Με αφορμή τη συζήτηση στη Διαρκή Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης για την επεξεργασία του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου (3η συνεδρίαση) με τίτλο «Αναμόρφωση πλαισίου και διαδικασιών επιστροφών πολιτών τρίτων χωρών – Λοιπές ρυθμίσεις του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου» τοποθετήθηκε ως Ειδική Αγορήτρια του ΠΑΣΟΚ- Κινήματος Αλλαγής, η Βουλευτής Δυτικού Τομέα Αθηνών Νάντια Γιαννακοπούλου.
Ξεκινώντας την ομιλία της, η Ειδική Αγορήτρια του ΠΑΣΟΚ- Κινήματος Αλλαγής μεταξύ άλλων ανέφερε : «Η συζήτηση επί του παρόντος νομοσχεδίου είναι εξαιρετικά κρίσιμη, όχι μόνο για τις άμεσες επιπτώσεις του, αλλά και για τα βαθύτερα θεσμικά και δημοκρατικά ζητήματα που θέτει. Είναι αναγκαίο να διεξαχθεί ένας ειλικρινής διάλογος, μακριά από «fake news» και μισές αλήθειες, ώστε να ενημερωθεί σωστά ο ελληνικός λαός.
Να σας ενημερώσω πως καταργείτε το νόμο 3907/2011 που ψηφίστηκε επί υπουργίας Χρήστου Παπουτσή αλλά προετοιμάστηκε από τον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη. Είναι συλλογική δουλειά που συντόνισε ο κ. Χρυσοχοΐδης και το γραφείο του με Διευθυντή τον κ.Σκέρτσο.
Τα συγκεκριμένα άρθρα περί επιστροφών τα είχε υπερψηφίσει τότε η ΝΔ. Δεν μπορούμε να σας κατηγορήσουμε για ασυνέπεια όμως γιατί εσείς και οι κ Βορίδης και Γεωργιάδης τα είχατε καταψηφίσει τότε. Οφείλω να σημειώσω ότι εσείς δείξατε την μεγίστη συνέπεια. Καταφέρατε λοιπόν μετά από 14 χρόνια να περάσετε την πολιτική του ΛΑΟΣ, να εκδικηθείτε για το 2011.
Από την μεριά μας δεν έχουμε παρά να σας ευχαριστήσουμε γιατί ο Ν3907/11 ήταν μια πραγματική δημοκρατική και αποτελεσματική μεταρρύθμιση και δεν θέλουμε το ιστορικό του αποτύπωμα να διαστρεβλωθεί από τη δική σας παρέμβαση. Φαντάζομαι με τις νομοτεχνικές θα διορθώσετε και την αναφορά στον 3907 που ξεχάστηκε μέσα στη βιασύνη σας.
Κύριε υπουργέ, δεν έχει νόημα η κατ’ άρθρον ανάλυση ενός σχεδίου νόμου που έχει κατασκευαστεί για να προκαλέσει συζήτηση ανεξάρτητα αν πληροί τις προϋποθέσεις που θέτει η ζωή και η πραγματικότητα για να εφαρμοστεί. Αλλά είναι πραγματικό πρόβλημα, πρόβλημα θεσμών και δημοκρατίας, όταν αυτή η συζήτηση που προκαλείτε πλημμυρίζει από fake news και μισές αλήθειες. Βουλευτές σας, κι εσείς χτες, επιμένετε πως έχουμε ταχύτατη εξέταση αιτημάτων σήμερα. Είπατε προχθές κύριε Πλεύρη. Αυτολεξεί. «Στην Ελλάδα οι αιτήσεις εξετάζονται πλέον στον πρώτο βαθμό σε 35 ημέρες, όταν στο παρελθόν χρειάζονταν δύο χρόνια». Αυτή την ταχύτητα επικαλείται και η ομάδα αλήθειας όταν κάνει κριτική για τη δική μας αντιπρόταση για την αναστολή του δικαιώματος αιτήσεων ασύλου. Έχω στα χέρια μου απάντηση σε ερώτηση που έκανα πριν λίγο καιρό. 27.496 εκκρεμή αιτήματα, 13.148 προγραμματισμένες συνεντεύξεις. Από τα 27.496 τα 12.000 περίπου εκκρεμούν πάνω από 6 μήνες και τα 3.055 πάνω από χρόνο. Για ποιες 35 μέρες μιλάτε; Πως προκύπτουν αυτές οι 35 ημέρες που λέτε; Σας το καταθέτω, Είναι η δική σας απάντηση».
