Σε δύο συμπληρωματικές κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις για το δημογραφικό προχώρησε ο Καθηγητής Μιχάλης Χουρδάκης, Βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, με έμφαση αφενός στην πραγματική φορολογική στήριξη των οικογενειών με παιδιά και αφετέρου στην ουσιαστική λειτουργία και αξιολόγηση της δημόσιας δημογραφικής πολιτικής.
Με την πρώτη Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων προς το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ζητούνται αναλυτικά στοιχεία για την πραγματική φορολογική επιβάρυνση των οικογενειών ανά αριθμό εξαρτώμενων τέκνων και εισοδηματικό επίπεδο, καθώς και για το πραγματικό όφελος από τις νέες φορολογικές ρυθμίσεις που εφαρμόζονται από το φορολογικό έτος 2026. Παράλληλα, ζητείται η δημοσιονομική αποτίμηση εναλλακτικών μέτρων πρόσθετης στήριξης των οικογενειών με τρία ή περισσότερα παιδιά.
Με τη δεύτερη κοινοβουλευτική παρέμβαση προς τα Υπουργεία Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ζητούνται συγκεκριμένες απαντήσεις για την πορεία θεσμικής και επιχειρησιακής συγκρότησης του Παρατηρητηρίου Δημογραφικής Πολιτικής, καθώς και για την υλοποίηση της συγχρηματοδοτούμενης πράξης προϋπολογισμού 3,2 εκατ. ευρώ. Ζητούνται, μεταξύ άλλων, στοιχεία για τη συμβασιοποίηση και τις πληρωμές ανά υποέργο, τα παραδοτέα, το πλαίσιο δεικτών αξιολόγησης και το χρονοδιάγραμμα πλήρους λειτουργίας του Παρατηρητηρίου.
Ο Μιχάλης Χουρδάκης δήλωσε:
«Το δημογραφικό δεν αντιμετωπίζεται με αποσπασματικές εξαγγελίες. Χρειάζεται να γνωρίζουμε με ακρίβεια αν τα μέτρα στήριξης των οικογενειών έχουν πραγματικό αποτέλεσμα, ποιοι πολίτες ωφελούνται και σε ποιο βαθμό, αλλά και αν το κράτος διαθέτει έναν λειτουργικό μηχανισμό που μετρά, αξιολογεί και διορθώνει τις πολιτικές του. Γι’ αυτό ζητούμε συγκεκριμένα δεδομένα, σαφή χρονοδιαγράμματα και πλήρη λογοδοσία. Η δημογραφική πολιτική πρέπει να βασίζεται σε μετρήσιμα αποτελέσματα και όχι μόνο σε εξαγγελίες.»
Οι δύο παρεμβάσεις εντάσσονται σε μια σταθερή κοινοβουλευτική προσπάθεια για τεκμηριωμένη, αξιολογήσιμη και αποτελεσματική δημογραφική πολιτική, με ιδιαίτερη έμφαση στη στήριξη των οικογενειών και στην ανάγκη περιφερειακής διάστασης των μέτρων.
ΕΡΩΤΗΣΗ KAI ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ
Αθήνα, 31 Αυγούστου 2026
Προς: Τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Κυριάκο Πιερρακάκη
Θέμα: «Πραγματική φορολογική επιβάρυνση οικογενειών με εξαρτώμενα τέκνα και δημοσιονομική αξιολόγηση πρόσθετων μέτρων στήριξης στο πλαίσιο της δημογραφικής πολιτικής»
Κύριε Υπουργέ,
Η συνεχιζόμενη δημογραφική συρρίκνωση της χώρας καθιστά αναγκαίο τα μέτρα στήριξης της οικογένειας να αξιολογούνται όχι μόνο ως προς το ονομαστικό ύψος των παροχών ή των φορολογικών ελαφρύνσεων, αλλά και ως προς την πραγματική επίδρασή τους στο διαθέσιμο εισόδημα των οικογενειών, ανάλογα με τον αριθμό των τέκνων και το επίπεδο εισοδήματός τους.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η οικονομική επιβάρυνση που συνδέεται με τη μετάβαση από το δεύτερο στο τρίτο τέκνο και, περαιτέρω, με τη διαβίωση οικογενειών με τέσσερα ή περισσότερα τέκνα. Η ακριβής αποτύπωση των σχετικών δεδομένων είναι αναγκαία τόσο για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των υφιστάμενων πολιτικών όσο και για τον σχεδιασμό πρόσθετων, στοχευμένων και δημοσιονομικά τεκμηριωμένων μέτρων.
