Με Ερώτηση προς την Υπουργό Πολιτισμού, κα Λίνα Μενδώνη, η οποία αποτελεί πρωτοβουλία της Βουλευτού Λακωνίας και Υπεύθυνης ΚΤΕ Πολιτισμού του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής κας Νάγιας Γρηγοράκου και συνυπογράφεται από τη Βουλευτή Λασιθίου, κα Κατερίνα Σπυριδάκη, τίθενται σοβαρά θεσμικά ζητήματα για τον τρόπο λειτουργίας του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ) και για τον σχεδιασμό μεταφοράς κρίσιμων λειτουργιών του σε Ανώνυμη Εταιρεία.
Στην Ερώτηση επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με δελτίο τύπου του Ενιαίου Συλλόγου Εργαζομένων του Υπουργείου Πολιτισμού Αττικής, Στερεάς και Νήσων, ο ΟΔΑΠ απομακρύνεται από τον θεσμικό του ρόλο και από την κάλυψη των ουσιαστικών αναγκών των μνημείων και των υπηρεσιών του Υπουργείου, ενώ επικεντρώνεται στη διαχείριση και κατανομή κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας μέσω αναθέσεων σε ιδιωτικούς αναδόχους. Την ίδια στιγμή, βασικές λειτουργίες του Οργανισμού εκχωρούνται σε εξωτερικούς συνεργάτες, γεγονός που εγείρει σοβαρά ερωτήματα τόσο για την προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων όσο και για την απόδοση των εσόδων στο Δημόσιο.
Στην Ερώτηση τονίζεται ότι όπως προκύπτει από επίσημο διοικητικό έγγραφο του ΟΔΑΠ, έχει ήδη ανατεθεί σε νομικό γραφείο η κατάρτιση σχεδίου νόμου για την ίδρυση Ανώνυμης Εταιρείας, η οποία θα αναλάβει τόσο τη διαχείριση του ηλεκτρονικού εισιτηρίου όσο και τη διαχείριση της κινητής και ακίνητης περιουσίας του Οργανισμού. Ένα τέτοιο εταιρικό σχήμα, όπως υπογραμμίζεται στην Ερώτηση, προβλέπεται να λειτουργεί εκτός του δημόσιου λογιστικού και των εγγυήσεων του δημόσιου ελέγχου, μεταβάλλοντας ουσιωδώς το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο.
Με την κοινοβουλευτική τους παρέμβαση, η Νάγια Γρηγοράκου και η Κατερίνα Σπυριδάκη θέτουν στην Υπουργό Πολιτισμού τις Ερωτήσεις:
- Επιβεβαιώνει το Υπουργείο την ανάθεση για τη σύνταξη σχεδίου νόμου ίδρυσης Ανώνυμης Εταιρείας και τροποποίησης του ν. 4761/2020;
- Ποιοι είναι οι λόγοι για τους οποίους επιλέγεται η σύσταση Ανώνυμης Εταιρείας για τη διαχείριση του ηλεκτρονικού εισιτηρίου και της περιουσίας του ΟΔΑΠ, αντί της θεσμικής και λειτουργικής ενίσχυσης του ίδιου του Οργανισμού ως ΝΠΔΔ;
- Πώς διασφαλίζεται ότι με τη μεταφορά κρίσιμων λειτουργιών σε εταιρικό σχήμα δεν θα αποδυναμωθεί ο δημόσιος έλεγχος επί των εσόδων που προέρχονται από τα μνημεία και τους αρχαιολογικούς χώρους της χώρας;
- Ποια η θέση της ηγεσίας του Υπουργείου για τα όσα καταγγέλλει με δελτίο τύπου ο Ενιαίος Σύλλογος Εργαζομένων του Υπουργείου Πολιτισμού Αττικής, Στερεάς και Νήσων;
- Ποια μέτρα προτίθεται να λάβει το Υπουργείο ώστε να διασφαλιστούν οι εργασιακές σχέσεις και τα δικαιώματα του προσωπικού του ΟΔΑΠ και να αποφευχθεί η υποκατάσταση των δημόσιων υπηρεσιών από εργολαβικές δομές;
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο:
Προς την Υπουργό Πολιτισμού κα Λίνα Μενδώνη
Θέμα: Θεσμικές μεταβολές στη λειτουργία του ΟΔΑΠ και προώθηση σύστασης Ανώνυμης Εταιρείας για τη διαχείριση κρίσιμων πολιτιστικών πόρων.