Στη συνέχεια , η Νάντια Γιαννακοπούλου υπογράμμισε ότι : «Το επιστροφή ή φυλακή είναι ένα σύνθημα τραμπικης έμπνευσης. Οι αριθμοί αλλά και η σύνθεση του πληθυσμού των παράτυπων μεταναστών οδηγεί εύκολα στο συμπέρασμα πως θα παραμείνει σύνθημα που δεν θα εφαρμοστεί πλήρως. Σκεφτείτε Είναι σκόπιμο οι λιγοστές θέσεις που είναι διαθέσιμες στις ελληνικές φυλακές να καταληφθούν από εργάτες σε θερμοκήπια, λαντζέρηδες , νταντάδες παιδιών και φροντιστές ηλικιωμένων; Ρωτήσατε πόσες είναι αυτές οι θέσεις, έχετε εικόνα για τον αριθμό των παράτυπων μεταναστών που θα καταδικαστούν με τη νέα σας ποινική διάταξη. Πείθομαι όλο και περισσότερο, ότι ουσιαστικά δεν έχετε κανένα μελετημένο σχέδιο. Χρησιμοποιείτε μια ρητορική προς εσωτερική ανάλωση και επικοινωνιακές κομματικές σκοπιμότητες και δεν έχετε εξετάσει που θα οδηγήσουν όλα αυτά. Πολύ περισσότερο που έχετε αποτύχει παταγωδώς στο θέμα των επιστροφών. Απορρίπτετε ανθρώπους με αιτιολογία πως η Τουρκία είναι ασφαλής γι αυτούς ενώ προέρχονται από χώρες που απαγορεύεται η επιστροφή. Η Τουρκία δεν τους δέχεται. Άνθρωποι εγκλωβισμένοι στην Ελλάδα. Θα τους φυλακίσετε με ποιο σκοπό; Με ποια προοπτική;
Λέτε, με έναν τρομακτικό κυνισμό, πως θα τους βάλετε φυλακή ώστε να φύγουν οικειοθελώς. Προφανώς αυτή η διατύπωση επιβεβαιώνει πως υπάρχουν και νομικά ερωτήματα για το ποινικό σας κατασκεύασμα, Αλλά αυτό είναι αποδεδειγμένο πλέον πως δεν σας ενοχλεί ιδιαίτερα. Είχαμε μια ακρόαση φορέων που ολοκληρώθηκε πριν λίγο όπου δεν είχατε κανένα να συμφωνεί μαζί σας. Έρχομαι σε ένα άλλο τεράστιο πρόβλημα που δημιουργείτε με το πνεύμα και το γράμμα των διατάξεων που φέρνετε. Πρόβλημα το οποίο δεν απασχολεί τη δημόσια συζήτηση που έχει εγκλωβιστεί στο σύνθημα σας για επιστροφή ή φυλάκιση.
Κύριε υπουργέ, καταργείτε τη δυνατότητα για πρόσβαση στην εργασία όσων προσωρινά δεν γίνεται να επιστραφούν. Τι σημαίνει αυτό; Όσες και όσοι δεν φυλακιστούν θα εξωθηθούν στην παραοικονομία και κάποιοι στην παραβατικότητα για να επιβιώσουν. Από την άλλη πλευρά, θα χαθούν ξαφνικά κάποιες χιλιάδες (να μας πει η αστυνομία τον ακριβή αριθμό σας παρακαλώ) εργαζόμενοι από τον αγροτικό τομέα που αντιμετωπίζει πρόβλημα έλλειψης εργατικού δυναμικού. Δεν φτάνει που δεν δίνετε λύση στα προβλήματα του αγροτικού τομέα καταργείτε και τα μπαλώματα που οι ίδιοι θεσμοθετήσατε. Όταν κάποιος έχει προσωρινή άδεια για να εργαστεί σε συγκεκριμένο εργοδότη τότε έχει δηλωμένο τόπο εγκατάστασης και είναι διαθέσιμος στις αρχές για να υλοποιηθεί η επιστροφή. Εκτός αν θέλετε να μοιραστείτε τα δεδομένα από το βραχιολάκι ηλεκτρονικής επιτήρησης με την Επιθεώρηση Εργασίας.
Και προφανώς κάνω χιούμορ γιατί δεν μπορώ να αντιμετωπίσω διαφορετικά την ευκολία με την οποία αντιμετωπίζετε την ιστορία με την ηλεκτρονική επιτήρηση.