Με τον ν. 5246/2025 θεσπίστηκε, από το φορολογικό έτος 2026, νέα κλίμακα φορολογίας εισοδήματος, με διαφοροποίηση των φορολογικών συντελεστών, μεταξύ άλλων, ανάλογα με τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων. Η μεταβολή αυτή συνιστά σημαντική παρέμβαση στη φορολογική μεταχείριση των οικογενειών και εντάσσεται, κατά τη νομοθετική της αιτιολόγηση, στη δημογραφική διάσταση της φορολογικής πολιτικής.
Η αξιολόγηση, ωστόσο, της πραγματικής αποτελεσματικότητας της νέας κλίμακας προϋποθέτει αναλυτική γνώση της κατανομής των φορολογουμένων ανά αριθμό τέκνων και εισοδηματικό επίπεδο, του φόρου που πράγματι καταβάλλουν, καθώς και του πραγματικού φορολογικού οφέλους που προκύπτει τόσο σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς όσο και σε σύγκριση με φορολογούμενο αντίστοιχου εισοδήματος χωρίς εξαρτώμενα τέκνα.
Η διάκριση αυτή είναι ουσιώδης, καθώς το ίδιο ονομαστικό φορολογικό κίνητρο μπορεί να έχει διαφορετική πραγματική αξία ανάλογα με το ύψος του εισοδήματος και την αρχική φορολογική υποχρέωση. Ιδίως για οικογένειες με χαμηλό ή ήδη μηδενικό φόρο εισοδήματος, η περαιτέρω μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης μέσω των συντελεστών μπορεί να έχει περιορισμένο πρακτικό αποτέλεσμα. Για τον λόγο αυτό είναι αναγκαίο να εξετάζεται παράλληλα εάν εναλλακτικά φορολογικά εργαλεία μπορούν να επιτύχουν αποτελεσματικότερη και περισσότερο στοχευμένη στήριξη.
Παράλληλα, οι μεταβολές στις αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης που ισχύουν από το 2026 μπορούν επίσης να επηρεάζουν την τελική φορολογική επιβάρυνση συγκεκριμένων κατηγοριών οικογενειών. Η αποτίμηση του νέου πλαισίου πρέπει, συνεπώς, όπου αυτό είναι εφαρμοστέο, να λαμβάνει υπόψη όχι μόνο τους ονομαστικούς φορολογικούς συντελεστές αλλά και την τελική φορολογική επιβάρυνση.
Τα απαιτούμενα στοιχεία δεν δημοσιοποιούνται σήμερα στο αναγκαίο επίπεδο ανάλυσης. Κατά συνέπεια, δεν είναι δυνατόν να αποτιμηθεί με την απαιτούμενη ακρίβεια ούτε η πραγματική φορολογική θέση των οικογενειών με τρία ή περισσότερα τέκνα ούτε η κατανομή του οφέλους από τις νέες ρυθμίσεις μεταξύ διαφορετικών εισοδηματικών κατηγοριών.
Η διάθεση ανωνυμοποιημένων συγκεντρωτικών δεδομένων και των σχετικών δημοσιονομικών προσομοιώσεων αποτελεί, συνεπώς, αναγκαία προϋπόθεση για την ουσιαστική αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων και για έναν τεκμηριωμένο κοινοβουλευτικό και δημόσιο διάλογο σχετικά με τη φορολογική διάσταση της δημογραφικής πολιτικής.
