Μετά την επίσημη απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην ερώτηση που είχε καταθέσει για τις δραματικές συνέπειες του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο, ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής Σάκης Αρναούτογλου ασκεί σκληρή κριτική στην Ελληνική Κυβέρνηση, επισημαίνοντας ότι η ίδια η Κομισιόν επιβεβαιώνει πως υπάρχουν διαθέσιμα ευρωπαϊκά εργαλεία στήριξης, αρκεί να τα ζητήσει και να τα ενεργοποιήσει άμεσα το κράτος μέλος.
Η Κομισιόν μέσω του αρμόδιου Επιτρόπου Βάρχελι ξεκαθαρίζει στην απάντησή της ότι μπορεί να ενεργοποιήσει έκτακτα μέτρα στήριξης για τις απώλειες της αγοράς, να συγχρηματοδοτήσει αποζημιώσεις για πληγέντες κτηνοτρόφους, ακόμη και να διαθέσει άμεσα εμβόλια μέσω της ευρωπαϊκής τράπεζας αντιγόνων, εφόσον υπάρξει σχετικό αίτημα από τις ελληνικές αρχές.
Με αφορμή την απάντηση της Κομισιόν ο Σάκης Αρναούτογλου δηλώνει:
«Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαιώνει ξεκάθαρα ότι υπάρχουν διαθέσιμα εργαλεία για να στηριχθούν οι κτηνοτρόφοι της Λέσβου. Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι ένα: γιατί η Ελληνική Κυβέρνηση δεν έχει κινηθεί πιο γρήγορα και πιο αποφασιστικά;
Χιλιάδες κτηνοτρόφοι στη Λέσβο βρίσκονται σε απόγνωση. Η απαγόρευση διακίνησης ζώων και προϊόντων, η αναστολή της συλλογής γάλακτος και η κατάρρευση της πασχαλινής αγοράς δημιούργησαν ασφυκτικές οικονομικές συνθήκες για ολόκληρο τον πρωτογενή τομέα του νησιού.
Η κυβέρνηση δεν μπορεί να κρύβεται πίσω από γενικόλογες δηλώσεις και επικοινωνιακές διαχειρίσεις. Η Κομισιόν λέει καθαρά ότι απαιτείται αίτημα και ενεργοποίηση από το κράτος μέλος. Άρα, η ευθύνη πλέον είναι απολύτως συγκεκριμένη και πολιτική».
Ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ τονίζει ακόμη ότι η κρίση στη Λέσβο ανέδειξε σοβαρές αδυναμίες πρόληψης και διαχείρισης ζωονόσων στη χώρα, ιδιαίτερα σε νησιωτικές περιοχές που εξαρτώνται σχεδόν αποκλειστικά από τον πρωτογενή τομέα.
«Δεν γίνεται κάθε φορά οι παραγωγοί να μένουν μόνοι απέναντι στις κρίσεις. Η Λέσβος δεν αντέχει άλλη εγκατάλειψη. Χρειάζεται άμεσα ολοκληρωμένο σχέδιο αποζημιώσεων, στήριξη της αγοράς, προστασία της παραγωγής και ενίσχυση των κτηνιατρικών και ελεγκτικών μηχανισμών.
Η Κυβέρνηση οφείλει τώρα να αξιοποιήσει κάθε διαθέσιμο ευρωπαϊκό μέσο και να σταματήσει να λειτουργεί με καθυστέρηση πίσω από τις εξελίξεις. Γιατί όταν καταρρέει η κτηνοτροφία σε ένα νησί, δεν χάνεται μόνο εισόδημα. Χάνεται κοινωνική συνοχή, παραγωγή και προοπτική επιβίωσης ολόκληρων τοπικών κοινωνιών», καταλήγει ο Σάκης Αρναούτογλου.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης καθώς και της απάντησης:
Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης E-001217/2026
προς την Επιτροπή
Άρθρο 144 του Κανονισμού
Σάκης Αρναούτογλου (S&D)
Θέμα: Έκτακτη στήριξη των κτηνοτρόφων της Λέσβου μετά το κρούσμα αφθώδους πυρετού και τα περιοριστικά μέτρα
Η πρόσφατη επιβεβαίωση κρούσματος αφθώδους πυρετού σε κτηνοτροφική μονάδα στη Λέσβο, για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια στην Ελλάδα, έχει οδηγήσει στην επιβολή αυστηρών περιοριστικών μέτρων στο νησί, με σοβαρές επιπτώσεις στον πρωτογενή τομέα.
