Ομιλία Στέφ. Παραστατίδη, βουλευτή Κιλκίς και υπεύθυνου ΚΤΕ Παιδείας του ΠΑΣΟΚ/Κίνημα Αλλαγής, στη Βουλή, κατά την 4η Συνεδρίαση της Επιτροπής του νομοσχεδίου του Υπουργού Επικρατείας, «Απαγόρευση χρήσης επιγραμμικών υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους
Σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση για την εργαλειοποίηση της προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο με επικοινωνιακά και εκλογικά κριτήρια άσκησε ο Στέφανος Παραστατίδης, βουλευτής Κιλκίς και υπεύθυνος ΚΤΕ Παιδείας του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, κατά την ομιλία του στην 4η συνεδρίαση της αρμόδιας Επιτροπής της Βουλής, καταγγέλλοντας την προώθηση μιας οριζόντιας απαγόρευσης πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών, παρά την επικείμενη ευρωπαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία. Επικαλούμενος την αρχή της αναλογικότητας, τα δικαιώματα των παιδιών και τις ευρωπαϊκές νομοθετικές εξελίξεις, ανέδειξε τις αντιφάσεις της κυβερνητικής στάσης και αντέταξε την ολοκληρωμένη πρόταση του ΠΑΣΟΚ για ηλικιακά διαβαθμισμένη προστασία, ψηφιακή παιδεία, γονική συμμετοχή και ουσιαστική λογοδοσία, με γνώμονα την επιστημονική τεκμηρίωση και την αποτελεσματική προστασία των ανηλίκων.
Ακολουθεί ολόκληρη η ομιλία:
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Η κυβέρνηση φέρνει ένα νομοσχέδιο στο οποίο προτείνει οριζόντια απαγόρευση των νέων κάτω των 15 ετών στα Μέσα Κοινωνικής δικτύωσης από 01/01/2027, ενώ σε λίγους μήνες (όχι σε 2 χρόνια όπως ισχυρίζεται) θα ψηφιστεί η ευρωπαϊκή νομοθεσία -που θα υπερισχύσει της εθνικής νομοθεσίας- και θα καταστήσει τον ψηφισμένο νόμο ανενεργό.
Προσέξτε, φέρνει ένα νόμο ο οποίος σε λίγους μήνες θα αντικατασταθεί. Και όχι από ένα νόμο με παρεμφερές πλαίσιο.
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν θα έχει ουδεμία σχέση με το νόμο που φέρνει η κυβέρνηση, καθώς, η κυβέρνηση προτείνει οριζόντια απαγόρευση ενώ η Ευρώπη προτείνει το μοντέλο της σταδιακής ψηφιακής αυτονομίας, που συνδυάζει ηλικιακούς περιορισμούς, ασφαλή σχεδιασμό, γονική συμμετοχή, ψηφιακή εκπαίδευση και ευθύνη των εταιρειών.
Και αναρωτιέται ο μέσος κοινός νους γιατί το κάνει αυτό; Πάντως όχι για να προστατεύσει τα παιδιά -τουναντίον, η αλλαγή νομοθεσίας εντός μηνών επιτείνει την ανασφάλεια και αποσταθεροποιεί γονείς και παιδιά ενώ, ιδίως για τα παιδιά, συνιστά ζητούμενο ένα σταθερό νομικό περίβλημα.
Γιατί, λοιπόν, φέρνει αυτό το νόμο η κυβέρνηση; Διότι μεταξύ της Εθνικής και της ευρωπαϊκής νομοθεσίας μεσολαβούν εκλογές.
Και θέλω να είμαι ευθύς, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, εξηγώντας πώς, αυτή η κυβέρνηση, ουδόλως ενδιαφέρεται για τη χώρα, παρά μόνο για την εξυπηρέτηση των δικών της σκοπών.
Μαζεύονται σε ένα τραπέζι, ο κ. Μητσοτάκης, ο κ. Γκρίνμπερκ ή όποιος άλλος επικοινωνιολόγος, ο κ. Σκέρτσος και λένε: Ο σκοπός είναι να διαιρέσουμε την πολιτική ζωή του τόπου υπό το δίλημμα «Μητσοτάκης ή χάος». Ποιες νομοθετικές παρεμβάσεις υπηρετούν αυτό τον σκοπό;
Ψάχνει ο κ. Γκρίνμπερκ στα κιτάπια των focus groups και βρίσκει το δίλημμα «απαγόρευση νέων στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης ή ανεξέλεγκτη πρόσβαση» στο οποίο η επιλογή του περιορισμού είναι δημοσκοπικά στο 80%.