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
1. Με ποια ποσοτικά, εισοδηματικά και δημοσιονομικά δεδομένα αξιολόγησε το Υπουργείο την κατανομή του φορολογικού οφέλους από τις ρυθμίσεις που εφαρμόζονται από το φορολογικό έτος 2026 ανά αριθμό εξαρτώμενων τέκνων και ανά εισοδηματική κατηγορία; Ποιο είναι το εκτιμώμενο ετήσιο δημοσιονομικό κόστος και το πλήθος των ωφελουμένων χωριστά για φορολογουμένους με ένα, δύο, τρία, τέσσερα και πέντε ή περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα;
2. Έχει εκπονηθεί, κατά την προετοιμασία ή μετά τη θέσπιση της μεταρρύθμισης, μικροπροσομοίωση της φορολογικής επιβάρυνσης υπό το καθεστώς του φορολογικού έτους 2026, με εφαρμογή των νέων διατάξεων σε πραγματικά ανωνυμοποιημένα ή αντιπροσωπευτικά δεδομένα προηγούμενου φορολογικού έτους; Εφόσον ναι, ποια είναι, ανά αριθμό τέκνων και εισοδηματικό κλιμάκιο, η εκτιμώμενη μεταβολή του τελικού φόρου σε σχέση με το καθεστώς του φορολογικού έτους 2025 και ποιο είναι το εκτιμώμενο διαφορικό φορολογικό όφελος έναντι φορολογουμένου ίδιου εισοδήματος χωρίς εξαρτώμενα τέκνα;
3. Εξετάστηκαν δημοσιονομικά εναλλακτικά σενάρια περαιτέρω φορολογικής στήριξης οικογενειών με τρία ή περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα, όπως πρόσθετη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης, πλήρης ή μερική απαλλαγή μέχρι συγκεκριμένο ύψος εισοδήματος ή επιστρεπτέα φορολογική πίστωση για το τρίτο και κάθε επόμενο τέκνο; Εφόσον ναι, ποιο είναι, για κάθε εξετασθέν σενάριο, το εκτιμώμενο ετήσιο δημοσιονομικό κόστος και το πλήθος των δυνητικά ωφελουμένων; Εφόσον όχι, προτίθεται το Υπουργείο να εκπονήσει σχετικές προσομοιώσεις και εντός ποιου χρονοδιαγράμματος;
4. Προβλέπεται επίσημη εκ των υστέρων αξιολόγηση της εφαρμογής των νέων φορολογικών ρυθμίσεων μετά την ολοκλήρωση της εκκαθάρισης των δηλώσεων που αφορούν το φορολογικό έτος 2026, με ειδική αποτίμηση του πραγματικού οφέλους ανά αριθμό τέκνων και εισοδηματικό κλιμάκιο; Εφόσον ναι, ποια υπηρεσία θα είναι αρμόδια, με ποια συγκεκριμένα κριτήρια θα πραγματοποιηθεί η αξιολόγηση, ποιο είναι το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης και δημοσιοποίησής της και προβλέπεται αυτή να έχει ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2027; Εφόσον όχι, για ποιο λόγο δεν προβλέπεται σχετική αξιολόγηση;
ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ
Παρακαλείται ο αρμόδιος Υπουργός να καταθέσει στη Βουλή τα ακόλουθα στοιχεία και έγγραφα και, ως προς τους ζητούμενους πίνακες δεδομένων, σε επεξεργάσιμη ηλεκτρονική μορφή (.xlsx ή .csv).
Σε περίπτωση που, σε επιμέρους συνδυασμούς κατηγοριών, ο αριθμός των παρατηρήσεων είναι τόσο μικρός ώστε να δημιουργείται κίνδυνος άμεσης ή έμμεσης ταυτοποίησης φυσικών προσώπων ή να τίθεται ζήτημα στατιστικού απορρήτου, παρακαλείται το Υπουργείο να χορηγήσει τα αντίστοιχα στοιχεία σε αμέσως ευρύτερη συγκεντρωτική κατηγορία ή εισοδηματικό κλιμάκιο, αντί της μη χορήγησής τους.
