Ερώτηση προς τον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας κατέθεσε ο βουλευτής Αργολίδας του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Ανδρέας Πουλάς, για την προμήθεια μηχανημάτων έργου και οχημάτων που προορίζονται για τις δεκατρείς Περιφέρειες της χώρας. Η προμήθεια, συνολικής εκτιμώμενης αξίας 38,8 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ, περιλαμβάνει μεταξύ άλλων εκσκαφείς, φορτωτές, εκχιονιστικά και υδροφόρα οχήματα. Πρόκειται για εξοπλισμό που μπορεί να στηρίξει την πρόληψη, την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών και την άμεση αποκατάσταση των συνεπειών τους.
Όπως επισημαίνει ο Ανδρέας Πουλάς, παρά την ολοκλήρωση της διαγωνιστικής διαδικασίας και τη σύναψη προγραμματικών συμβάσεων με τις Περιφέρειες για την «προετοιμασία» της παράδοσης ορισμένων κατηγοριών εξοπλισμού, δεν είναι σαφές πότε τα μηχανήματα θα παραδοθούν και θα είναι έτοιμα να χρησιμοποιηθούν. Ενόψει της χειμερινής περιόδου, η απάντηση είναι κρίσιμη για τον σχεδιασμό αντιμετώπισης χιονοπτώσεων, πλημμυρών και άλλων φυσικών φαινομένων.
Ο βουλευτής ζητά επίσης να διευκρινιστεί αν οι Περιφέρειες θα διαθέτουν εγκαίρως προσωπικό με τις απαιτούμενες άδειες και την κατάλληλη εκπαίδευση. Παράλληλα, θέτει ζήτημα για τα κριτήρια κατανομής των μηχανημάτων ανά Περιφέρεια, καθώς και για την πορεία των τμημάτων της προμήθειας για τα οποία δεν έχει αποσαφηνιστεί το χρονοδιάγραμμα ανάθεσης και παράδοσης.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας
Θέμα: «Προμήθεια μηχανολογικού εξοπλισμού και οχημάτων έργου για την πρόληψη με προορισμό τις Περιφέρειες της χώρας»
Τον Φεβρουάριο του 2025 διενεργήθηκε ηλεκτρονικός ανοικτός διεθνής διαγωνισμός με αρ.25PROCO16330715 διακήρυξης, για την προμήθεια με τίτλο «Προμήθεια μηχανολογικού εξοπλισμού και οχημάτων έργου για την πρόληψη, την άμεση επέμβαση στην εκδήλωση φυσικών καταστροφών και αντιμετώπιση των επιπτώσεων από τις φυσικές καταστροφές για τις Περιφέρειες της χώρας» με σκοπό την υπογραφή μεικτής σύμβασης προμήθειας και παροχής υπηρεσιών.
Η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης ανέρχεται στο ποσό των 31.318.841,13€ χωρίς ΦΠΑ (38.835.363,00€ με ΦΠΑ). Η σύμβαση υποδιαιρείται σε 11 τμήματα, σύμφωνα με το άρθρο 59 του ν.4412/2016 και κάθε ένα από αυτά προορίζεται να καλύψει διαφορετικές επιχειρησιακές ανάγκες και ως εκ τούτου έχει διαφορετικές Τεχνικές Προδιαγραφές. Αφορούν δε, την προμήθεια του κάτωθι εξοπλισμού:
Τμήμα 1: σύνθετα φορτωτικά και εκσκαπτικά μηχανήματα CPV 43262000 (αυτοκινούμενα μηχανικά πτύα, εκσκαφείς, πτυοφόροι φορτωτές και αυτοκινούμενα μηχανήματα ορυχείου), 85531200-7 (υπηρεσίες τεχνικής εκπαίδευσης)
Τμήμα 2: προωθητήρες γαιών με οπίσθιο αναμοχλευτή CPV 4321100 αυτοκινούμενοι προωθητήρες γαιών), 85531200-7 (υπηρεσίες τεχνικής εκπαίδευσης)
Τμήμα 3: ανυψωτικά περονοφόρα μηχανήματα με ανυψωτική ικανότητα τουλάχιστον 1.500 κιλά CPV 42415110 (περονοφόρα ανυψωτικά οχήματα), 85531200-7 (υπηρεσίες τεχνικής εκπαίδευσης)
Τμήμα 4: ανυψωτικά περονοφόρα μηχανήματα με ανυψωτική ικανότητα 5.000 κιλά CPV 42415110 (περονοφόρα ανυψωτικά οχήματα), 85531200-7 (υπηρεσίες τεχνικής εκπαίδευσης)
