Ομιλία Παύλου Χρηστίδη, Εισηγητή ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εργασίας
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
ερχόμαστε σήμερα να εγκαινιάσουμε μια νέα περίοδο στην Ελληνική Βουλή, η οποία όμως ξεκινά, δυστυχώς, με έναν τρόπο που είναι πολύ δυσάρεστος.
Και αναφέρομαι, φυσικά, σε μία ακόμη γυναικοκτονία, την οποία είχαμε εχθές στη Ροδόπη.
Πέντε καταγγελίες είχε κάνει η συγκεκριμένη γυναίκα εναντίον του συζύγου της για απειλές, για εξύβριση, για ενδοοικογενειακή βία. Πέντε φορές πήγε στην Αστυνομία και κατήγγειλε τα προβλήματα τα οποία αντιμετώπιζε και, παρ’ όλα αυτά, η γυναίκα αυτή είναι δολοφονημένη, αφήνοντας πίσω της παιδιά τα οποία θα πρέπει να συνεχίσουν τη ζωή τους.
Και αυτό είναι κάτι το οποίο σήμερα στη Βουλή έχουμε υποχρέωση να αναδείξουμε.
Γιατί έχω θέσει ξανά και πολλές φορές από αυτό εδώ το βήμα της Βουλής, κυρία Υπουργέ, και τα απευθύνω σε εσάς και ως γυναίκα Υπουργό, ένα ζήτημα το οποίο έχει να κάνει με την πορεία της δικής σας διακυβέρνησης.
Γιατί, ενώ σε όλα τα ζητήματα που αφορούν οποιοδήποτε αδίκημα μας έχει απασχολήσει τα τελευταία πολλά χρόνια, η κυβέρνηση αυτή έχει έρθει και έχει αυξήσει τις ποινές στα ζητήματα που έχουν να κάνουν με τις γυναικοκτονίες, δεν ακούτε την πρόταση την οποία έχει καταθέσει επανειλημμένως το ΠΑΣΟΚ για την αναγνώριση της συγκεκριμένης ορολογίας και στον Ποινικό Κώδικα, η οποία θα μπορέσει να συμβάλει στον τρόπο αντιμετώπισης αυτών των ζητημάτων.
Εδώ πρέπει να πούμε ότι η πρότασή μας για τη συνταγματική αναθεώρηση, η συζήτηση την οποία έχουμε κάνει κάθε φορά που προκύπτει ένα τέτοιο τραγικό περιστατικό, είναι μία συζήτηση η οποία είναι επείγουσα και η οποία πρέπει να απασχολήσει αυτή την κοινοβουλευτική περίοδο.
Είναι ζήτημα ζωής και θανάτου.
Δυστυχώς για τις γυναίκες, η αναγνώριση του όρου «γυναικοκτονία» και το ζήτημα της έμφυλης βίας είναι ένα ζήτημα το οποίο μας απασχολεί όλους και πρέπει επιτέλους να νομοθετήσουμε σε αυτή την κατεύθυνση.
Τώρα ερχόμαστε να συζητήσουμε ένα θέμα το οποίο αφορά χιλιάδες οικογένειες και το οποίο η κυβέρνηση σήμερα επιχειρεί να παρουσιάσει ως μια δική της πολιτική επιτυχία.
Αυτό το ζήτημα, το οποίο και χθες σχολίασα στην Επιτροπή της Βουλής, έχει να κάνει με τις συντάξεις χηρείας.
Ένα ακόμη σόου, με πολύ μεγάλη καθυστέρηση.
Ένα πολύ μεγάλο ζήτημα, το οποίο πρέπει να το αναδείξουμε στη βάση του.
Τι έλεγε η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έναν χρόνο πριν, όταν το ΠΑΣΟΚ και ο πρόεδρός του, Νίκος Ανδρουλάκης, έβαζαν το ζήτημα της αποκατάστασης των αδικιών για τις συντάξεις χηρείας;
Ότι το ΠΑΣΟΚ λαϊκίζει.
Ότι «λεφτόδεντρα» δεν υπάρχουν.
Ότι τα ζητήματα που αφορούν τους συνταξιούχους χηρείας θα τα δούμε και ότι δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή τρόπος αντιμετώπισης.