1. Ανωνυμοποιημένους συγκεντρωτικούς πίνακες της ΑΑΔΕ για τα φορολογικά έτη 2021 έως και 2025 (για το φορολογικό έτος 2025, βάσει των πλέον πρόσφατων διαθέσιμων στοιχείων κατά τον χρόνο απάντησης), στους οποίους να αποτυπώνονται χωριστά για φορολογουμένους που δηλώνουν ένα, δύο, τρία, τέσσερα, πέντε και έξι ή περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα:
α) το πλήθος των φορολογουμένων,
β) το συνολικό δηλωθέν εισόδημα,
γ) το συνολικό φορολογητέο εισόδημα,
δ) το συνολικό ποσό φόρου που προέκυψε πριν από τις προβλεπόμενες μειώσεις,
ε) το συνολικό ποσό των μειώσεων φόρου που συνδέονται με την ύπαρξη εξαρτώμενων τέκνων,
στ) ο συνολικός τελικός βεβαιωθείς φόρος εισοδήματος,
ζ) το μέσο και, εφόσον είναι διαθέσιμο, το διάμεσο φορολογητέο εισόδημα και
η) ο μέσος και, εφόσον είναι διαθέσιμος, ο διάμεσος τελικός βεβαιωθείς φόρος.
2. Ανωνυμοποιημένους συγκεντρωτικούς πίνακες για φορολογουμένους με τρία, τέσσερα, πέντε και έξι ή περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα, για καθένα από τα ανωτέρω φορολογικά έτη, με κατανομή στα ακόλουθα εισοδηματικά κλιμάκια:
0–10.000 ευρώ,
10.001–20.000 ευρώ,
20.001–30.000 ευρώ,
30.001–40.000 ευρώ,
40.001–50.000 ευρώ,
50.001–60.000 ευρώ,
60.001–70.000 ευρώ,
70.001–100.000 ευρώ και
άνω των 100.000 ευρώ,
με αναγραφή, για κάθε συνδυασμό αριθμού τέκνων και εισοδηματικού κλιμακίου:
α) του πλήθους των φορολογουμένων,
β) του συνολικού φορολογητέου εισοδήματος και
γ) του συνολικού τελικού βεβαιωθέντος φόρου εισοδήματος.
3. Ανωνυμοποιημένο συγκεντρωτικό πίνακα, για τα ίδια φορολογικά έτη, από τον οποίο να προκύπτει, χωριστά για φορολογουμένους με τρία, τέσσερα, πέντε και έξι ή περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα:
α) το πλήθος όσων είχαν μηδενική τελική υποχρέωση φόρου εισοδήματος και
β) το πλήθος όσων είχαν θετική τελική ετήσια υποχρέωση φόρου εισοδήματος έως 500 ευρώ.
4. Ανωνυμοποιημένο συγκεντρωτικό πίνακα για τα φορολογικά έτη 2021 έως και 2025, στον οποίο να αποτυπώνεται, για τους φορολογουμένους με τρία ή περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα, η κατανομή τους ανά κύρια πηγή εισοδήματος και ειδικότερα:
α) μισθωτή εργασία,
β) συντάξεις,
γ) επιχειρηματική δραστηριότητα,
δ) αγροτική δραστηριότητα και
ε) εισόδημα από ακίνητη περιουσία,
με αναγραφή, για κάθε κατηγορία:
i) του πλήθους των φορολογουμένων,
ii) του συνολικού φορολογητέου εισοδήματος και
iii) του συνολικού τελικού βεβαιωθέντος φόρου εισοδήματος.
