Εισήγηση Δημήτρη Μάντζου, υπεύθυνου Κ.Τ.Ε. Εξωτερικών ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής στην Επιτροπή Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων
Για την «εργαλειοποίηση» της εξωτερικής κατάστασης για εσωτερική εκμετάλλευση
Όλες τις προηγούμενες ημέρες, από μέρους της Κυβέρνησης, δυστυχώς, ακούστηκε το επιχείρημα ότι η διεθνής ανασφάλεια επιτείνει τον κίνδυνο αποσταθεροποίησης στο εσωτερικό -με αφορμή την ολέθρια διαχείριση του εγκληματικού δυστυχήματος στα Τέμπη. Επιχειρήθηκε μια αντίστιξη εξωτερικής πολιτικής με τη συζήτηση μεγάλων εσωτερικών ζητημάτων, με όρους εργαλειοποίησης. Ότι πρέπει να επιβληθεί «σιωπητήριο» εντός των τειχών επειδή έχει ξεσπάσει πυρκαγιά εκτός.
Για εμάς, ισχύει το αντίθετο:
Επειδή ακριβώς το διεθνές περιβάλλον γίνεται ολοένα και πιο ρευστό και επισφαλές, η λειτουργία των θεσμών ελέγχου της εξουσίας στο εσωτερικό είναι ακόμη πιο αναγκαία για την υπεράσπιση της ίδιας της δημοκρατίας.
Η εθνική ενότητα σφυρηλατείται. Οι συναινέσεις οικοδομούνται, δεν εκβιάζονται.
Για την επικείμενη συζήτηση για την αμυντική πολιτική της χώρας
Ναι είναι αναγκαίο να συζητήσουμε για την αμυντική πολιτική της χώρας, σε επίπεδο μακροπρόθεσμου σχεδιασμού, για την εθνική αμυντική βιομηχανία, τις αμυντικές δαπάνες σε συνάρτηση με τις κοινωνικές δαπάνες.
Αλλά πότε θα κάνουμε μια αντίστοιχη συζήτηση για την εξωτερική πολιτική; Εκτός αν θεωρούμε ότι αυτή εξαντλείται στην αύξηση της σκληρής ισχύος και στην αποτρεπτική ισχύ των όπλων. Και όχι στην ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας, των πολλαπλών ταυτοτήτων, του δικτύου της διασποράς, στην ήπια ισχύ της χώρας.
Να υπάρξει ενημέρωση για την εξωτερική πολιτική, την υψηλή στρατηγική της χώρας. Νηφάλια συζήτηση -χωρίς απόπειρα δημιουργίας εντυπώσεων για εσωτερική χρήση.
Όχι μόνο για την αμυντική πολιτική, αποκομμένη από τη γενική εξωτερική πολιτική, αποκομμένη από τις διεθνείς συμμαχίες, από τον ρόλο μας στους διεθνείς οργανισμούς. Η άμυνα οφείλει να εντάσσεται σε μια γενική εθνική στρατηγική. Υπεύθυνα, όχι αποσπασματικά και επικοινωνιακά.
Για τα επίκαιρα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής
Είναι σαφές ότι μετά τις μετεκλογικές εξελίξεις στις ΗΠΑ και τις πρώτες πολιτικές επιλογές της νέας Αμερικανικής Διοίκησης, όλη η ιστορική ευθύνη πέφτει στους ώμους της Ευρώπης. Με αφορμή την Ουκρανία, αλλά και στο σύνολο της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας. Στη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ. Και σε αυτό η Ελλάδα δεν δικαιούται να έχει ούτε αμφιβολίες ούτε αμφιταλαντεύσεις.
Θέση μας είναι ότι ο προσανατολισμός της χώρας οφείλει να είναι ο ευρωπαϊκός. Της Ευρώπης των ιδρυτικών της αξιών. Η Ελλάδα δεν πρέπει να αποστεί από τον σκληρό πυρήνα της Ευρώπης, ως αποτέλεσμα υπολογισμών. Οφείλει να επιμείνει στη συνδιαμόρφωση της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής, να αξιοποιήσει το διπλωματικό της κεφάλαιο, το διεθνές της αποτύπωμα που ήταν ανέκαθεν ευδιάκριτο: ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου, του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, του δικαίου της θάλασσας, των αποφάσεων της διεθνούς δικαιοσύνης, των κανόνων της διεθνούς κοινότητας εν γένει.
Σε έναν κόσμο ολοένα και πιο ταραγμένο και νεφελώδη, μόνο οι αρχές και αξίες μπορούν να επιτρέψουν στη χώρα να χαράξει καθαρή και ασφαλή ρότα στον χάρτη.
Αυτό εφαρμόζεται και στην περίπτωση της Μέσης Ανατολής, στο Παλαιστινιακό ζήτημα και στο εκκρεμές Συριακό ζήτημα. Στην ερμηνεία των πρόσφατων εξελίξεων με τους Κούρδους στα βορειοανατολικά, αλλά και στην προσέγγιση των αποτρόπαιων εκκαθαρίσεων στα βορειοδυτικά εδάφη της Συρίας, εις βάρος μειονοτήτων -και χριστιανών.