Τμήμα 5: ηλεκτροκίνητα περονοφόρα ανυψωτικά μηχανήματα (τύπου ΚΛΑΡΚ κλπ) με ανυψωτική ικανότητα 2.000 κιλά CPV 42415210 (περονοφόρα ανυψωτικά οχήματα), 85531200-7 (υπηρεσίες τεχνικής εκπαίδευσης)
Τμήμα 6: διαμορφωτές γαιών, οδών και διάνοιξης χανδάκων και ορυγμάτων CPV 43211000 (αυτοκινούμενοι προωθητήρες γαιών), 85531200-7 (υπηρεσίες τεχνικής εκπαίδευσης)
Τμήμα 7: εκχιονιστικά οχήματα CPV 43313100 (εκχιονιστήρες), 85531200-7 (υπηρεσίες τεχνικής εκπαίδευσης)
Τμήμα 8: μικροί φορτωτές ελαστικοφόροι CPV 34144710 (τροχοφόροι φορτωτές), 85531200-7 (υπηρεσίες τεχνικής εκπαίδευσης)
Τμήμα 9: μικροί φορτωτές ερπυστριοφόροι CPV 43500000 (όχημα με ερπύστριες), 85531200-7 (υπηρεσίες τεχνικής εκπαίδευσης)
Τμήμα 10: υδροφόρα οχήματα (δότες) χωρητικότητας 7.000 λίτρων CPV 34144000 (αυτοκίνητα οχήματα μεγάλης αντοχής), 85531200-7 (υπηρεσίες τεχνικής εκπαίδευσης)
Τμήμα 11: υδροφόρα οχήματα (δότες) χωρητικότητας 10.000 λίτρων CPV 34144000 (αυτοκίνητα οχήματα μεγάλης αντοχής), 85531200-7 (υπηρεσίες τεχνικής εκπαίδευσης)
Κριτήριο ανάθεσης της σύμβασης ήταν η πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά βάσει βέλτιστης σχέσης ποιότητας – τιμής. Αναθέτουσα αρχή ορίστηκε το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και διενεργούσα αρχή η Ελληνική Εταιρία Συμμετοχών και Περιουσίας ΑΕ (ΕΕΣΥΠ ΑΕ) μέσω της Μονάδας Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας σύμφωνα με το άρθρο 58 του ν.3986/2011. Αρμόδιος φορέας για την λειτουργία και την συντήρηση ορίστηκαν με την διακήρυξη οι δεκατρείς (13) Περιφέρειες της χώρας και τόπος παράδοσης προμήθειας ορίζεται η πρωτεύουσα της κάθε περιφέρειας.
Σύμφωνα με τη διακήρυξη, η σύμβαση χρηματοδοτείται από εθνικούς πόρους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και από πόρους προερχόμενους από δάνειο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων προς το Ελληνικό Δημόσιο. Ειδικότερα, η χρηματοδότηση από το ΠΔΕ μέσω δανείου από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων προς το Ελληνικό Δημόσιο ανέρχεται στο ποσό των 31.318.841,13€ και είναι εγγεγραμμένη στο ΠΔΕ (ΑΠΔΕ 2024) με αρ.ΣΑ Ε0532 και κωδικό έργου 2022ΣΕΟ5320000.
Αντικείμενο της σύμβασης είναι η προμήθεια μηχανολογικού εξοπλισμού και μηχανημάτων έργου για τις 13 Περιφέρειες της Ελληνικής Επικράτειας. Σκοπός της εν λόγω προμήθειας είναι η ενίσχυση των επιχειρησιακά εμπλεκόμενων φορέων της τοπικής αυτοδιοίκησης καθώς και των φορέων που εμπλέκονται σε έργα αντιμετώπισης και βραχείας αποκατάστασης, είτε για την απότροπή εκδήλωσης καταστροφών, μέσω της λήψης προπαρασκευαστικών μέτρων και δράσεων πρόληψης, είτε για την υποστήριξη που έπεται ενός καταστροφικού γεγονότος, μέσω έργων αντιμετώπισης και βραχείας αποκατάστασης ζημιών για την διασφάλιση της άμεσης ανακούφισης, αποσυμφόρησης και επανόρθωσης των δραστηριοτήτων και λειτουργιών του κοινωνικού βίου καθώς και του περιβάλλοντος, συμπληρώνοντας το έργο του Πυροσβεστικού Σώματος.
Η προμήθεια αφορά, μεταξύ άλλων, φορτωτές, εκσκαφείς, προωθητήρες γαιών, περονοφόρα, εκχιονιστικά, μικρούς φορτωτές και υδροφόρα οχήματα, τα οποία προορίζονται να χρησιμοποιούνται για την κάλυψη επιχειρησιακών αναγκών, όπως εργασίες εκσκαφής, καθαρισμού, απομάκρυνσης υλικών, οδοποιίας, αντιμετώπισης χιονοπτώσεων και λοιπών δράσεων πολιτικής προστασίας.