5. Τις μελέτες, μικροπροσομοιώσεις, δημοσιονομικούς πίνακες, εισηγήσεις και υπηρεσιακά σημειώματα που καταρτίστηκαν ή χρησιμοποιήθηκαν ειδικά για τον σχεδιασμό και την κοστολόγηση των ρυθμίσεων του ν. 5246/2025 που εφαρμόζονται από το φορολογικό έτος 2026, από τα οποία προκύπτουν, εφόσον έχουν υπολογιστεί:
α) το εκτιμώμενο δημοσιονομικό κόστος ανά αριθμό εξαρτώμενων τέκνων,
β) το πλήθος των ωφελουμένων ανά αριθμό τέκνων και εισοδηματική κατηγορία,
γ) η εκτιμώμενη μεταβολή του τελικού φόρου σε σχέση με το καθεστώς του φορολογικού έτους 2025,
δ) το εκτιμώμενο φορολογικό όφελος ανά εισοδηματικό κλιμάκιο και αριθμό τέκνων και
ε) το διαφορικό φορολογικό όφελος φορολογουμένων με ένα, δύο, τρία, τέσσερα και πέντε ή περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα έναντι φορολογουμένου χωρίς εξαρτώμενα τέκνα και με το ίδιο φορολογητέο εισόδημα.
6. Κάθε υφιστάμενη μελέτη, μικροπροσομοίωση, υπηρεσιακή εισήγηση ή δημοσιονομική επεξεργασία που αφορά εναλλακτικά μέτρα πρόσθετης φορολογικής στήριξης οικογενειών με τρία ή περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα, τα οποία εξετάστηκαν αλλά δεν ενσωματώθηκαν στο ισχύον πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένων, εφόσον εξετάστηκαν:
α) πρόσθετης μείωσης ή απαλλαγής φόρου,
β) πλήρους ή μερικής απαλλαγής μέχρι συγκεκριμένο ύψος εισοδήματος και
γ) επιστρεπτέας φορολογικής πίστωσης για το τρίτο και κάθε επόμενο εξαρτώμενο τέκνο,
με το αντίστοιχο εκτιμώμενο δημοσιονομικό κόστος και το πλήθος των δυνητικά ωφελουμένων για κάθε σενάριο.
7. Κάθε μελέτη ή δημοσιονομική προσομοίωση που εκπονήθηκε κατά την προετοιμασία του ν. 5246/2025 σχετικά με την επίδραση των μεταβολών στις αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης στη φορολογική επιβάρυνση φορολογουμένων με εξαρτώμενα τέκνα και, ειδικότερα, εφόσον τα στοιχεία έχουν υπολογιστεί, τον εκτιμώμενο αριθμό φορολογουμένων με τρία ή περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα που επηρεάζονται και την εκτιμώμενη μεταβολή της τελικής φορολογικής τους επιβάρυνσης.
ΕΡΩΤΗΣΗ KAI ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ
Αθήνα, 31 Αυγούστου 2026
Προς:
- Την Υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, κα Δόμνα Μιχαηλίδου
- τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Κυριάκο Πιερρακάκη
Θέμα: «Πορεία θεσμικής και επιχειρησιακής συγκρότησης του Παρατηρητηρίου Δημογραφικής Πολιτικής και υλοποίηση της συγχρηματοδοτούμενης πράξης προϋπολογισμού 3,2 εκατ. ευρώ»
Κυρία και κύριε Υπουργοί,
Η δημογραφική κρίση συνιστά μία από τις σοβαρότερες μακροπρόθεσμες προκλήσεις για τη χώρα, με ήδη ορατές συνέπειες στη βιωσιμότητα των τοπικών κοινωνιών, στην ηλικιακή σύνθεση του πληθυσμού, στην αγορά εργασίας, στις κοινωνικές υποδομές και στην αναπτυξιακή προοπτική ολόκληρων Περιφερειών.