Συγκεκριμένα, έχουν τεθεί σε ισχύ απαγορεύσεις μετακίνησης ζώων και διακίνησης κτηνοτροφικών προϊόντων εκτός του νησιού, ενώ έχει ανασταλεί η συλλογή γάλακτος και η εμπορία κρέατος. Η κατάσταση αυτή πλήττει χιλιάδες κτηνοτρόφους και απειλεί την οικονομική βιωσιμότητα ενός από τους σημαντικότερους παραγωγικούς κλάδους της Λέσβου.
Η κρίση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη διάσταση, καθώς συμπίπτει με την περίοδο πριν από το Πάσχα, όταν μεγάλο μέρος της παραγωγής αρνιών και κατσικιών προορίζεται για την αγορά.
Δεδομένου ότι οι ζωονόσοι αποτελούν ζήτημα ευρωπαϊκής κλίμακας και η αντιμετώπισή τους επηρεάζει άμεσα την αγροτική οικονομία και την ασφάλεια της εφοδιαστικής αλυσίδας τροφίμων, ερωτάται η Επιτροπή:
1. Ποια έκτακτα χρηματοδοτικά εργαλεία προτίθεται να ενεργοποιήσει για τη στήριξη των κτηνοτρόφων της Λέσβου που πλήττονται από τα περιοριστικά μέτρα λόγω του αφθώδους πυρετού;
2. Υπάρχει δυνατότητα ενεργοποίησης του αποθεματικού για τις κρίσεις στον γεωργικό τομέα, της κοινής γεωργικής πολιτικής, για την άμεση οικονομική ενίσχυση των πληγέντων παραγωγών;
3. Πώς σκοπεύει να στηρίξει τα κράτη μέλη στην πρόληψη και αντιμετώπιση ζωονόσων, ώστε να αποφεύγονται τέτοιες κρίσεις που οδηγούν σε κατάρρευση ολόκληρων τοπικών οικονομιών, και θα εξετάσει ειδικά μέτρα στήριξης για νησιωτικές περιοχές της ΕΕ που πλήττονται από τέτοιου είδους υγειονομικές κρίσεις στον πρωτογενή τομέα;
Κατάθεση: 24.3.2026
EL
E-001217/2026
Απάντηση του κ. Várhelyi
εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
(27.5.2026)
Η ΕΕ συγχρηματοδοτεί κτηνιατρικά μέτρα έκτακτης ανάγκης στο πλαίσιο του προγράμματος για την ενιαία αγορά για νόσους όπως ο αφθώδης πυρετός (FMD). Αυτά περιλαμβάνουν επιλέξιμες δαπάνες που σχετίζονται με την αποζημίωση των ιδιοκτητών για τη θανάτωση των ζώων τους σε πληγείσες εκμεταλλεύσεις και τον καθαρισμό και την απολύμανση των πληγεισών εγκαταστάσεων. Η Επιτροπή είναι έτοιμη να ενεργοποιήσει αμέσως την τράπεζα αντιγόνων της ΕΕ για τον αφθώδη πυρετό και να αποστείλει δόσεις εμβολίων στην Ελλάδα μόλις ζητηθεί από τις ελληνικές αρμόδιες αρχές για την έναρξη επείγοντος εμβολιασμού.
Κατόπιν αιτήματος του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους, η Επιτροπή μπορεί να θεσπίσει έκτακτα μέτρα στήριξης για τις απώλειες της αγοράς που συνδέονται με τους περιορισμούς που επιβάλλονται για τον περιορισμό της εξάπλωσης της νόσου. Επιπλέον, στο πλαίσιο του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της κοινής γεωργικής πολιτικής, τα κράτη μέλη μπορούν να στηρίζουν επενδύσεις για την αποκατάσταση του γεωργικού παραγωγικού δυναμικού μετά από επιδημικές εξάρσεις ζωονόσων και μπορούν να τροποποιήσουν τα σχέδιά τους ώστε να θεσπίσουν ενισχύσεις για την αντιμετώπιση κρίσεων για τους γεωργούς που πλήττονται από ζωονόσους.
Το νομικό πλαίσιο της ΕΕ, και ιδίως ο κανονισμός (ΕΕ) 2016/429 και οι κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμοί (ΕΕ) 2020/687 και 2020/689 της Επιτροπής, προβλέπει τη λήψη εναρμονισμένων μέτρων για την ταχεία εξάλειψη νόσων κατηγορίας Α, όπως ο αφθώδης πυρετός, σε συνδυασμό με διαδικασίες θανάτωσης και, κατά περίπτωση, τη χρήση εμβολιασμού. Οι περιορισμοί στις μετακινήσεις για τη Λέσβο θεσπίστηκαν αμέσως μετά την επιβεβαίωση της εστίας αφθώδους πυρετού.