Και πολλά πράγματα ακόμη.
Αυτό είναι κάτι το οποίο, έναν χρόνο μετά, επιχειρείτε να το παρουσιάσετε ως μια δική σας επιτυχία, ενώ στην πραγματικότητα έχετε κοστίσει πολλά χρόνια και πολλά εισοδήματα στους Έλληνες συνταξιούχους.
Και το σημαντικό ζήτημα το οποίο πρέπει να κρατήσετε είναι ότι οι συνταξιούχοι θυμούνται.
Δεν μπορεί να τους αντιμετωπίζετε ως χρυσόψαρα.
Και γι’ αυτό ακριβώς τον λόγο οφείλω να επισημάνω ότι η επικοινωνιακή σας προσπάθεια, μια μερική διόρθωση την ώρα που αφήνετε και πολλές κατηγορίες συνταξιούχων χηρείας εκτός των απαραίτητων διορθώσεων, ως μια επιλογή συνολικής αποκατάστασης, πέφτει στο κενό.
Γιατί πολύ απλά δεν είναι συνολική αποκατάσταση.
Η κυβέρνηση λέει ότι βάζει οριστικό τέλος στις περικοπές των συντάξεων χηρείας.
Στην πραγματικότητα, όμως, η ρύθμιση αφορά συγκεκριμένες κατηγορίες και αφήνει πολύ σημαντικά ζητήματα απέξω.
Οι συνταξιούχοι που είχαν ήδη υποστεί την περικοπή επανέρχονται από το 35% στο 70%, ενώ πολλοί δικαιούχοι, όπως για παράδειγμα εκείνοι του ΟΓΑ, έχουν ακόμη πολύ μεγάλο ζήτημα.
Υπάρχουν δεκάδες χιλιάδες συντάξεις χηρείας που είχαν απονεμηθεί πριν από τον Μάιο του 2016 και, ξέρετε, εξακολουθούμε να έχουμε ένα ζήτημα.
Και έχουμε ένα πολύ μεγάλο ζήτημα και με πολλές επικουρικές συντάξεις χηρείας.
Επομένως, να βάζουμε τα θέματα στη σωστή τους βάση και να μην επιχειρείτε να στήσετε ένα σόου πάνω στα πολλά προβλήματα τα οποία έχουν οι συνταξιούχοι σήμερα.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο σήμερα εμείς οφείλουμε να βάλουμε τα ζητήματα στη σωστή τους βάση.
Τα ζητήματα που αφορούν την επαγγελματική ασφάλιση, η οποία προφανώς έχει και άμεση συνάφεια με όσα αναδείξαμε προηγουμένως.
Το βασικό θέμα είναι τι σύνταξη θα πάρει ο σημερινός εργαζόμενος όταν θα φτάσει στην ώρα της συνταξιοδότησης.
Είναι προφανές ότι το ΠΑΣΟΚ στηρίζει τον δεύτερο πυλώνα.
Δεν μπορεί, όμως, ποτέ να αποδεχτεί την αντίληψη ότι αυτός ο πυλώνας μπορεί να υποκαταστήσει τον πρώτο πυλώνα.
Τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης είναι συμπληρωματικός πυλώνας και δεν μπορεί ποτέ να είναι υποκατάστατο.
Και αυτό δεν το λέμε σήμερα πρώτη φορά.
Άλλωστε, το ΠΑΣΟΚ ήταν εκείνο που θεμελίωσε τον θεσμό των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης με τον ν. 3029/2002, ως θεσμό προαιρετικής επαγγελματικής ασφάλισης και μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα.
Επομένως, δεν ανακαλύπτουμε σήμερα την επαγγελματική ασφάλιση, ούτε, προφανώς, τα ζητήματά της, τα οποία σας έχουμε επισημάνει, όπως αναδείξαμε πολλές φορές και στο νομοσχέδιο του 2023, με τα τεράστια ζητήματα τα οποία τότε προέκυψαν και τα οποία με το σημερινό νομοσχέδιο έρχεστε να καλύψετε.
Σήμερα ερχόμαστε να συζητήσουμε πώς θα κάνουμε πραγματικά προσβάσιμη και αποτελεσματική την επαγγελματική ασφάλιση.