Το ζήτημα έχει επανειλημμένα αποτελέσει αντικείμενο κοινοβουλευτικού ελέγχου. Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής έχουν αναδείξει τις περιφερειακές διαστάσεις της δημογραφικής συρρίκνωσης και την ανάγκη συγκεκριμένων, μετρήσιμων και αξιολογήσιμων πολιτικών. Επιπλέον, με Ερώτηση μου από 27ης Νοεμβρίου 2025[1] είχε ειδικότερα αναδειχθεί η δημογραφική συρρίκνωση της Κεντρικής Μακεδονίας και είχε ζητηθεί σαφής περιφερειακός σχεδιασμός, μετρήσιμοι στόχοι και στοιχεία για την αποτελεσματικότητα των εφαρμοζόμενων πολιτικών. Εννιά μήνες μετά, κατά παράβαση των προθεσμιών που ορίζει η Βουλή, η το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας δεν έχει απαντήσει!
Η συνέχεια αυτού του κοινοβουλευτικού ελέγχου καθιστά κρίσιμο να αποσαφηνιστεί εάν η Πολιτεία διαθέτει πλέον τον μηχανισμό που απαιτείται για τη συστηματική παρακολούθηση των δημογραφικών εξελίξεων και, κυρίως, για την αξιολόγηση της πραγματικής αποτελεσματικότητας των σχετικών δημόσιων πολιτικών.
Στις 15 Μαΐου 2025 δημοσιεύθηκε στο Πρόγραμμα «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή» η πρόσκληση ΔΗΜΟ01 για την πράξη «Δημιουργία και Λειτουργία Παρατηρητηρίου για τη Δημογραφική Πολιτική», με συνολική διαθέσιμη συγχρηματοδοτούμενη δημόσια δαπάνη 3.200.000 ευρώ.
Σύμφωνα με την επίσημη πρόσκληση, η πράξη αποσκοπεί στη θέσπιση και πιλοτική λειτουργία του Παρατηρητηρίου ως ενιαίου μηχανισμού συγκέντρωσης και διάχυσης δημογραφικών δεδομένων, παρακολούθησης και αξιολόγησης του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για το Δημογραφικό και υποστήριξης της τεκμηριωμένης χάραξης δημόσιας πολιτικής. Στο αντικείμενό της περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η θεσμική και οργανωτική συγκρότηση του Παρατηρητηρίου, η ανάπτυξη πληροφοριακού συστήματος και διαλειτουργικοτήτων, καθώς και η εκπόνηση ερευνών και αξιολογήσεων.
Παράλληλα, μέσω του Technical Support Instrument της Ευρωπαϊκής Ένωσης υλοποιείται διακριτό έργο τεχνικής υποστήριξης από τον ΟΟΣΑ, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις ελληνικές αρχές, για τη διαμόρφωση του λειτουργικού μοντέλου του Παρατηρητηρίου και του πλαισίου παρακολούθησης και αξιολόγησης του Εθνικού Σχεδίου Δράσης.
Τον Μάιο του 2025 είχε, επιπλέον, ανακοινωθεί από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου η πρόθεση νομοθετικής σύστασης του Παρατηρητηρίου. Έκτοτε έχουν μεσολαβήσει νομοθετικές παρεμβάσεις αρμοδιότητας του Υπουργείου, χωρίς να προκύπτει με επαρκή σαφήνεια από τις δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες ποια συγκεκριμένη πράξη έχει ολοκληρώσει τη θεσμική συγκρότησή του.
Στις 6 Φεβρουαρίου 2026 εκδόθηκε επίσης από τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης Βεβαίωση Εναρμόνισης, με ΑΔΑ 90ΓΑ46ΜΤΛΠ-Κ2Μ, για τα Υποέργα 2 και 4 του πληροφοριακού σκέλους. Στη Βεβαίωση προβλέπεται ότι οι απαιτούμενες ενέργειες έως και τη δημοσίευση των σχετικών διαγωνισμών στο ΕΣΗΔΗΣ πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί εντός δώδεκα μηνών από την έκδοσή της.
Ωστόσο, ακόμη στις 6 και 7 Ιουλίου 2026 πραγματοποιούνταν τεχνικό εργαστήριο στο Υπουργείο στο πλαίσιο της συνεργασίας με τον ΟΟΣΑ για τη δημιουργία του Παρατηρητηρίου και την ανάπτυξη εργαλείων παρακολούθησης και αξιολόγησης.
