Κοινή ανακοίνωση Κ. Σπυριδάκη – Τομεάρχη Τουρισμού και Μ. Χριστοδουλάκη – Τομεάρχη Περιβάλλοντος, και Τομέων Τουρισμού και Χωροταξίας ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής
Μετά από χρόνια καθυστερήσεων, η Κυβέρνηση θεσμοθέτησε το νέο Ειδικό Χωροταξικό για τον Τουρισμό. Ένα πλαίσιο που θα έπρεπε να απαντά στο βασικό ερώτημα: τι τουρισμό θέλουμε, πού, με ποιους όρους και προς όφελος ποιων;
Κυρίως, θα έπρεπε να απαντά στις προκλήσεις της επόμενης δεκαετίας. Κάνει τον ελληνικό τουρισμό πιο ανθεκτικό απέναντι στην κλιματική κρίση, τη λειψυδρία, τις γεωπολιτικές αναταράξεις και τον εντεινόμενο διεθνή ανταγωνισμό; Προετοιμάζει τις υποδομές και τους προορισμούς μας για τις πιέσεις που ήδη αντιμετωπίζουν;
Δυστυχώς, η Κυβέρνηση παραδίδει ένα Χωροταξικό χωρίς να παρουσιάζει τη συνολική στρατηγική μέσα στην οποία αυτό εντάσσεται.
Το πρώτο μεγάλο κενό αφορά τη διαχείριση των ώριμων και επιβαρυμένων προορισμών. Η Κυβέρνηση μπορεί να χαρακτηρίζει περιοχές ως ιδιαίτερα ανεπτυγμένες και να επιβάλλει αυστηρότερους περιορισμούς. Δεν μας λέει όμως πώς ένας προορισμός θα βγει από αυτή την κατάσταση. Ποιες υποδομές θα δημιουργηθούν; Πώς θα αντιμετωπιστεί η λειψυδρία και η πίεση στους φυσικούς πόρους; Με ποιους δείκτες θα αξιολογείται η βελτίωσή του και πότε θα μπορεί να αποκτήσει ξανά περιθώριο βιώσιμης ανάπτυξης;
Ο κορεσμός δεν μπορεί να είναι μια μόνιμη ταμπέλα στον χάρτη. Χρειάζεται σχέδιο εξόδου από αυτόν.
Την ίδια στιγμή, δημιουργείται σοβαρό ζήτημα χωρικής και αναπτυξιακής δικαιοσύνης. Τα αυξημένα όρια αρτιότητας για νέα ξενοδοχεία —16 στρέμματα στις περιοχές Α, 12 στις Β και 8 στις Γ, Δ και Ε— δυσκολεύουν αντικειμενικά τον μικρό και μεσαίο τοπικό επιχειρηματία, ενώ διατηρούνται σημαντικές δυνατότητες για μεγάλες οργανωμένες τουριστικές αναπτύξεις.
Δεν είμαστε απέναντι στις μεγάλες επενδύσεις. Είμαστε υπέρ καθαρών και δίκαιων κανόνων για όλους. Η χώρα χρειάζεται ένα πλαίσιο που θα προστατεύει τους προορισμούς, θα διασφαλίζει την ασφάλεια δικαίου και ταυτόχρονα θα δημιουργεί ένα σταθερό και προβλέψιμο περιβάλλον για υγιείς και βιώσιμες επενδύσεις.
Ιδιαίτερα προβληματικές είναι και οι μεταβατικές διατάξεις. Μετά από δύο χρόνια μεταξύ διαβούλευσης και θεσμοθέτησης, η τελική ΚΥΑ διευρύνει σημαντικά τις περιπτώσεις επενδύσεων που μπορούν να συνεχίσουν με το προηγούμενο καθεστώς.
Η Κυβέρνηση οφείλει λοιπόν να απαντήσει: πόσες επενδύσεις θα υπαχθούν πραγματικά στους νέους κανόνες και πόσες θα εξαιρεθούν;
Γιατί όσο διευρύνονται οι εξαιρέσεις, τόσο μετατίθεται η πραγματική εφαρμογή του νέου πλαισίου. Και έτσι δημιουργείται ο κίνδυνος ένα Χωροταξικό που άργησε χρόνια να θεσμοθετηθεί να έχει ήδη καταστεί άκαιρο όταν θα αρχίσει να εφαρμόζεται πλήρως.
Τέλος, η κλιματική κρίση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με γενικές κατευθύνσεις. Δεν υπάρχει βιώσιμος τουρισμός χωρίς νερό και δεν υπάρχει ανθεκτικός προορισμός χωρίς ανθεκτικές υποδομές.Οι τουριστικοί Δήμοι σηκώνουν καθημερινά το βάρος σε ύδρευση, αποχέτευση, καθαριότητα και στέγαση. Γι’ αυτό ουσιαστικό μέρος των εσόδων από το Τέλος Ανθεκτικότητας πρέπει να επιστρέφει στους ίδιους τους προορισμούς για τη χρηματοδότηση αυτών των αναγκών.
Το μεγαλύτερο έλλειμμα, όμως, παραμένει πολιτικό.
Η Ελλάδα χρειάζεται Εθνική Στρατηγική για τον Τουρισμό της επόμενης δεκαετίας, που θα συνδέει χωροταξία, υποδομές, επενδύσεις, ανθρώπινο δυναμικό, εκπαίδευση, βιωσιμότητα, κλιματική ανθεκτικότητα και ανάπτυξη νέων προορισμών σε ένα ενιαίο σχέδιο.
Δεν αρκεί να αποφασίζουμε πού επιτρέπεται να χτίσουμε. Πρέπει να αποφασίσουμε πού θέλουμε να πάμε τον ελληνικό τουρισμό.
Ο ελληνικός τουρισμός χρειάζεται κανόνες, επενδύσεις και ασφάλεια δικαίου. Χρειάζεται όμως πάνω απ’ όλα σχέδιο.
Όχι απλώς περισσότερη ανάπτυξη. Καλύτερη ανάπτυξη: πιο ανθεκτική, πιο ανταγωνιστική, περιβαλλοντικά βιώσιμη και κοινωνικά δίκαιη με ανταποδοτικότητα στους προορισμούς μας.