Και εδώ προκύπτουν μια σειρά από ερωτήματα.
Ένα καλό θεσμικό πλαίσιο από μόνο του, προφανώς, δεν μπορεί να στηρίξει την αποταμίευση.
Χρειάζεται ένας εργαζόμενος που μπορεί να αποταμιεύσει.
Χρειάζεται ένας εργοδότης που μπορεί να συνεισφέρει.
Χρειάζονται συλλογικές συμβάσεις και πραγματικές συλλογικές διαπραγματεύσεις.
Και εδώ η κυβέρνηση έχει μείνει πολύ πίσω.
Ποιος εργαζόμενος έχει σήμερα πραγματικά τη δυνατότητα να αποταμιεύσει για τη σύνταξή του;
Προφανώς δεν μπορούμε να συζητάμε για συμπληρωματική συνταξιοδοτική αποταμίευση σαν να ζούμε σε μια άλλη χώρα.
Και εδώ, κυρία Υπουργέ, οφείλω, επειδή πρέπει να μιλάμε με βάση τα στοιχεία, να εμφανίσω μια σειρά από δεδομένα τα οποία τα γνωρίζετε και εσείς πάρα πολύ καλά, αλλά πρέπει να τα μάθει και ο ελληνικός λαός, ο οποίος τα βιώνει στο πετσί του, αλλά συνήθως του τα παρουσιάζετε με μια διαφορετική εικόνα.
Τα στοιχεία της Eurostat και της ΕΛΣΤΑΤ περιγράφουν μια πολύ διαφορετική Ελλάδα από αυτήν την οποία εσείς επιχειρείτε να δείξετε.
Το 27,5% του ελληνικού πληθυσμού βρίσκεται σήμερα σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού.
Είναι το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά τη Βουλγαρία, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 20,9%.
Ορίστε και για τα πρακτικά.
Και δεν μιλάμε, προφανώς, για μια απλή κατάσταση η οποία είναι στατική.
Γιατί η σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση έχει αυξηθεί από 13,5% το 2023, σε 14% το 2024 και σε 14,9% το 2025.
Γιατί το λέω αυτό;
Γιατί η κατάσταση επιδεινώνεται.
Πάμε τώρα στα ζητήματα τα οποία αφορούν το εισόδημα.
Ο μέσος ετήσιος μισθός πλήρους απασχόλησης στην Ελλάδα ήταν το 2024 18.000 ευρώ.
Ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν 39.800 ευρώ.
Το ξαναλέω.
Ο μέσος μισθός στην Ελλάδα: 18.000 ευρώ.
Ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση: 39.800 ευρώ.
Απόκλιση, διαφορά περίπου 21.800 ευρώ τον χρόνο.
Και η Ελλάδα βρίσκεται στη δεύτερη χαμηλότερη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πάνω μόνο από τη Βουλγαρία.
Την ίδια στιγμή, έχουμε και ένα τεράστιο στεγαστικό βάρος.
Τα ελληνικά νοικοκυριά δαπανούν κατά μέσο όρο το 36% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για στέγαση, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 19%.
36% στην Ελλάδα. 19% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Κρατήστε το και αυτό για τα πρακτικά.
Και υπάρχει, προφανώς, και ένα στοιχείο ακόμη το οποίο πρέπει να μας προβληματίσει.
Το 43% των ανθρώπων στην Ελλάδα ζει σε νοικοκυριά με καθυστερήσεις στην πληρωμή στεγαστικού δανείου, ενοικίου ή λογαριασμών κοινής ωφέλειας.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση το αντίστοιχο ποσοστό είναι μόλις 9%.
Και ενώ στην Ευρώπη το ποσοστό αυτό μειώθηκε από 12% το 2010 σε 9% το 2024, στην Ελλάδα αυξήθηκε από 31% το 2010 σε 43% το 2024.
Αυτή είναι η πραγματικότητα.
Και μέσα σε αυτή την πραγματικότητα έρχεστε να πείτε στον εργαζόμενο: «Αποταμίευση για τη μελλοντική σου σύνταξη».