Παράλληλα, ήδη από το 2023 λειτουργεί το OECD Crete Centre on Population Dynamics, σε συνεργασία του ΟΟΣΑ με την Ελληνική Κυβέρνηση, ενώ στο πλαίσιο του Κέντρου προβλέπεται και ανάπτυξη Digital Observatory of Population Dynamics. Καθίσταται, επομένως, αναγκαία η σαφής οριοθέτηση του νέου εθνικού Παρατηρητηρίου ως προς το αντικείμενο, τα δεδομένα, τα παραδοτέα και τις πηγές χρηματοδότησης των παράλληλων αυτών δομών.
Με βάση τις μέχρι σήμερα δημόσια προσβάσιμες πληροφορίες δεν είναι δυνατό να διαπιστωθεί με πληρότητα ποια υποέργα έχουν προχωρήσει σε συμβασιοποίηση, ποια ποσά έχουν πράγματι καταβληθεί, ποια παραδοτέα έχουν παραληφθεί και ποιο τμήμα της προβλεπόμενης δομής βρίσκεται σήμερα σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία.
Η ανάγκη για σαφείς απαντήσεις είναι επιτακτική. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το 2024 καταγράφηκαν 68.467 γεννήσεις έναντι 126.916 θανάτων. Υπό αυτές τις συνθήκες, η αξιόπιστη μέτρηση των δημογραφικών εξελίξεων και της αποτελεσματικότητας των σχετικών δημόσιων πολιτικών αποτελεί βασική προϋπόθεση ορθολογικού σχεδιασμού και αξιοποίησης δημόσιων πόρων.
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:
- Με ποια συγκεκριμένη πράξη έχει ολοκληρωθεί ή προβλέπεται να ολοκληρωθεί η θεσμική σύσταση του Παρατηρητηρίου και ποιο είναι σήμερα το δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα πλήρους επιχειρησιακής λειτουργίας του; Εάν ο σχεδιασμός έχει διαφοροποιηθεί σε σχέση με τις κυβερνητικές εξαγγελίες του 2025, για ποιους λόγους;
- Ποια τμήματα της προβλεπόμενης λειτουργίας του Παρατηρητηρίου βρίσκονται σήμερα σε πραγματική επιχειρησιακή λειτουργία και ποιο είναι το μόνιμο οργανωτικό και στελεχιακό μοντέλο του; Πώς θα διασφαλιστεί η συνέχεια της λειτουργίας του μετά την ολοκλήρωση της συγχρηματοδοτούμενης πράξης και της τεχνικής υποστήριξης ΟΟΣΑ–TSI;
- Πώς αξιολογείται η μέχρι σήμερα φυσική και οικονομική πρόοδος της πράξης των 3,2 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον εγκεκριμένο σχεδιασμό και ειδικότερα με τα ορόσημα των Υποέργων 2 και 4 της Βεβαίωσης Εναρμόνισης με ΑΔΑ 90ΓΑ46ΜΤΛΠ-Κ2Μ; Υφίστανται καθυστερήσεις ή κίνδυνος μη τήρησης των προβλεπόμενων προθεσμιών και, εφόσον ναι, ποιες είναι οι αιτίες και ποια διορθωτικά μέτρα έχουν ληφθεί;
- Έχει οριστικοποιηθεί το πλαίσιο δεικτών παρακολούθησης και αξιολόγησης του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για το Δημογραφικό και πότε θα καταστεί δημόσια προσβάσιμο μέσω ψηφιακού συστήματος; Με ποιον τρόπο θα συνδέονται τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων με αποφάσεις διατήρησης, αναθεώρησης ή κατάργησης πολιτικών;