Μια χαρά είναι, τους λέει στο τραπέζι ο πρωθυπουργός. Εξυπηρετεί άριστα το δίλημμα «Μητσοτάκης ή χάος».
Οι γονείς είναι φοβισμένοι και απεγνωσμένοι -ό,τι τους δώσουμε σε απαγόρευση θα το αγοράσουν φθηνά, ενώ τα παιδιά -παρότι αυτά αφορά- δεν ψηφίζουν.
Θα το εισηγηθεί ο κ. Σκέρτσος, θα έρθω εγώ να μιλήσω στην ολομέλεια, θα ετοιμαστεί ο μηχανισμός με τα γνωστά ΜΜΕ που θα αναπαράγει επισταμένως το δίλημμα, θα ρωτούν την επαύριο οι δημοσιογράφοι στα πάνελ «είστε υπέρ ή κατά της απαγόρευσης» και θα γίνει η δουλειά.
Επτά χρόνια τα ίδια κάνετε. Σας μάθαμε. Μηδέν πολιτική, μονάχα επικοινωνία. Και αυτή όχι για τη χώρα, αλλά για την πάρτη σας.
Τι κι αν αφορά τα παιδιά; Όλα τα αλέθει η κυβερνητική προπαγάνδα.
Τι κι αν η επίκληση της δημοσκόπησης δεν υποκαθιστά την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της αναλογικότητας. Είπαμε, όλα τα αλέθει η κυβερνητική προπαγάνδα.
Εντωμεταξύ, στο 80% της δημοσκόπησης περιλαμβάνονται και όλες οι διαφορετικές απόψεις όλης της αντιπολίτευσης.
Προσέξτε, κανείς δεν υιοθετεί την ανεξέλεγκτη πρόσβαση, την οποία με γκεμπελίστικες μεθόδους θα προσπαθήσουν να προσάψουν στην αντιπολίτευση. Με τη μέθοδο της ταμπέλας.
Κανείς σε αυτή την αίθουσα δεν αμφισβητεί τη σοβαρότητα των κινδύνων.
Κανείς δεν υποτιμά τον διαδικτυακό εκφοβισμό, τον εθιστικό σχεδιασμό, την ανεξέλεγκτη έκθεση σε επιβλαβές περιεχόμενο ή την εκμετάλλευση των προσωπικών δεδομένων.
Όμως, άλλο πράγμα η τεκμηρίωση του προβλήματος και άλλο η τεκμηρίωση της λύσης.
Και ανάμεσα στα δύο υπάρχει μια λέξη την οποία η κυβέρνηση φαίνεται να αντιμετωπίζει ως ενοχλητική λεπτομέρεια.
Αναλογικότητα.
Εμείς λοιπόν, αντιπροτείνουμε, ένα ρυθμιστικό πλαίσιο που βασίζεται στην επιστημονική τεκμηρίωση, την αναλογικότητα και συγκλίνει με την ευρωπαϊκή κατεύθυνση.
Όμως, εσείς κ. Σκέρτσο, δεν ήρθατε εδώ για να ακούσετε, να διαβουλευτείτε, να υιοθετήσετε απόψεις.
Είστε εδώ, σε ένα ρόλο, για να υπηρετήσετε ένα σκοπό: την απολιτική ιδιοτελή διαίρεση «Μητσοτάκης ή χάος».
Και σας παρακολουθώ, να σημειώνετε με το μολύβι, όλες τις θέσεις της αντιπολίτευσης. Όχι για να τις επεξεργαστείτε ή να τις αξιολογήσετε. Αλλά για να απαντήσετε, να αντιπαρατεθείτε.
Και μάλιστα επικαλείστε και τη συναίνεση.
Ενώ δεν έχετε σκοπό να αλλάξετε ούτε λέξη στο νομοσχέδιο. Ούτε λέξη.
Η συναίνεση για σας είναι να γίνετε το δικό σας. Και εμείς να λέμε Ναι.
Δεν είστε μόνο μία αλαζονική κυβέρνηση. Είστε και μία κακομαθημένη κυβέρνηση.
Και δεν είστε εδώ για προστατέψετε τα παιδιά, αλλά τους εαυτούς σας.