Μα πώς θα αποταμιεύσει κάποιος;
Πώς θα αποταμιεύσει ο εργαζόμενος που το 36% του εισοδήματός του πηγαίνει στη στέγη;
Πώς θα αποταμιεύσει ο εργαζόμενος που δυσκολεύεται να πληρώσει το ενοίκιο, το στεγαστικό και τους λογαριασμούς του;
Πώς θα αποταμιεύσει ο εργαζόμενος των 18.000 ευρώ ετήσιου μέσου μισθού, όταν ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 39.800 ευρώ;
Αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα που δεν μπορεί να λύσει από μόνο του κανένα Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης.
Διότι δεν μπορεί να θεωρήσει κανένας από εμάς ότι αυτό μπορεί να εξελιχθεί σε ένα προνόμιο.
Χρειάζεται να δούμε πραγματικά κίνητρα, όπως το συζητάμε από την πρώτη συνεδρίαση, για τη συμμετοχή όσο το δυνατόν περισσότερων συμπολιτών μας.
Και δεν μπορεί ο εργαζόμενος μιας μεγάλης επιχείρησης, με υψηλό μισθό και ισχυρή συλλογική σύμβαση, να έχει τη δυνατότητα να χτίσει μια σημαντική συμπληρωματική σύνταξη, όταν ο εργαζόμενος μιας μικρής επιχείρησης ή ένας χαμηλόμισθος εργαζόμενος δεν μπορεί να βάλει ούτε μισό ευρώ στην άκρη.
Δεν μιλάμε για μείωση των ανισοτήτων.
Ίσα-ίσα, τις μεταφέρουμε ακόμη πιο πίσω, σε ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας.
Και αυτό είναι κάτι το οποίο το βιώνουμε.
Όσον αφορά τη διεύρυνση των ανισοτήτων, το πλουσιότερο 20% του πληθυσμού έχει εισόδημα 5,18 φορές υψηλότερο από το φτωχότερο 20%.
Οι σημερινές εισοδηματικές ανισότητες γίνονται οι αυριανές συνταξιοδοτικές ανισότητες.
Και αυτό δεν είναι μια δική μας επιλογή.
Είναι η δική σας πραγματικότητα, την οποία σας ζητούμε να αλλάξετε.
Και γι’ αυτό, από την πρώτη συνεδρίαση, έχουμε μια συγκεκριμένη αναφορά στον τρόπο με τον οποίο πορευόμαστε:
Ισχυρός πρώτος πυλώνας. Ισχυρός και προσβάσιμος δεύτερος.
Ο ένας δεν πρέπει να λειτουργεί απέναντι στον άλλον.
Όπως έχω πει πολλές φορές, πρέπει να λειτουργούν συμπληρωματικά.
Και για να γίνει πραγματικά ισχυρός ο δεύτερος πυλώνας, πρέπει να υπάρχει κάτι που η κυβέρνηση μέχρι σήμερα το αντιμετωπίζει ως ξεχωριστό ζήτημα, ενώ στην πραγματικότητα, ξέρετε ότι είναι απολύτως συνδεδεμένο:
Ισχυρές συλλογικές διαπραγματεύσεις.
Ώστε να μπορεί ο εργαζόμενος να διαπραγματευτεί την επαγγελματική του ασφάλιση, κάτι το οποίο σήμερα δεν μπορεί να γίνει με τους παρόντες όρους εργασίας.
Εμείς θέλουμε τα ΤΕΑ να αποτελέσουν πραγματικό εργαλείο συμπληρωματικής ασφάλισης για όσο το δυνατόν περισσότερους εργαζόμενους και όχι ένα προνόμιο για λίγους.
Και εδώ έχει το νομοσχέδιο ένα ζήτημα το οποίο πρέπει να μας απασχολήσει επίσης.
Τα Ομαδικά Ασφαλιστικά Προϊόντα Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης, τα ΟΑΠΕΣ, ανοίγουν περισσότερο τον χώρο της ιδιωτικής ασφαλιστικής αγοράς στην επαγγελματική συνταξιοδότηση.
Εμείς έχουμε συγκεκριμένη θέση.
Την διατυπώσαμε και στην πρώτη και στη δεύτερη συνεδρίαση γύρω από την ιδιωτική ασφάλιση.
Λέμε, όμως, ότι όταν διαχειρίζεσαι τα χρήματα των εργαζομένων για τη μελλοντική τους σύνταξη, η προστασία του ασφαλισμένου πρέπει να είναι απόλυτη.