- Πώς οριοθετείται θεσμικά και λειτουργικά το Παρατηρητήριο Δημογραφικής Πολιτικής έναντι του OECD Crete Centre on Population Dynamics και του σχεδιαζόμενου Digital Observatory of Population Dynamics; Πώς διασφαλίζεται ότι δεν υπάρχει επικάλυψη αντικειμένου, δεδομένων, παραδοτέων ή χρηματοδότησης;
- Ποια ουσιαστικά αποτελέσματα έχουν μέχρι σήμερα προκύψει από την περιφερειακή εφαρμογή στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα αξιοποίησης του μοντέλου στις υπόλοιπες Περιφέρειες, ιδίως σε περιοχές με έντονη δημογραφική συρρίκνωση όπως η Κεντρική Μακεδονία;
- Με ποιον θεσμικό μηχανισμό θα διασφαλίζεται ότι τα ευρήματα και οι αξιολογήσεις του Παρατηρητηρίου θα λαμβάνονται πράγματι υπόψη από τα συναρμόδια Υπουργεία και ότι η κυβερνητική ανταπόκριση στα πορίσματά του θα είναι δημόσια και κοινοβουλευτικά ελέγξιμη;
ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ
Παρακαλούνται οι αρμόδιοι Υπουργοί να καταθέσουν στη Βουλή, κατά λόγο αρμοδιότητας:
- Την απόφαση ένταξης της πράξης, το εγκεκριμένο Τεχνικό Δελτίο Πράξης, τον αναλυτικό κατάλογο υποέργων και κάθε μεταγενέστερη τροποποίησή τους.
- Συγκεντρωτικό πίνακα οικονομικής και συμβατικής εξέλιξης ανά υποέργο, στον οποίο να αναφέρονται ο εγκεκριμένος προϋπολογισμός, οι νομικές δεσμεύσεις, η συμβασιοποιημένη δαπάνη και οι πραγματοποιηθείσες πληρωμές, καθώς και οι σχετικές προκηρύξεις, αποφάσεις ανάθεσης και συμβάσεις με τους αντίστοιχους αριθμούς ΑΔΑ και ΑΔΑΜ.
- Το διοικητικό και διαγωνιστικό υλικό των Υποέργων 2 και 4 που αφορά η Βεβαίωση Εναρμόνισης της 6.2.2026 με ΑΔΑ 90ΓΑ46ΜΤΛΠ-Κ2Μ, συμπεριλαμβανομένου του φυσικού αντικειμένου, του χρονοδιαγράμματος και των εγγράφων προετοιμασίας ή δημοσίευσης των διαδικασιών στο ΕΣΗΔΗΣ.
- Την ισχύουσα πράξη ή σχέδιο οργανωτικής και λειτουργικής δομής του Παρατηρητηρίου, τον Κανονισμό Λειτουργίας και τον σχεδιασμό στελέχωσής του, καθώς και τα πρωτόκολλα παραλαβής των παραδοτέων που έχουν μέχρι σήμερα παραληφθεί στο πλαίσιο της συγχρηματοδοτούμενης πράξης.
- Το ισχύον πλαίσιο ή σχέδιο πλαισίου δεικτών παρακολούθησης και αξιολόγησης, με τις τιμές βάσης, τους ποσοτικούς στόχους, τις πηγές δεδομένων, τη συχνότητα μέτρησης και τον αρμόδιο φορέα ανά δείκτη.
- Τα μέχρι σήμερα παραδοτέα και τεχνικά κείμενα του έργου ΟΟΣΑ–TSI, συμπεριλαμβανομένων των εγγράφων που αφορούν την περιφερειακή εφαρμογή στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη και κάθε συμφωνίας ή τεχνικού κειμένου που προσδιορίζει τη σχέση και τον καταμερισμό αντικειμένου μεταξύ του Παρατηρητηρίου Δημογραφικής Πολιτικής, του OECD Crete Centre on Population Dynamics και του σχεδιαζόμενου Digital Observatory of Population Dynamics.
[1] https://www.hellenicparliament.gr/Koinovouleftikos-Elenchos/Mesa-Koinovouleutikou-Elegxou?pcm_id=c82f1ecd-dd81-43cd-a3c7-b3a200f09a8e
