Τη θωράκιση του δημόσιου πανεπιστημίου και τη ρητή συνταγματική κατοχύρωση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των μη κρατικών πανεπιστημίων έθεσε στο επίκεντρο της παρέμβασής της η Βουλευτής του ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, Νάντια Γιαννακοπούλου, μιλώντας στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος για το άρθρο 16.
Χαρακτηρίζοντας την αναθεώρηση «την κορυφαία στιγμή αυτοσυνείδησης μιας Δημοκρατίας», η κ. Γιαννακοπούλου άσκησε κριτική στον τρόπο με τον οποίο η κυβερνητική πλειοψηφία επέλεξε να την προωθήσει στο τέλος της βουλευτικής περιόδου, μέσα στην καρδιά του καλοκαιριού, με μια διαδικασία εξπρές ενός μόλις θερινού μήνα, τη στιγμή που η αναθεώρηση απαιτεί ουδέτερο εκλογικά χρόνο και τη μέγιστη δυνατή ενημέρωση των πολιτών. «Αυτή η τακτική έχει ακριβή χαρακτηρισμό: είναι ο συνταγματικός λαϊκισμός», τόνισε, σημειώνοντας ότι το ΠΑΣΟΚ δεν επιλέγει την αποχή από την ευθύνη, αλλά προσέρχεται με ολοκληρωμένη πρόταση και επιμένει στην υποχρεωτική αυξημένη πλειοψηφία των τριών πέμπτων στην αναθεωρητική Βουλή.
Ερχόμενη κατά προτεραιότητα στο άρθρο 16, η Βουλευτής επισήμανε: «Ας μιλήσουμε με ειλικρίνεια. Η Ελλάδα είναι από τις τελευταίες χώρες της Ευρώπης που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν με καχυποψία τη δυνατότητα λειτουργίας μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων. Για δεκαετίες εγκλωβιστήκαμε σε μια στείρα ιδεολογική αντιπαράθεση, χάνοντας ευκαιρίες για την προσέλκυση ακαδημαϊκών επενδύσεων, τη συνεργασία με διεθνώς αναγνωρισμένα ιδρύματα και την ανάσχεση του κύματος χιλιάδων νέων που αναζητούν σπουδές στο εξωτερικό. Η πραγματικότητα έχει ήδη ξεπεράσει τις παλιές βεβαιότητες. Χιλιάδες ελληνικές οικογένειες δαπανούν κάθε χρόνο σημαντικούς πόρους για σπουδές εκτός χώρας, ενώ η Ελλάδα χάνει ανθρώπινο κεφάλαιο, γνώση και αναπτυξιακές δυνατότητες. Δεν έχουμε κανέναν λόγο να συντηρούμε έναν αναχρονισμό που δεν υπηρετεί ούτε τη δημόσια εκπαίδευση ούτε την κοινωνική δικαιοσύνη. Τώρα είναι η ώρα να κλείσουμε οριστικά αυτή τη συζήτηση. Όχι με όρους αγοράς και κερδοσκοπίας, αλλά με όρους ποιότητας, αυστηρής εποπτείας και κοινωνικής ευθύνης. Να επιτρέψουμε τη λειτουργία μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων που θα συμπληρώνουν το δημόσιο πανεπιστήμιο, χωρίς να το υποκαθιστούν, ενισχύοντας συνολικά τον ακαδημαϊκό χάρτη της χώρας. Αυτό είναι το πραγματικά προοδευτικό βήμα για την Ελλάδα του 21ου αιώνα.»
Ταυτόχρονα τόνισε ότι η κυβερνητική πρόταση προβλέπει ανώτατη εκπαίδευση από νομικά πρόσωπα που μπορεί να έχουν «δημόσιο ή ιδιωτικό χαρακτήρα», με μοναδική εγγύηση τη «διασφάλιση υψηλού επιπέδου των παρεχόμενων σπουδών», χωρίς πουθενά να αναφέρεται η λέξη «μη κερδοσκοπικός».