Και έρχομαι στην τοποθέτησή σας στην προηγούμενη επιτροπή κ. Σκέρτσο.
Επικαλεστήκατε ως αυθεντία και πυξίδα για την άποψή σας ένα δημοσκοπικό εύρημα.
Ένα 80% στις δημοσκοπήσεις.
Επικαλείστε μετρήσεις σε ένα θέμα που κυρίαρχα αφορά ένα δικαίωμα. Η παιδεία, η ψυχική υγεία και όλα τα συναφή πεδία δεν υποκαθιστούν το επικυρίαρχο, το δικαίωμα των παιδιών.
Και δεν επικαλείστε τη δημοσκόπηση σε μία τηλεόραση, σε ένα ραδιόφωνο. Το κάνετε εντός της βουλής.
Ξέρετε, η διαδικασία στο Κοινοβούλιο εμπεριέχει μία αυταξία.
Εδώ δοκιμάζονται τα επιχειρήματα. Εδώ καταρρίπτονται βεβαιότητες. Εδώ αποδομούνται στερεότυπα, επικοινωνιακές υπερβολές και κατασκευασμένες αυθεντίες.
Και ό,τι λέγεται εδώ, ό,τι ακούγεται, καθίσταται αυτόματα ιστορικό τεκμήριο. Μένει για πάντα.
Ας θυμηθούμε, λοιπόν.
Εσείς δεν είστε που εισηγηθήκατε το νόμο για το γάμο των ομόφυλων ζευγαριών και το δικαίωμα τεκνοθεσίας; Και σωστά πράξατε, επί της αρχής.
Θυμάστε τα νούμερα των δημοσκοπήσεων κατά της τεκνοθεσίας; ~69–70%.
Εκεί δεν ήταν σημαντικά τα δημοσκοπικά ευρήματα;
Αντί για πολιτικές από θέση αρχής, εφαρμόζετε την πολιτική της επικοινωνίας των Γκρίνμπεργκ αυτού του κόσμου.
Ό,τι σας βολεύει. Με ή χωρίς δημοσκοπήσεις. Με ή χωρίς αρχές.
Πέρα από την αντίφαση, να σας επισημάνω ότι βασική αρχή της φιλελεύθερης δημοκρατίας έναντι αυτής της αρχής της πλειοψηφίας είναι ότι στο πεδίο των δικαιωμάτων δεν μετρούν. Υπερασπίζονται τα δικαιώματα ακόμη και της πιο ισχνής μειοψηφίας. Ακόμη και αυτής που δεν ψηφίζει. Ακόμη και αυτή που δεν έχει ακόμη γεννηθεί.
Είπατε, επίσης, κ. Σκέρτσο, ότι δουλεύατε επί δύο χρόνια για αυτό το νομοσχέδιο.
Και όχι πως ήταν ένα σύνθημα που εκστόμισε ο πρωθυπουργός διαβάζοντας ένα βιβλίο.
Αλήθεια, δουλεύατε επί δύο χρόνια για να μας φέρετε ένα νομοσχέδιο δέκα σειρών που να λέει σε μία φράση ότι απαγορεύεται η πρόσβαση των νέων κάτω 15 ετών στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης;
Ελπίζω να μην ζητήσετε κατανόηση από την αντιπολίτευση με το επιχείρημα της υπερκόπωσης.
Μάλλον, κ. Σκέρτσο, δεν δουλεύατε δύο χρόνια· αλλά μας δουλεύατε.
Κατόπιν, είπατε ότι η πρόταση του ΠΑΣΟΚ -Κινήματος Αλλαγής, η οποία υιοθετεί πλήρως το σκεπτικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι αντικοινοτική.
Δηλαδή, υπερασπίζεστε τη δυνατότητα εθνικής πρωτοβουλίας όταν πρόκειται για τη δική σας απαγόρευση, αλλά επικαλείστε την ανάγκη προηγούμενης ευρωπαϊκής νομοθέτησης όταν συζητά τις εναλλακτικές του ΠΑΣΟΚ.
Αν έχετε ξεμείνει από επιχειρήματα, τουλάχιστον προστατέψτε τον εαυτό σας. Να περάσει κι αυτή η μέρα.
Αφού όμως κάνετε αυτή την επιλογή:
Καταρχάς, να σας διορθώσω.