Τον Μάρτιο του 2026 θα ξεκινήσει λέτε η εφαρμογή του μέτρου. Να δούμε. Αλλά να μας ενημερώσετε για το σχετικό διαγωνισμό που τρέχει και με την ευκαιρία να μας εξηγήσετε γιατί στην ειδική έκθεση του άρθρου 76 του συντάγματος και στην έκθεση του γλκ αναφέρεται πως οι δαπάνες που θα πληρωθούν θα καλυφθούν από τον προϋπολογισμό του υπουργείου σας»
Η κα Γιαννακοπούλου έκλεισε την ομιλία της λέγοντας : «Ανακεφαλαιώνω κ υπουργέ για ένα πολύ σημαντικό ζήτημα που δημιουργείται λόγω της πολιτικής σκοπιμότητας που υπηρετεί το συγκεκριμένο σχέδιο νόμου. Ρυθμίζετε το ζήτημα χωρίς να ασχολείστε με σοβαρότητα με όσους δεν θα οδηγηθούν στις φυλακές. Καταργείτε τις διατάξεις του νόμου 3907/11 που δίνουν τη δυνατότητα στο κράτος να παρέχει δικαίωμα εργασίας κατά το στάδιο της προετοιμασίας της επιστροφής. Καταφέρνετε να δημιουργήσετε πρόβλημα και στους αγρότες της χώρας. Απαντήστε με απλές κουβέντες. Υπάρχουν σήμερα μετανάστες χωρίς χαρτιά που εργάζονται βάσει δικού σας νόμου που παίρνει συνεχώς παρατάσεις και βασίζεται στην αναβολή απομάκρυνσης. Η τελευταία παράταση έχει υπογραφή Βορίδη. Τι θα γίνει με αυτούς; Θα πάνε από το χωράφι κατευθείαν στο Προαναχωρησιακό κέντρο; Θα πάνε φυλακή; Το κυριότερο. Θα μπορούν οι εργοδότες τους να τους ασφαλίζουν όπως κάνουν σήμερα; Όπως και ο προκάτοχος σας, ο κ Μηταράκης, το 2021 επιλέγετε να μειώσετε τις προθεσμίες για την οικειοθελή αναχώρηση. Τις μειώνετε κι άλλο στην πραγματικότητα. Έχετε αξιολογήσει το αποτύπωμα της προηγούμενης ρύθμισης. Έγιναν περισσότερες επιστροφές μετά τη σύντμηση των προθεσμιών με το νόμο 4825; Λιγότερες έγιναν. Η μοναδική σκοπιμότητα είναι να μετράτε αυστηρές διατάξεις και να κλείνετε το μάτι στις πιο ακροδεξιές ομάδες. Λέτε με περηφάνια πως η πολιτική σας πέρα από αυστηρή και δίκαιη έγινε και σκληρή. Είναι δυνατόν κύριε Πλεύρη να εφαρμόζετε τη σκληρότητα σας σε παιδιά, σε μαθητές; To ΠΑΣΟΚ, το 2011, θέσπισε πως μπορεί να αναβληθεί η οικειοθελής αναχώρησης μέχρι και για ένα έτος αν υπάρχουν παιδιά στο σχολείο. Ο κύριος Μηταράκης νομοθέτησε το μέχρι τις 120 ημέρες και εσείς το κάνετε 60. Ντροπή. Τι κερδίζει το ελληνικό κράτος από αυτή τη ρύθμιση; Αρέσκεστε να λέτε πως στέλνετε μηνύματα. Εδώ ποιο είναι το μήνυμα; Και το ζήτημα αυτό είναι απολύτως συναφές με αυτό των εξαιρετικών λόγων που καταργείτε. Σας εξήγησαν οι φορείς πριν πως κάνετε λάθος ακόμη και στην περιγραφή του πεδίου εφαρμογής της διάταξης που καταργείτε. Απευθύνομαι σε όσες και όσους θεωρούν πως η ανθρωπιά είναι προσόν και όχι ελάττωμα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουμε, αρχές του 2025, υπήρχαν πάνω από 2.700 ανήλικοι που είχαν ή περίμεναν την άδεια για εξαιρετικούς λόγους. Την αίτηση προφανώς την είχε κάνει κάποιος γονέας τους. Παιδιά κυρίως από την Αλβανία. Πάνε σχολείο όσα είναι στην κατάλληλη ηλικία. Να τα διώξουμε λοιπόν; Να τους πούμε πως δεν θα έχουν την ευκαιρία να τελειώσουν τη σχολική χρονιά; Να πληρώσουν τα λάθη ή τις ατυχίες των γονέων τους χωρίς να τους δοθεί μια δεύτερη ευκαιρία.
Ένα μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων που έχει τέτοια άδεια είχε στο παρελθόν άδεια διαμονής που την έχασε. Και μπορεί να μην βρίσκεται 7, αλλά πολύ περισσότερα χρόνια στη χώρα.
Θα σας πω μια οικογένεια ανθρώπων χωρίς χαρτιά για να συνεννοηθούμε. Η οικογένεια που σήμερα έχει τρία μέλη της στην εθνική ομάδα μπάσκετ. Η οικογένεια του Γιάννη Αντετοκούνμπο. Έχετε χρόνο, μπορείτε να αποσύρετε αυτήν την επικίνδυνη και εκτός τόπου και χρόνου ρύθμιση.
