Σημεία από την ομιλία της Ράνιας Θρασκιά, Βουλευτή Α’ Θεσσαλονίκης και υπεύθυνης Κ.Τ.Ε. Ψυχικής Υγείας, ως εισηγήτριας του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής στη συνεδρίαση της Υποεπιτροπής της Βουλής για την καταπολέμηση της εμπορίας και της εκμετάλλευσης ανθρώπων, με θέμα την πορνογραφία εκδίκησης.
- Ας σκεφτούμε πόσο εύκολα μια προσωπική στιγμή μπορεί να γίνει δημόσιο θέαμα με ένα κλικ – χρειάζεται κυριολεκτικά ένα μόνο κλάσμα του δευτερολέπτου.
- Η πορνογραφία εκδίκησης (revenge porn) μπορεί να αφορά «προσωπικές στιγμές», δεν είναι όμως «προσωπική υπόθεση». Είναι ένα ποινικό αδίκημα που προσβάλλει κατάφωρα την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και τα θεμελιώδη δικαιώματα.
- Τα στατιστικά στοιχεία σοκάρουν.
- Αντιλαμβανόμαστε, στ’ αλήθεια, τις τραγικές ψυχολογικές και κοινωνικές συνέπειες; Η μη συναινετική δημοσιοποίησης μιας εικόνας, η διανομή προσωπικού και σεξουαλικού υλικού αυτομάτως ακυρώνει την αίσθηση του ατόμου ότι ασκεί τον αποκλειστικό έλεγχο στο σώμα του και τη ζωή του. Αυτή η παραβίαση της συναίνεσης, η έλλειψη ελέγχου σε συνδυασμό με τα συναισθήματα ταπείνωσης, εξευτελισμού, ντροπής και φόβου, είναι που κάνει τα θύματα αδύναμα να δράσουν, έρμαια (τις περισσότερες φορές) στα χέρια των δραστών τους. Και η διάδοση μέσω του Διαδικτύου είναι που καθιστά τη βλάβη συχνά ανεπανόρθωτη, με το θύμα να «βιάζεται» κάθε φορά που το περιεχόμενο επανεμφανίζεται ή διαμοιράζεται. Όλα αυτά είναι που πλήττουν με οδυνηρό τρόπο την ψυχική υγεία των θυμάτων. Και οι σχετικές έρευνες έρχονται να επιβεβαιώσουν ότι τα άτομα αυτά εμφανίζουν άγχος, κατάθλιψη και αυτοκαταστροφικές σκέψεις και συμπεριφορές, και δυστυχώς αυτοκτονικό ιδεασμό και αυτοκτονικότητα.
- Αντιλαμβανόμαστε, στ’ αλήθεια, τις προεκτάσεις της κοινωνικής προκατάληψης, που θέλει το θύμα να φέρει μερίδιο ευθύνης;
- Πέρα από τη στοχευμένη νομική προστασία, να δημιουργήσουμε όλες εκείνες τις προϋποθέσεις που θα οδηγούν στην έγκαιρη καταγγελία.
- Να στηρίξουμε ουσιαστικά τα θύματα. Καταρχήν, να γίνει κατανοητό από τα θύματα ότι δεν ευθύνονται αυτά για ό,τι τους συνέβη κι ότι πρέπει να μιλάνε. Και, φυσικά, η υποστήριξη των θυμάτων θα πρέπει να είναι αυτονόητη και να μην διακυβεύεται από κριτήρια δήθεν καθωσπρεπισμού και σεμνότητας. Να ληφθεί ουσιαστική μέριμνα για τη φροντίδα της ψυχικής τους υγείας. Γιατί η ζωή μετά τη διαρροή, φέρει ένα βαθύ τραύμα.
- Να ανοίξουμε ουσιαστικά πια το μέγα ζήτημα της καταπολέμησης της βίας. Η πορνογραφία εκδίκησης είναι βία. Ψυχολογική, συναισθηματική, σεξουαλική, αλλά είναι και ξεκάθαρα μορφή έμφυλης βίας. Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής έχει καταθέσει ένα ολιστικό σχέδιο για την αντιμετώπιση της έμφυλης βίας, με συμπεριληπτικές και διατομεακές πολιτικές.
- Η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπεία. Να δημιουργηθεί από την Πολιτεία ένα υποστηρικτικό πλαίσιο για την οικογένεια. Να επενδύσουμε στην εκπαίδευση – με πολλαπλές παρεμβάσεις μου έχω αναφερθεί εντός και εκτός βουλής στην ανάγκη της υποχρεωτικής διδασκαλίας τόσο της Ενσυναίσθησης όσο και της Σεξουαλικής Αγωγής, που πρέπει να σταματήσει επιτέλους να αποτελεί ταμπού στην Ελλάδα του 2026 ή να στριμώχνεται στα εργαστήρια δεξιοτήτων.
- Χωρίς ένα δωρεάν, ισχυρό δημόσιο σύστημα ψυχικής υγείας, τα συναισθήματα και η ψυχική δυσφορία θα μένουν ανέκφραστα, οι άνθρωποι θα μένουν αφρόντιστοι κι όλοι θα είναι υποψήφιοι θύτες ή θύματα.
- Κάθε δράση ευαισθητοποίησης έχει σημασία. Κάθε δράση που θα κάνει τον καθένα να στοχάζεται τη στάση του. Γιατί, και στη συγκεκριμένη περίπτωση, η προβολή και ο διαμοιρασμός μας καθιστά συνένοχους. Μπορεί να μην δημιουργούμε οι ίδιοι το υλικό, αλλά όσοι το βλέπουμε, όσοι το αναπαράγουμε, το κανονικοποιούμε, ενισχύοντας με τη συμπεριφορά μας την κοινωνική αποδοχή της παραβίασης.