Αν αναφέρεστε στην Ευρωπαϊκή Ένωση του σήμερα, ο ακριβής όρος δεν είναι αντικοινοτική· είναι αντιενωσιακή.
Κατά δεύτερον, κύριε Σκέρτσο, κύριε Παπαστεργίου,
Διαβάσατε πραγματικά την πρόταση Κανονισμού EU Kids Act;
Διαβάσατε την αιτιολογική της έκθεση;
Αν ναι, γιατί παρουσιάζετε την ηλικιακή διαβάθμιση περίπου ως μια νομική εκτροπή, ενώ βρίσκεται στον πυρήνα της ίδιας της ευρωπαϊκής νομοθετικής πρωτοβουλίας;
Ας είμαστε απολύτως σαφείς. Γιατί ακούστηκαν πρωτοφανείς τερατολογίες και διαστρεβλώσεις στην προηγούμενη Επιτροπή.
Πράγματι Το EU Kids Act αποτελεί ακόμη πρόταση Κανονισμού. Δεν είναι ισχύον ενωσιακό δίκαιο.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είναι ένα ανύπαρκτο κείμενο, χωρίς θεσμική ή πολιτική σημασία.
Φοβάμαι ότι με τις τοποθετήσεις τους οι συναρμόδιοι υπουργοί επέδειξαν πρωτοφανή άγνοια για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ή πρέπει να λειτουργεί η Ένωση.
Στις 17 Σεπτεμβρίου 2026 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσε συγκεκριμένη νομοθετική πρόταση για τη σταδιακή πρόσβαση των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Αυτή είναι η κατεύθυνση που επέλεξε να εισηγηθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Όχι επειδή αδιαφορεί για τους κινδύνους. Αλλά ακριβώς επειδή αναγνωρίζει ότι η προστασία των παιδιών απαιτεί διαφοροποίηση, στάθμιση και αποτελεσματικούς κανόνες.
Και εδώ προκύπτει ένα ερώτημα. Γιατί η ελληνική κυβέρνηση απορρίπτει ως ανέφικτη μια προσέγγιση την οποία η ίδια η Επιτροπή προτείνει να αποτελέσει την κοινή ευρωπαϊκή απάντηση;
Δεν ισχυριζόμαστε ότι η ελληνική Βουλή μπορεί να εφαρμόσει σήμερα, σαν να έχει ήδη ψηφιστεί, έναν μελλοντικό ευρωπαϊκό Κανονισμό. Ισχυριζόμαστε κάτι πολύ συγκεκριμένο.
Ότι μπορεί να επιλέξει αναλογικές ηλικιακές προϋποθέσεις, να προετοιμάσει τις δημόσιες υποδομές της και να κινηθεί προς την ευρωπαϊκή εναρμόνιση, χωρίς να παραβιάζει τις ισχύουσες αρμοδιότητες της Ένωσης.
Και υπάρχει ένα δεύτερο στοιχείο που η κυβέρνηση οφείλει να αντιμετωπίσει. Η απόφαση του γαλλικού Συνταγματικού Συμβουλίου, της 14ης Αυγούστου 2026.
Το γαλλικό δικαστήριο έκρινε αντισυνταγματική τη συγκεκριμένη νομοθετική διάταξη που προέβλεπε γενική απαγόρευση πρόσβασης στα κοινωνικά δίκτυα για τους ανηλίκους κάτω των δεκαπέντε ετών.
Μην παριστάνετε ότι δεν την γνωρίζετε κύριε Σκέρτσο. Την γνωρίζετε πάρα πολύ καλά αλλά επιλέγετε να την αγνοήσετε.
Και η Επιτροπή την γνωρίζει για αυτό την ενσωμάτωσε δημιουργικά στην πρόταση Κανονισμού της.
Πρόκειται για Μια απόφαση που αναγνώρισε τη νομιμότητα του σκοπού προστασίας των παιδιών.
Έκρινε όμως ότι οι συγκεκριμένοι περιορισμοί προσέβαλλαν δυσανάλογα την ελευθερία επικοινωνίας.
Η απόφαση δεν δεσμεύει τα ελληνικά δικαστήρια. Ούτε σημαίνει ότι κάθε ηλικιακή απαγόρευση αντίκειται αυτομάτως στο ευρωπαϊκό δίκαιο.
