώρα μας, τη γνωρίζει και την αποκρύπτει η κυβέρνηση. Αν ενδιαφέρεστε για κάτι περισσότερο από το μικροκομματικό σας συμφέρον, όμως, θα πρέπει να αποδεχτείτε την πραγματικότητα. Και να πράξετε με αξίες, σοβαρότητα και ρεαλισμό σε δυο κατευθύνσεις. Οργανώνοντας βιώσιμες, κρατικές και αυτοδιοικητικές πολιτικές ένταξης αλλά και απαιτώντας τη βελτίωση των ρυθμίσεων του συμφώνου σε σχέση με την υποχρεωτικότητα και την αναλογικότητα του επιμερισμού. Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής δεν θα αποπροσανατολιστεί, δεν θα ακολουθήσει την κυβέρνηση που μεταμορφώνεται κατά το δοκούν και το συμφέρον. Πριν ενάμιση χρόνο σε αυτήν την αίθουσα η γνωστή τροπολογία Καιρίδη υπερψηφίστηκε από 262 βουλευτές. Υπερψηφίστηκε, παρά τις επιμέρους ενστάσεις, γιατί αντιμετώπιζε τα μεταναστευτικά θέματα με σοβαρότητα και ρεαλισμό. Το κλίμα συναίνεσης εκείνων των ημερών, τορπιλίζεται σήμερα από την κυβέρνηση».
