Κοινή ανακοίνωση του Υπεύθυνου ΚΤΕ Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Βουλευτή Χαλκιδικής Απόστολου Πάνα & του Τομέα Ψηφιακής Πολιτικής & Δικτύων του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής
Ο ψηφιακός μετασχηματισμός της χώρας αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εθνικές αναπτυξιακές επενδύσεις των τελευταίων δεκαετιών. Μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, του ΕΣΠΑ και λοιπών εθνικών και ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων διατίθενται δισεκατομμύρια ευρώ για έργα Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ), τα οποία επηρεάζουν τη λειτουργία του κράτους, της οικονομίας και την καθημερινότητα των πολιτών.
Η επιτυχία αυτού του εγχειρήματος δεν θα κριθεί μόνο από τον αριθμό των εφαρμογών ή των πληροφοριακών συστημάτων που θα υλοποιηθούν. Θα κριθεί κυρίως από το εάν οι δημόσιες ψηφιακές επενδύσεις σχεδιάζονται, ανατίθενται και υλοποιούνται με διαφάνεια, πραγματικό ανταγωνισμό, αποτελεσματικότητα, θεσμική λογοδοσία και μετρήσιμη προστιθέμενη αξία για τον πολίτη.
Η ψηφιακή μετάβαση δεν αποτελεί αυτοσκοπό. Είναι εργαλείο για ένα κράτος πιο αποτελεσματικό, πιο διαφανές, πιο δίκαιο και περισσότερο υπόλογο απέναντι στον πολίτη.
Η διαφάνεια αποτελεί προϋπόθεση της εμπιστοσύνης
Η δημόσια συζήτηση γύρω από τα έργα αυτά δεν αφορά πλέον μόνο την πρόοδο της ψηφιακής μετάβασης. Διαδοχικά δημοσιεύματα, έρευνες ελληνικών και ευρωπαϊκών αρχών, αλλά και εύλογα ερωτήματα που διατυπώνονται από την αγορά και την κοινωνία, καθιστούν επιτακτική την ανάγκη για πλήρη διαφάνεια και ουσιαστική λογοδοσία.
Η διερεύνηση των συγκεκριμένων υποθέσεων αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της Δικαιοσύνης και των αρμόδιων ελεγκτικών αρχών και η έκβασή της δεν μπορεί ούτε πρέπει να προδικάζεται.
Η πολιτική ευθύνη, όμως, της κυβέρνησης για τον τρόπο σχεδιασμού, ανάθεσης, υλοποίησης και ελέγχου των έργων αυτών είναι αυτονόητη και δεν αναστέλλεται μέχρι την ολοκλήρωση οποιασδήποτε έρευνας.
Η κυβέρνηση οφείλει να δώσει πειστικές απαντήσεις σε κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τη διαχείριση δισεκατομμυρίων ευρώ δημόσιων και ευρωπαϊκών πόρων:
• Πώς διασφαλίζεται ο πραγματικός ανταγωνισμός στις δημόσιες συμβάσεις ΤΠΕ;
• Γιατί σε σημαντικό αριθμό διαγωνισμών καταγράφεται περιορισμένος ανταγωνισμός ή ακόμη και μία μόνο προσφορά;
• Ποια είναι η πραγματική έκταση των υπεργολαβιών και της επίκλησης τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας τρίτων οικονομικών φορέων;
• Πόσες συμβάσεις τροποποιήθηκαν ή παρατάθηκαν μετά την ανάθεσή τους;
• Ποιο είναι το εύρος των απευθείας αναθέσεων που συνδέονται με έργα ψηφιακού μετασχηματισμού ή υπηρεσίες συμβούλων;
• Ποιο είναι το πραγματικό κόστος της συνεχώς διευρυνόμενης συμβουλοκρατίας στη δημόσια διοίκηση;
• Ποιος αξιολογεί τελικά την ποιότητα, την αποδοτικότητα και την πραγματική προστιθέμενη αξία των έργων που ολοκληρώνονται;
Η ψηφιακή μετάβαση δεν μπορεί να εξελιχθεί σε μετάβαση από τη γραφειοκρατία στη συμβουλοκρατία, ούτε από την αδιαφάνεια του αναλογικού κράτους στην αδιαφάνεια του ψηφιακού κράτους. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς περισσότερη τεχνολογία, αλλά καλύτερη διακυβέρνηση, ισχυρότεροι θεσμοί, πραγματικός ανταγωνισμός και απόλυτη λογοδοσία στη διαχείριση του δημόσιου χρήματος.
Για τον λόγο αυτό, ο Υπεύθυνος ΚΤΕ Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Βουλευτής Χαλκιδικής Απόστολος Πάνας πρωτοβουλία κοινοβουλευτικού ελέγχου με την κατάθεση Ερώτησης και Αιτήματος Κατάθεσης Εγγράφων προς τους αρμόδιους Υπουργούς σε συνεργασία με τον Τομέα Ψηφιακής Πολιτικής & Δικτύων,
Στόχος είναι η πλήρης αποτύπωση όλων των έργων ψηφιακού μετασχηματισμού, της πορείας υλοποίησής τους, των συμβατικών μεταβολών που έχουν πραγματοποιηθεί και των μηχανισμών διαφάνειας και ελέγχου που εφαρμόζονται.