Σημαίνει, όμως, ότι η αναλογικότητα δεν είναι μια θεωρητική ένσταση της αντιπολίτευσης. Είναι πραγματικό συνταγματικό ζήτημα με πολύ πραγματικές συνέπειες στην εξωτερική πραγματικότητα.
Ρωτήστε τον φίλο σας τον κ. Μακρόν για αυτό.
Και δεν μπορούμε να κάνουμε ότι δεν το βλέπουμε.
Δεν αρκεί να επικαλούμαστε έναν υψηλό σκοπό για να θεωρούμε δικαιολογημένο κάθε μέσο.
Ακριβώς όταν νομοθετούμε για τα παιδιά, οφείλουμε να είμαστε περισσότερο προσεκτικοί. Γιατί τα παιδιά δεν είναι μόνο πρόσωπα που πρέπει να προστατεύονται.
Είναι και φορείς δικαιωμάτων.
Έχουν δικαίωμα στην πληροφόρηση, στην επικοινωνία, στην ιδιωτική ζωή, στη συμμετοχή.
Και, βεβαίως, έχουν δικαίωμα να προστατεύονται από τη βία, την εκμετάλλευση και τη χειραγώγηση.
Η πραγματική νομοθετική πρόκληση είναι να συνδυάσουμε αυτά τα δικαιώματα.
Όχι να θεωρήσουμε ότι το ένα καταργεί το άλλο.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει τον κίνδυνο ενός κατακερματισμένου νομοθετικού πλαισίου, με διαφορετικά ηλικιακά όρια και συστήματα επαλήθευσης ανά κράτος μέλος. Γι’ αυτό απαιτείται κοινή ευρωπαϊκή απάντηση και άμεση δράση.
Ο Κανονισμός για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, ο γνωστός Digital Services Act, επιβάλλει ήδη στις πλατφόρμες κατάλληλα και αναλογικά μέτρα προστασίας των ανηλίκων.
Οι κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής, τον Ιούλιο του 2025, προβλέπουν προστασία της ιδιωτικότητας, γονικό έλεγχο, περιορισμό ανεπιθύμητων επαφών και εθιστικών λειτουργιών, καθώς και ασφαλή διασφάλιση ηλικίας.
Το άρθρο 28 του DSA δεν θεσπίζει γενικό ηλικιακό όριο για τα κοινωνικά δίκτυα. Δεν επιτρέπει όμως και την ανεξέλεγκτη επιβολή πρόσθετων εθνικών τεχνικών υποχρεώσεων σε ήδη εναρμονισμένα πεδία.
Αυτή τη νομική διάκριση σέβεται η πρότασή μας.
Προτείνουμε διαβαθμισμένη ηλικιακή προστασία:
Αυστηρό περιορισμό κάτω των δεκατριών ετών.
Περιορισμένη, γονικά εποπτευόμενη πρόσβαση από τα δεκατρία έως τα δεκαπέντε, με τις αναγκαίες προϋποθέσεις.
Πρόσβαση των μεγαλύτερων εφήβων με τις εγγυήσεις του ενωσιακού δικαίου.
Προβλέπουμε επαλήθευση ηλικίας με προστασία προσωπικών δεδομένων, αξιοποίηση του KidsWallet χωρίς αποκλειστική εξάρτηση από αυτό, μεταβατική περίοδο και προστασία από εσφαλμένους αποκλεισμούς.
Κυρίως, όμως, δεν περιοριζόμαστε σε μια απαγόρευση.
Προτείνουμε ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης: ψηφιακή παιδεία, επιμόρφωση εκπαιδευτικών, υποστήριξη γονέων, δομές ψυχικής υγείας, μηχανισμούς βοήθειας και ετήσια επιστημονική αξιολόγηση με λογοδοσία στη Βουλή.
Με χρονοδιαγράμματα, αρμοδιότητες και χρηματοδότηση.
Γιατί ένας νόμος δεν κρίνεται από το πόσο αυστηρός ακούγεται. Κρίνεται από το τι αλλάζει στην πραγματική ζωή. Και εδώ βρίσκεται η ουσία της προσέγγισής μας. Δεν επιχειρούμε να υποκαταστήσουμε τον ευρωπαϊκό νομοθέτη ούτε να επιβάλουμε μονομερώς υποχρεώσεις που ρυθμίζονται από το DSA. Επιλέγουμε αυτό που οφείλει να κάνει ένα σοβαρό κράτος. Να προετοιμαστεί.