Η πολιτιστική κληρονομιά αποτελεί δημόσιο αγαθό συνταγματικά κατοχυρωμένο, του οποίου η διαχείριση πρέπει να υπηρετεί το συλλογικό συμφέρον και να ασκείται με θεσμική ευθύνη και διαφάνεια. Στο πλαίσιο αυτό, ο Οργανισμός Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων ιδρύθηκε με τον ν. 4761/2020 ως Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου με σκοπό τη συγκέντρωση, διαχείριση και διάθεση των εσόδων που προέρχονται από τους αρχαιολογικούς χώρους, τα μουσεία και τα μνημεία, υπέρ της προστασίας και της ανάδειξής τους.
Ωστόσο, το τελευταίο διάστημα διατυπώνονται σοβαρές ανησυχίες από θεσμικούς και επιστημονικούς φορείς του χώρου του πολιτισμού για τη σταδιακή μεταβολή του ρόλου του ΟΔΑΠ και για την κατεύθυνση που λαμβάνει η λειτουργία του. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Ενιαίος Σύλλογος Εργαζομένων του Υπουργείου Πολιτισμού Αττικής, Στερεάς και Νήσων με δελτίο τύπου στις 20.01.2026 επισημαίνει, μεταξύ άλλων, ότι ο Οργανισμός απομακρύνεται από την κάλυψη των ουσιαστικών αναγκών των μνημείων και των υπηρεσιών του Υπουργείου και επικεντρώνεται στη διαχείριση και κατανομή έργων και κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας προς ιδιωτικούς αναδόχους, ενώ παράλληλα παρατηρείται αυξανόμενη ανάθεση βασικών λειτουργιών σε εξωτερικούς συνεργάτες.
Την ίδια στιγμή, καταγγέλλεται ότι μεταβάλλονται ριζικά οι συνθήκες εργασίας στο εσωτερικό του Οργανισμού, καθώς λειτουργίες που μέχρι σήμερα εκτελούνταν από το προσωπικό του ΟΔΑΠ, ανατίθενται πλέον σε «εξωτερικούς συνεργάτες», εργολαβικούς εργαζόμενους και υπαλλήλους ιδιωτικών εταιρειών, χωρίς ουσιαστικό έλεγχο ως προς την τήρηση της εργατικής νομοθεσίας, των ωραρίων, των νόμιμων αποδοχών και, κυρίως, ως προς το αν τα έσοδα που παράγονται αποδίδονται πλήρως στο Δημόσιο.
Επιπλέον, στο ίδιο δελτίο τύπου επισημαίνεται ότι η συστηματική ανάθεση ακόμη και βασικών λειτουργιών του ΟΔΑΠ σε ιδιωτικές εταιρείες, η διάθεση πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, η περιορισμένη λογοδοσία, οι απευθείας αναθέσεις και οι διαγωνισμοί με έναν μόνο υποψήφιο, καθώς και το γεγονός ότι τα πρακτικά του Διοικητικού Συμβουλίου του ΟΔΑΠ δεν αναρτώνται στη «ΔΙΑΥΓΕΙΑ», δημιουργούν εύλογες σκιές ως προς τη συνολική διαχείριση του Οργανισμού και των δημόσιων πόρων που αυτός διαχειρίζεται.