Πλήρης διαφάνεια.
Καλή ενημέρωση.
Σοβαρή εποπτεία.
Καθαροί κανόνες.
Ο εργαζόμενος να γνωρίζει πού πηγαίνουν τα χρήματά του, ποιο είναι το κόστος, ποιο είναι το ρίσκο και τι μπορεί πραγματικά να περιμένει ως παροχή.
Όλα αυτά τα ζητήματα είναι ζητήματα τα οποία σας είχαμε βάλει και κατά τη συζήτηση εκείνης της κουβέντας που κάναμε το 2023 για αντίστοιχες επιλογές της επαγγελματικής ασφάλισης.
Δεν μας ακούσατε τότε.
Και τώρα έρχεστε δυόμισι χρόνια μετά να καλύψετε πολλά από εκείνα τα κενά.
Αυτή η αντίληψη αποτελεί μοτίβο για την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας.
Και θέλω να σας πω, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ότι επειδή πολλά λέγονται για τον τρόπο με τον οποίο πορευόμαστε όλα αυτά τα χρόνια, ο καθένας από εμάς, στο κομμάτι της αξιοπιστίας, πρέπει να κρίνεται από ένα πράγμα:
Αυτά για τα οποία το ΠΑΣΟΚ δεσμεύτηκε είναι αυτά τα οποία έκανε και αυτά για τα οποία σήμερα δεσμεύεται είναι αυτά τα οποία θα κληθεί να κάνει και θα κάνει αύριο το πρωί.
Και γι’ αυτό ακριβώς τον λόγο, επειδή συζητάμε ένα ακόμη νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, σας υπενθυμίζω τις 17 δεσμεύσεις του ΠΑΣΟΚ για το ασφαλιστικό και τις συντάξεις.
Στη 12η δέσμευση βρίσκεται ο εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, με ακριβώς αυτόν τον στόχο: έναν ισχυρό δεύτερο πυλώνα συμπληρωματικής ασφάλισης που θα λειτουργεί υποστηρικτικά προς το δημόσιο ασφαλιστικό σύστημα.
Επομένως, η θέση μας είναι πολύ καθαρή.
Εμείς δεν είμαστε απέναντι στην επαγγελματική ασφάλιση.
Είμαστε απέναντι σε ένα ασφαλιστικό σύστημα που μετατρέπει την αδυναμία του κράτους σε ατομική ευθύνη του εργαζομένου και μετατρέπει τις σημερινές ανισότητες σε αυριανές συνταξιοδοτικές ανισότητες.
Επομένως, πρέπει να δημιουργήσουμε εκείνες τις οικονομικές και εργασιακές προϋποθέσεις για να μπορεί ο εργαζόμενος να αξιοποιήσει αυτά τα εργαλεία.
Αυτό προϋποθέτει καλύτερους μισθούς.
Περισσότερες συλλογικές συμβάσεις.
Καλύτερη αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.
Ισχυρή δημόσια κοινωνική ασφάλιση.
Πραγματική προστασία του ασφαλισμένου.
Και στο τέλος της ημέρας ο εργαζόμενος, προφανώς, δεν ενδιαφέρεται εάν το όνομα του προϊόντος θα λέγεται ΤΕΑ, Ανοιχτό ΤΕΑ ή ΟΑΠΕΣ.
Ενδιαφέρεται να ξέρει εάν, όταν θα έρθει η ώρα της συνταξιοδότησής του, θα μπορέσει να ζήσει με αξιοπρέπεια.
Θα μπορεί να καλύψει όλες εκείνες τις ανάγκες υγείας τις οποίες έχει τόσο πολύ ανάγκη.
Και αυτός είναι και πρέπει να είναι ο στόχος μιας ασφαλιστικής μεταρρύθμισης.
Όχι επικοινωνιακά σόου, αλλά το πώς θα μπορούν στην πραγματικότητα να αποταμιεύουν οι πολίτες.
Αυτή είναι η δική μας οπτική στα ζητήματα της επαγγελματικής ασφάλισης και με αυτό τον τρόπο θα τοποθετηθούμε και κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας.
Σας ευχαριστώ πολύ.