Η προμήθεια συνοδεύεται από εγγυήσεις, εξυπηρέτηση μετά την πώληση καθώς και αναγκαίες υπηρεσίες εκπαίδευσης, διάθεση βιβλιογραφίας και τεχνικών εγχειριδίων, ούτως ώστε να διασφαλιστεί η επιτυχής εγκατάσταση και λειτουργία τους.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι ο χρόνος παράδοσης αποτέλεσε στοιχείο αξιολόγησης των προσφορών. Ειδικότερα, στη διακήρυξη προβλέπονται συγκεκριμένα χρονικά όρια και διαφοροποίηση της βαθμολογίας ανάλογα με τον προσφερόμενο χρόνο παράδοσης, γεγονός που καταδεικνύει ότι η έγκαιρη παράδοση αποτελεί στοιχείο του σχεδιασμού της σύμβασης και της αξιολόγησης των αναδόχων.
Μετά την ολοκλήρωση της διαγωνιστικής διαδικασίας και την ανάδειξη των αναδόχων, προχωρήσατε στην σύναψη προγραμματικών συμβάσεων του άρθρου 646 και επόμενα του ν.5314/2026 με τις δεκατρείς Περιφέρειες της χώρας με αντικείμενο την «προετοιμασία» της παράδοσης, εγκατάστασης και θέσης σε λειτουργία του εξοπλισμού που αφορά στα Τμήματα 1, 7, 8, 9, 10 και 11 της διακήρυξης.
Ωστόσο από τα στοιχεία που έχουν καταστεί γνωστά δεν προκύπτει με σαφήνεια το ακριβές περιεχόμενο των ενεργειών που περιλαμβάνονται στην ως άνω «προετοιμασία», ούτε το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσής τους και συνακόλουθα, ο χρόνος κατά τον οποίο τα μηχανήματα θα παραδοθούν στις Περιφέρειες και θα τεθούν σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της χειμερινής περιόδου, δεδομένου ότι ο υπό προμήθεια εξοπλισμός προορίζεται ακριβώς για την επιχειρησιακή αντιμετώπιση φαινομένων, όπως έντονες χιονοπτώσεις, πλημμυρικά φαινόμενα και λοιπές φυσικές καταστροφές. Συνεπώς, ο προγραμματισμός της πραγματικής παράδοσης του υπό προμήθεια εξοπλισμού στις Περιφέρειες αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την έγκαιρη ένταξή του στον συνολικό επιχειρησιακό σχεδιασμό των οικείων Αυτοτελών Διευθύνσεων Πολιτικής Προστασίας.
Παράλληλα, κρίσιμο ζήτημα αποτελεί η επιχειρησιακή στελέχωση των Περιφερειών. Η κατοχή του εξοπλισμού δεν αρκεί για την επιχειρησιακή αξιοποίησή του, εφόσον απαιτείται προσωπικό με τα κατά περίπτωση προβλεπόμενα προσόντα, συμπεριλαμβανομένων, όπου απαιτείται, αδειών χειριστή Μηχανημάτων Έργου, αδειών οδήγησης ή άλλων προβλεπόμενων επαγγελματικών προσόντων. Δεδομένου του ότι οι ανάγκες πολιτικής προστασίας καλύπτονται ως επί το πλείστον μέσω συμβάσεων έργου με ιδιώτες εργολάβους, που διαθέτουν τόσο τα απαραίτητα μηχανήματα ανά περίπτωση όσο και το απαραίτητο προσωπικό, πρέπει να διασφαλιστεί ότι και οι δεκατρείς Περιφέρειες της χώρας θα έχουν τη δυνατότητα να προσλάβουν εγκαίρως το κατάλληλο προσωπικό ώστε τα υπό προμήθεια μηχανήματα να χρησιμοποιηθούν στο πεδίο την ώρα της κρίσης και δεν θα παραμείνει ανενεργός σε ώρα ανάγκης λόγω έλλειψης του απαιτούμενου προσωπικού ή αδυναμίας κάλυψης των προϋποθέσεων νόμιμου χειρισμού του.
Το ζήτημα είναι ακόμη σημαντικότερο, καθώς η διακήρυξη περιλαμβάνει στο αντικείμενο της σύμβασης και υπηρεσίες τεχνικής εκπαίδευσης. Συνεπώς, η αποτελεσματική αξιοποίηση του εξοπλισμού προϋποθέτει συνδυασμένα την παράδοση των μηχανημάτων, την ολοκλήρωση της απαιτούμενης εκπαίδευσης και την ύπαρξη διαθέσιμου και κατάλληλα καταρτισμένου προσωπικού.