Όμως, η χώρα μας εκτός από παλαιό κράτος-μέλος της ΕΕ, με ιδιαίτερη γεωγραφική θέση και βαθιές διαχρονικές σχέσεις φιλίας με τους λαούς της περιοχής, είναι και μη μόνιμο μέλος ΣΑ ΟΗΕ. Η ιδιότητα αυτή δεν είναι διακοσμητική. Αλλά αντιθέτως πολύ υπεύθυνη, σε μια πρωτοφανή ιστορική συγκυρία.
Επομένως, η χώρα μας οφείλει να αναγνωρίζει τα ζητήματα στις πραγματικές τους διαστάσεις και να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για την αντιμετώπισή τους.
Αυτό επιτάσσει μια πραγματική ενεργητική εξωτερική πολιτική αρχών, που δεν είναι απλώς εφαρμογή ιδεαλιστικών θεωριών, αλλά η μόνο ασφαλής οδός για την προάσπιση του πραγματικού εθνικού μας συμφέροντος.
Για τη λειτουργία των διπλωματικών αρχών της χώρας
Οφείλουμε να προσεγγίσουμε ξανά την ανάγκη ενίσχυσης των διπλωματικών μας αποστολών και των προξενικών αρχών στην αλλοδαπή, που δυστυχώς παραμένουν υποστελεχωμένες, με σοβαρές ελλείψεις σε διπλωματικούς υπαλλήλους, οικονομικούς και εμπορικούς ακολούθους, συμβούλους επικοινωνίας, μηχανικούς επικοινωνιών, διοικητικούς υπαλλήλους. Όχι μόνο στη Νότια Αμερική, αλλά και στην Αφρική και την Ασία. Με κόστος στην υλοποίηση των στόχων που αναλαμβάνονται σε ετήσια βάση.
Όλα επιστρέφουν στο θεμελιώδες ζήτημα του ανεπαρκούς προϋπολογισμού του ΥΠΕΞ. Δεν μπορεί ο προϋπολογισμός της εξωτερικής πολιτικής να είναι στο 0,17% του ΑΕΠ. Για μια χώρα με τη θέση, την ταυτότητα, τη διασπορά της Ελλάδας.
Είμαστε «έθνος γεωπολιτικό» όπως έχει γράψει ο Γιάννης Βούλγαρης, η υπόσταση και η πρόοδος του κράτους μας σχετίζεται με τις διεθνείς συμμαχίες και την ικανότητα να διαβάζουμε σωστά τις εξελίξεις στο διεθνές περιβάλλον. Πώς θα το πετύχουμε αυτό αν δεν επενδύσουμε στη διπλωματία κατ’ αναλογία προς τις επενδύσεις στην άμυνα -που συνεχώς αυξάνονται; Η ενίσχυση της διπλωματίας μας είναι εγγύηση ορθής εφαρμογής εξωτερικής πολιτικής με συνέπεια, συνέχεια και μακρά πνοή. Η συνέχιση της μακράς διπλωματικής παράδοσης της χώρας μας προϋποθέτει την υπέρβαση των προβλημάτων που μας κρατούν στο χθες. Την εγκατάλειψη των ευνοιοκρατικών όρων λειτουργίας του ΥΠΕΞ, την αξιοκρατία παντού.
Για τη διεθνή σύμβαση με την Αργεντινή
Για την προς κύρωση σύμβαση τοποθετηθήκαμε χθες στην αρμόδια Επιτροπή. Πρόκειται για μια θετική και αναγκαία συμφωνία που ενισχύει την παρουσία των διπλωματικών υπαλλήλων και των οικογενειών τους στην αλλοδαπή. Επιτρέπει την εργασία και την οικονομική δραστηριότητα και άρα την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας των συντρόφων των διπλωματών. Με έναν τρόπο, εξαλείφει αντικίνητρα για την επιλογή διπλωματών και λοιπού προσωπικού να υπηρετήσουν στο εξωτερικό, και μάλιστα σε μια χώρα, όπως η Αργεντινή, με μακρόχρονη και αξιοσημείωτη ελληνική παρουσία.
Άκουσα και σημείωσα και τις απαντήσεις του κ. Υφυπουργού σε σχέση με εύλογα ερωτήματα δικά μας και συναδέλφων της αντιπολίτευσης, όπως για ζητήματα κοινωνικής ασφάλισης, και διπλής φορολόγησης -υπάρχει ανάγκη για αναθεώρηση και επικαιροποίηση ενδεχομένως παλαιότερων συμφωνιών. Είναι σαφές ότι η σύμβαση δεν μπορεί να αλλάξει, ωστόσο οι παρατηρήσεις της Επιτροπής μπορούν να είναι χρήσιμες για μελλοντικές διαπραγματεύσεις για ανάλογες συμβάσεις με άλλες χώρες, στο πλαίσιο της αμοιβαιότητας, καθώς και για τη συμπλήρωση ήδη υφιστάμενων.
Με αυτήν την έννοια, αποσαφηνίζω ότι το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής υπερψηφίζει την προς κύρωση σύμβαση.