Όπως υπογράμμισε, αυτή η σιωπή δεν είναι αθώα: «Ανοίγει διάπλατα την πόρτα στο κερδοσκοπικό, επιχειρηματικό πανεπιστήμιο, χωρίς κατοχύρωση κοινωνικής αποστολής, χωρίς πιστοποίηση και εποπτεία από ανεξάρτητη αρχή, χωρίς καμία εγγύηση προσβασιμότητας».
Πρόσθεσε δε ότι η αναφορά στη γλώσσα και τη σημαία, που τα σέβεται απολύτως, δεν μπορεί να χρησιμοποιείται για να καλύψει την εμπορευματοποίηση της γνώσης.
Η απάντηση του ΠΑΣΟΚ, ανέφερε, έχει δύο σκέλη. Πρώτον, θωρακίζεται το δημόσιο πανεπιστήμιο, με πλήρη αυτοδιοίκηση και ακαδημαϊκή αυτονομία, με εποπτεία που στηρίζει και δεν φυλακίζει την πρωτοβουλία, και με ρητή υποχρέωση του Κράτους να το χρηματοδοτεί επαρκώς.
Δεύτερον, προτείνεται η ρητή συνταγματική κατοχύρωση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των μη κρατικών πανεπιστημίων και της κοινωνικής αποστολής της ανώτατης εκπαίδευσης: όχι επιχειρηματικό πανεπιστήμιο, αλλά ιδρύματα μη κερδοσκοπικά, με αυστηρή αδειοδότηση, υψηλό επίπεδο σπουδών, πιστοποίηση και αδιάλειπτη εποπτεία από ανεξάρτητη αρχή, κατοχυρωμένη ακαδημαϊκή ελευθερία και σαφή κοινωνική αποστολή — κατά το ευρωπαϊκό πρότυπο.
Σε προσωπικό τόνο, η κ. Γιαννακοπούλου σημείωσε: « Είμαι παιδί του δημόσιου σχολείου και του δημόσιου πανεπιστημίου. Σε αυτά μορφώθηκα, από αυτά πήρα τα εφόδια που μου επέτρεψαν να προχωρήσω στη ζωή και στη δημόσια διαδρομή μου. Το ίδιο επέλεξα και για τα παιδιά μου. Φοίτησαν στο δημόσιο σχολείο και η μεγάλη μου κόρη έδωσε Πανελλαδικές Εξετάσεις διεκδικώντας μια θέση στο δημόσιο πανεπιστήμιο, όπως χιλιάδες νέοι και νέες της χώρας μας. Γι’ αυτό μιλώ με βαθιά πίστη στη δύναμη της δημόσιας εκπαίδευσης. Όχι από ιδεολογική εμμονή, αλλά από προσωπική εμπειρία. Γνωρίζω τι μπορεί να προσφέρει όταν στηρίζεται πραγματικά από την Πολιτεία. Και γι’ αυτό θεωρώ ότι η ενίσχυση του δημόσιου πανεπιστημίου δεν είναι απλώς μια πολιτική επιλογή, είναι ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης και ίσων ευκαιριών για κάθε παιδί της χώρας.»
Και κατέληξε, αποτυπώνοντας τη βασική διαφορά με την Κυβέρνηση: «Αυτή είναι η διαφορά μεταξύ του εμπορίου και της παιδείας ως δημόσιου αγαθού».
Κλείνοντας, η Βουλευτής υπενθύμισε τη διδαχή του Αριστοτέλη ότι προτιμότερο είναι να άρχει ο νόμος παρά οποιοσδήποτε μεμονωμένος πολίτης, ζητώντας «ένα Σύνταγμα που τηρείται και κυβερνά με κανόνες, όχι κατά τη βούληση της εκάστοτε εξουσίας». Όπως τόνισε, το ΠΑΣΟΚ θα στηρίξει κάθε αλλαγή που ισχυροποιεί τα δικαιώματα, τους θεσμούς και πάνω απ’ όλα τη δημόσια Παιδεία, και θα αντισταθεί σε κάθε λογική που τα παραδίδει στο συμφέρον των λίγων.