Θα κλείσω με το άρθρο 38. Σας θαυμάσαμε στις ασκήσεις ισορροπίας που κάνατε στη Λέσβο σε συνέχεια αυτών που κάνατε στην Κρήτη. Νομοθετείτε για τη Λέσβο και αν ναι γιατί δεν το λέτε ρητά; Κάνετε τον συναινετικό με την αυτοδιοίκηση και μετά κλέβετε τις αρμοδιότητες της όταν δεν τις ασκεί σύμφωνα με τον τρόπο που χαράζετε την πολιτική σας;
Γιατί οι αρμοδιότητες για το νερό θα ασκούνται από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση όταν αφορά τις δομές που θέλετε να φτιάξετε. Να το πω αλλιώς. Γιατί, μετά τη Σάμο, για δεύτερη φορά δηλαδή, χωροθετείτε και προχωράτε σε κατασκευή φαραωνικής δομής χωρίς να έχετε εξασφαλίσει πως υπάρχει νερό για να τις εξυπηρετήσει; Πόσα χιλιόμετρα από τη θάλασσα είναι η Βάστρια;
Προφανώς δεν θα ψηφίσουμε τίποτα τέτοιο, όπως δεν έχουμε ψηφίσει και στο παρελθόν. Είναι απαράδεκτος ο τρόπος που έχουν χωροθετηθεί οι δομές και είναι επίσης απαράδεκτος ο τρόπος της διαχείρισης τους από το 2016 έως και σήμερα.
Αυτές οι δομές τώρα ξαναμπαίνουν στη συζήτηση για να στηρίξουν τη νέα σας πολιτική ως κάτι σαν προαναχωρησιακά κέντρα ή φυλακές. Και προφανώς συναντάτε αντιδράσεις γιατί μπορεί να πείθετε γενικά αλλά καλύτερα το σκέφτονται όσοι το σκέφτονται ειδικά. Όσοι ξέρουν για το θέμα που μιλάτε. Φτάσαμε στο σημείο, πρωτόγνωρο για την ελληνική βουλή, ο εισηγητής της πλειοψηφίας να χρησιμοποιήσει το βήμα για να μεταφέρει το αίτημα της περιοχής του πριν καν πει μια κουβέντα για το σχέδιο νόμου.
Θερμοπύλες, Κρήτη, Χίος, Λέσβος, Μαλακάσα, Κουτσόχερο, Σέρρες, Καβάλα, Σιντική είναι κάποιες από τις περιπτώσεις που έχετε έρθει σε πολύ δύσκολη θέση. Και στις περισσότερες, αν όχι όλες τις περιπτώσεις, η κριτική που δέχεστε είναι βάσιμη. Υπάρχει σαφώς έλλειμμα εμπιστοσύνης προς εσάς γιατί δεν υπάρχει συνέπεια λόγων και έργων. Γιατί σχεδιάζετε κρυφά και υλοποιείτε με αυταρχισμό.
Κύριε Υπουργέ, στην πρώτη συζήτηση της επιτροπής σας έθεσα ερωτήματα που δεν απαντήσατε αν και μιλήσατε για πολύ χρόνο επαναλαμβάνοντας μονότονα όσα ακούμε κάθε μέρα από εσάς. Ξαναθέτω τα δύο βασικά ερωτήματα και προσθέτω και δυο αιτήματα ώστε να φτάσουμε στη συζήτηση της Ολομέλειας με όλα τα στοιχεία που χρειάζονται για να γίνει εποικοδομητικός διάλογος και να ενημερωθεί ο ελληνικός λαός.
Πρώτον, Θέλουμε να δημοσιοποιήσετε στην ιστοσελίδα σας επικαιροποιημένα στατιστικά στοιχεία για τη νόμιμη μετανάστευση, όπως σας ζήτησα με ερώτηση μου και παραλείψατε να ικανοποιήσετε το αίτημα μου. Να δημοσιοποιήσετε με αναλυτικό τρόπο και τα στοιχεία των απορρίψεων ώστε να καταλάβει και το Σώμα αλλά και ο ελληνικός λαός για το θέμα που συζητάμε. Δεύτερον, να δημοσιοποιήσετε όλα τα κείμενα που έχετε στείλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αλλά και τις σχετικές παρατηρήσεις της Επιτροπής για το εθνικό σχέδιο εφαρμογής που έχετε καταθέσει εν κρυπτώ.
Δεν καταλαβαίνω τι φοβάστε. Αν είστε σίγουρος για τις πολιτικές που μας παρουσιάζετε τις τελευταίες μέρες, τα στοιχεία που θα δημοσιοποιήσετε θα σας επιβεβαιώσουν».