Ένα νέο θεσμικό πλαίσιο για τα δημόσια ψηφιακά έργα
Η κοινοβουλευτική αυτή πρωτοβουλία δεν περιορίζεται στην ανάδειξη προβλημάτων. Συνοδεύεται από μία ολοκληρωμένη πρόταση θεσμικών αλλαγών, με στόχο ένα ψηφιακό κράτος που υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον.
Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής προτείνει:
• Εθνικό Μητρώο Ψηφιακών Έργων, με δημόσια πρόσβαση στα βασικά στοιχεία κάθε έργου.
• Δημόσιο ψηφιακό dashboard, με συνεχή παρακολούθηση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου κάθε έργου.
• Υποχρεωτική δημοσιοποίηση υπεργολαβιών, πραγματικών δικαιούχων και κάθε μεταβολής κατά την εκτέλεση των συμβάσεων.
• Πλήρη διαλειτουργικότητα μεταξύ ΚΗΜΔΗΣ, ΕΣΗΔΗΣ, ΓΕΜΗ, myDATA, ΕΡΓΑΝΗ, Μητρώου Πραγματικών Δικαιούχων και των λοιπών πληροφοριακών συστημάτων του Δημοσίου.
• Ψηφιακή ιχνηλασιμότητα σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής κάθε δημόσιας σύμβασης.
• Αξιοποίηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης και ανάλυσης κινδύνου για τον έγκαιρο εντοπισμό φαινομένων περιορισμού του ανταγωνισμού, σύγκρουσης συμφερόντων, ασυνήθιστων υπεργολαβιών και άλλων ενδείξεων αυξημένου κινδύνου.
• Θεσμοθέτηση ετήσιας ανεξάρτητης αξιολόγησης των μεγάλων ψηφιακών έργων ως προς το κόστος, την ποιότητα, τα χρονοδιαγράμματα, την κυβερνοασφάλεια και την επιχειρησιακή τους αποτελεσματικότητα, με αξιοποίηση διεθνών προτύπων διακυβέρνησης.
• Ετήσια δημόσια έκθεση προς τη Βουλή για την πρόοδο, την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα των έργων ψηφιακού μετασχηματισμού.
Ένα ισχυρό Δημόσιο για μια ισχυρή ψηφιακή Ελλάδα
Η χώρα χρειάζεται ένα Δημόσιο που να μπορεί να σχεδιάζει, να αναθέτει, να ελέγχει και να αξιολογεί αποτελεσματικά τα ψηφιακά έργα που χρηματοδοτεί.
Η συνεχής εξάρτηση από εξωτερικούς συμβούλους και τρίτους αναδόχους δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη θεσμική και τεχνική επάρκεια της Δημόσιας Διοίκησης.
Οι κρίσιμες ψηφιακές υποδομές του κράτους πρέπει να εξασφαλίζουν επιχειρησιακή αυτονομία, θεσμική συνέχεια και μακροχρόνια βιωσιμότητα, ενώ η πολιτική προμηθειών οφείλει να ενισχύει τον υγιή ανταγωνισμό, την εγχώρια προστιθέμενη αξία και την ανάπτυξη ενός ισχυρού ελληνικού οικοσυστήματος τεχνολογίας και καινοτομίας.
Η ψηφιακή μετάβαση αποτελεί εθνική προτεραιότητα. Ακριβώς γι’ αυτό δεν μπορεί να αποτελεί πεδίο αμφισβήτησης της διαφάνειας, της αξιοπιστίας και της χρηστής διαχείρισης του δημόσιου χρήματος.
Η «Διαύγεια» αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες θεσμικές μεταρρυθμίσεις στη λειτουργία του ελληνικού κράτους. Σήμερα, στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης και των δισεκατομμυρίων του ψηφιακού μετασχηματισμού, η Ελλάδα δεν χρειάζεται λιγότερη διαφάνεια· χρειάζεται περισσότερη.
Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής στηρίζει διαχρονικά τον ψηφιακό μετασχηματισμό της χώρας. Ταυτόχρονα, θεωρεί αδιαπραγμάτευτο ότι κάθε ευρώ δημόσιου και ευρωπαϊκού χρήματος πρέπει να συνοδεύεται από πραγματικό ανταγωνισμό, ισχυρούς μηχανισμούς λογοδοσίας, πλήρη διαφάνεια και συνεχή δημοκρατικό έλεγχο.
Η τεχνολογία από μόνη της δεν αποτελεί μεταρρύθμιση. Μεταρρύθμιση είναι η τεχνολογία όταν υπηρετεί τη διαφάνεια, ενισχύει τους θεσμούς, προστατεύει το δημόσιο συμφέρον και λογοδοτεί στους πολίτες.
Το μεγαλύτερο ψηφιακό πρόγραμμα στην ιστορία της χώρας απαιτεί και τη μεγαλύτερη διαφάνεια. Αυτή είναι η ψηφιακή διακυβέρνηση που αξίζει η Ελλάδα.