Επιπλέον, δεν προκύπτει με σαφήνεια ποια αντικειμενικά κριτήρια χρησιμοποιήθηκαν για τον καθορισμό της κατανομής των επιμέρους κατηγοριών και ποσοτήτων εξοπλισμού μεταξύ των δεκατριών Περιφερειών, ιδίως ως προς τη συνεκτίμηση της γεωγραφικής έκτασης, της μορφολογίας του εδάφους, των ιδιαίτερων κινδύνων που αντιμετωπίζει κάθε Περιφέρεια, της συχνότητας και έντασης φυσικών καταστροφών, των επιχειρησιακών αναγκών και του ήδη διαθέσιμου εξοπλισμού.
Φαίνεται λοιπόν, ότι ενώ η προμήθεια ξεκίνησε ως έργο με σαφή επιχειρησιακό σκοπό και συγκεκριμένους χρόνους παράδοσης, σήμερα πρέπει να εξηγηθεί τι ακριβώς έχει γίνει με την παράδοση, την προετοιμασία των Περιφερειών και τη δυνατότητα πραγματικής επιχειρησιακής αξιοποίησης του εξοπλισμού.
Κατόπιν των ανωτέρω ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
1. Για ποιον λόγο κρίθηκε αναγκαία η σύναψη προγραμματικών συμβάσεων με τις δεκατρείς Περιφέρειες για την «προετοιμασία» της παράδοσης, εγκατάστασης και θέσης σε λειτουργία του εξοπλισμού και ποιο είναι το ακριβές αντικείμενο των συμβάσεων αυτών, δεδομένου ότι η διακήρυξη έχει ήδη προσδιορίσει ως τόπο παράδοσης την πρωτεύουσα της εκάστοτε Περιφέρειας και έχει θέσει συγκεκριμένες απαιτήσεις ως προς τον χρόνο παράδοσης;
2. Ποιες ακριβώς ενέργειες περιλαμβάνει η «προετοιμασία» που προβλέπεται στις προγραμματικές συμβάσεις και ποιο είναι το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των ενεργειών αυτών; Πότε προβλέπεται να παραδοθούν, εγκατασταθούν και τεθούν σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία τα μηχανήματα των Τμημάτων 1, 7, 8, 9, 10 και 11;
3. Επηρεάζουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο οι προγραμματικές συμβάσεις ή η προβλεπόμενη διαδικασία «προετοιμασίας» τον συμβατικό χρόνο παράδοσης των μηχανημάτων που προβλέπεται στις συμβάσεις με τους αναδόχους; Εάν ναι, ποια είναι η νομική και συμβατική βάση της μεταβολής ή παράτασης του αρχικώς προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος;
4. Με ποια αντικειμενικά κριτήρια καθορίστηκε η κατανομή των επιμέρους κατηγοριών και ποσοτήτων μηχανημάτων μεταξύ των δεκατριών Περιφερειών; Ελήφθησαν υπόψη, κατά τον σχεδιασμό της κατανομής, παράγοντες όπως η γεωγραφική έκταση, η μορφολογία του εδάφους, η συχνότητα και το είδος των φυσικών καταστροφών, οι επιχειρησιακές ανάγκες και η υφιστάμενη διαθεσιμότητα αντίστοιχου εξοπλισμού κάθε Περιφέρειας;
5. Έχει προβλεφθεί η στελέχωση των δεκατριών Περιφερειών με το αναγκαίο προσωπικό για τον χειρισμό και την οδήγηση του υπό προμήθεια εξοπλισμού, σύμφω0να με τις κατά περίπτωση απαιτούμενες άδειες χειριστή Μηχανημάτων Έργου, άδειες οδήγησης ή λοιπά απαιτούμενα επαγγελματικά προσόντα; Έχουν υποβληθεί ή εγκριθεί τα αντίστοιχα αιτήματα για την κάλυψη των αναγκαίων θέσεων και, εφόσον απαιτείται, έχουν συμπεριληφθεί στις αντίστοιχες Πράξεις Υπουργικού Συμβουλίου;
6. Ποιο είναι το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα για την τεχνική εκπαίδευση του προσωπικού των Περιφερειών από τους αναδόχους, την παράδοση των εγχειριδίων χρήσης και τεχνικής υποστήριξης και την πλήρη θέση του εξοπλισμού σε επιχειρησιακή λειτουργία; Πώς θα αντιμετωπιστεί το ζήτημα στις Περιφέρειες που δεν διαθέτουν κατά τον χρόνο παράδοσης το απαιτούμενο προσωπικό;
7. Σε ποιο στάδιο βρίσκεται σήμερα η διαδικασία ανάδειξης αναδόχων και σύναψης συμβάσεων για τα Τμήματα 2, 3, 4, 5 και 6 της διακήρυξης και ποιο είναι το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των σχετικών διαδικασιών και παράδοσης του εξοπλισμού;