Παράλληλα, τις ανησυχίες αυτές επιβεβαιώνει και επίσημο διοικητικό έγγραφο του ίδιου του ΟΔΑΠ. Με την υπ’ αρ. πρωτ. ΟΔΑΠ/ΓΔ/ΔΕΟΛ/ΠΡΟΜ/23779/19-11-2025 απόφαση, ο Οργανισμός ανέθεσε σε νομικό γραφείο την παροχή νομικών υπηρεσιών για τη σύνταξη σχεδίου νόμου και την τροποποίηση του ν. 4761/2020, με ρητό σκοπό την ίδρυση Ανώνυμης Εταιρείας που θα αναλάβει τόσο τη διαχείριση του συστήματος ηλεκτρονικού εισιτηρίου όσο και τη διαχείριση της κινητής και ακίνητης περιουσίας του ΟΔΑΠ. Στο ίδιο έγγραφο γίνεται λόγος για τη δημιουργία ενός «νέου ΟΔΑΠ» με «αναπτυξιακό βραχίονα» και για εταιρικό σχήμα με διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια και αυξημένη λειτουργική ευελιξία, το οποίο προβλέπεται να λειτουργεί εκτός του πλαισίου του δημόσιου λογιστικού και της τυπικής δημόσιας διοίκησης.
Δεδομένου ότι η μεταφορά της διαχείρισης του ηλεκτρονικού εισιτηρίου και της περιουσίας του ΟΔΑΠ σε Ανώνυμη Εταιρεία συνεπάγεται ουσιώδη μεταβολή στο υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο,
Δεδομένου ότι ο ΟΔΑΠ ιδρύθηκε ακριβώς για να διασφαλίζει ότι τα έσοδα της πολιτιστικής κληρονομιάς παραμένουν υπό δημόσιο έλεγχο,
Δεδομένου ότι ο Ενιαίος Σύλλογος Εργαζομένων του Υπουργείου Πολιτισμού Αττικής, Στερεάς και Νήσων αναδεικνύει σοβαρά προβλήματα ως προς τη συνολική διαχείριση του Οργανισμού και των δημόσιων πόρων που αυτός διαχειρίζεται.
Ερωτάται η κ. Υπουργός:
- Επιβεβαιώνει το Υπουργείο την ανάθεση για τη σύνταξη σχεδίου νόμου ίδρυσης Ανώνυμης Εταιρείας και τροποποίησης του ν. 4761/2020;
- Ποιοι είναι οι λόγοι για τους οποίους επιλέγεται η σύσταση Ανώνυμης Εταιρείας για τη διαχείριση του ηλεκτρονικού εισιτηρίου και της περιουσίας του ΟΔΑΠ, αντί της θεσμικής και λειτουργικής ενίσχυσης του ίδιου του Οργανισμού ως ΝΠΔΔ;
- Πώς διασφαλίζεται ότι με τη μεταφορά κρίσιμων λειτουργιών σε εταιρικό σχήμα δεν θα αποδυναμωθεί ο δημόσιος έλεγχος επί των εσόδων που προέρχονται από τα μνημεία και τους αρχαιολογικούς χώρους της χώρας;
- Ποια η θέση της ηγεσίας του Υπουργείου για τα όσα καταγγέλλει με δελτίο τύπου ο Ενιαίος Σύλλογος Εργαζομένων του Υπουργείου Πολιτισμού Αττικής, Στερεάς και Νήσων;
- Ποια μέτρα προτίθεται να λάβει το Υπουργείο ώστε να διασφαλιστούν οι εργασιακές σχέσεις και τα δικαιώματα του προσωπικού του ΟΔΑΠ και να αποφευχθεί η υποκατάσταση των δημόσιων υπηρεσιών από εργολαβικές δομές;
Οι Ερωτώσες Βουλευτές
Παναγιώτα (Νάγια) Γρηγοράκου
Κατερίνα Σπυριδάκη
