Την ανάγκη να αποσαφηνιστούν εγκαίρως τα κριτήρια του Κοινωνικού Leasing, με ειδική πρόβλεψη για τις πραγματικές ανάγκες τρίτεκνων και πολύτεκνων οικογενειών, θέτει με Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων προς τέσσερα συναρμόδια Υπουργεία ο Καθηγητής Μιχάλης Χουρδάκης, Βουλευτής Α΄ Θεσσαλονίκης, με τη συνυπογραφή των βουλευτών του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής Πάρι Κουκουλόπουλου, Κατερίνας Καζάνη και Κατερίνας Σπυριδάκη.
Η κοινοβουλευτική παρέμβαση ζητά συγκεκριμένες απαντήσεις για το εάν ο αριθμός των εξαρτώμενων τέκνων θα συνυπολογίζεται στα εισοδηματικά και κοινωνικά κριτήρια, εάν η σχετική στάθμιση θα γίνεται ήδη κατά την ένταξη στο προβλεπόμενο Μητρώο Ενεργειακής Στήριξης ή κατά την επιλογή των δικαιούχων του Leasing, καθώς και με ποιον τρόπο θα διασφαλιστεί ότι μία πολυμελής οικογένεια θα μπορεί να επιλέξει όχημα κατάλληλης χωρητικότητας χωρίς δυσανάλογη αύξηση του μηνιαίου κόστους.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ανάγκη επίσημης αποσαφήνισης των βασικών οικονομικών δεδομένων της δράσης, καθώς στις μέχρι σήμερα επίσημες παρουσιάσεις έχουν εμφανιστεί διαφορετικές αναφορές ως προς τον προϋπολογισμό, τον αριθμό των ωφελούμενων νοικοκυριών και το ύψος της ενίσχυσης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει παρουσιάσει τη δράση με προϋπολογισμό €165,3 εκατ. και στόχο 15.000 νοικοκυριά, ενώ άλλες επίσημες κυβερνητικές ανακοινώσεις έχουν αναφερθεί σε διαφορετικά μεγέθη. Ζητείται, συνεπώς, να προσδιοριστεί ποιος είναι ο τελικός και δεσμευτικός σχεδιασμός και σε ποια διοικητική πράξη στηρίζεται.
Παράλληλα, με την Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων ζητούνται τα τεχνικά δελτία και οι εγκεκριμένες μεθοδολογίες που καθορίζουν τα κριτήρια ευαλωτότητας, τη στάθμιση της οικογενειακής σύνθεσης, τη λίστα των επιλέξιμων οχημάτων και την αξιολόγηση των προτάσεων των αντιπροσωπευτικών φορέων τρίτεκνων και πολύτεκνων οικογενειών.
Κοινή δήλωση των συνυπογραφόντων βουλευτών:
«Ένα κοινωνικό πρόγραμμα μετακίνησης χρειάζεται σαφείς, διαφανείς και αναλογικούς κανόνες. Η σύνθεση της οικογένειας και ο αριθμός των εξαρτώμενων τέκνων επηρεάζουν τόσο το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα όσο και τις καθημερινές ανάγκες μετακίνησης. Ζητούμε, πριν από την έναρξη του Κοινωνικού Leasing, να είναι απολύτως ξεκάθαρο ποιοι δικαιούνται τη στήριξη, με ποια κριτήρια, ποια ενίσχυση προβλέπεται και πώς θα καλύπτονται οι πραγματικές ανάγκες των τρίτεκνων και πολύτεκνων οικογενειών. Παράλληλα, οι διαφορετικές επίσημες αναφορές για βασικά στοιχεία του προγράμματος πρέπει να αποσαφηνιστούν, ώστε οι πολίτες να γνωρίζουν με βεβαιότητα τι τελικά θα ισχύσει.»
Η Ερώτηση απευθύνεται στους Υπουργούς Υποδομών και Μεταφορών, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της Ερώτησης
ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ
Αθήνα, 25 Σεπτεμβρίου 2026
Προς:
1. Τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, κ. Χρίστο Δήμα
2. Τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Κυριάκο Πιερρακάκη
3. Την Υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, κα Δόμνα Μιχαηλίδου
4. Τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρο Παπασταύρου
Θέμα: «Κοινωνικό Leasing: αναλογικά κριτήρια για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες και αποσαφήνιση των όρων εφαρμογής της δράσης»
Κύριοι Υπουργοί, Κυρία Υπουργέ,
Η εφαρμογή του Κοινωνικού Leasing οχημάτων μηδενικών εκπομπών, στο πλαίσιο του ελληνικού Κοινωνικού Κλιματικού Σχεδίου, αποτελεί παρέμβαση για την αντιμετώπιση της μεταφορικής φτώχειας και τη διευκόλυνση της πρόσβασης ευάλωτων νοικοκυριών σε καθαρότερες μορφές μετακίνησης.
Κατά το άρθρο 2 σημεία (2) και (12) του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/955, η μεταφορική φτώχεια συνδέεται με την αδυναμία ή δυσκολία κάλυψης του κόστους ιδιωτικών ή δημόσιων μεταφορών και με την περιορισμένη πρόσβαση στις αναγκαίες μετακινήσεις, ενώ στους ευάλωτους χρήστες μεταφορών περιλαμβάνονται νοικοκυριά που δεν διαθέτουν τα μέσα για την απόκτηση οχημάτων μηδενικών ή χαμηλών εκπομπών ή τη μετάβαση σε άλλες βιώσιμες μορφές μετακίνησης.
Στο πλαίσιο αυτό, η σύνθεση του νοικοκυριού και ο αριθμός των εξαρτώμενων τέκνων αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους για την πραγματική αποτύπωση της οικονομικής και μεταφορικής ευαλωτότητας. Το ίδιο συνολικό οικογενειακό εισόδημα δεν αντιστοιχεί στην ίδια διαθέσιμη οικονομική δυνατότητα όταν κατανέμεται σε διαφορετικό αριθμό μελών. Παράλληλα, οι τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες έχουν αυξημένες απαιτήσεις ως προς τον αριθμό θέσεων και τη χωρητικότητα του οχήματος, γεγονός που μπορεί να συνεπάγεται υψηλότερο κόστος μίσθωσης.
Για τον λόγο αυτό, η κοινωνική αποτελεσματικότητα της δράσης εξαρτάται από το εάν τα κριτήρια επιλογής θα αποτυπώνουν αναλογικά την οικογενειακή σύνθεση και εάν η επιδότηση θα επιτρέπει πράγματι την επιλογή οχήματος κατάλληλου για τις ανάγκες μιας πολυμελούς οικογένειας.
Αναλυτικότερα, το άρθρο 8 παρ. 1 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/955 προβλέπει ότι τα επιλέξιμα μέτρα και οι επενδύσεις του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα οφείλουν να στοχεύουν πρωτίστως στα ευάλωτα νοικοκυριά και στους ευάλωτους χρήστες των μεταφορών. Ειδικότερα δε, ως προς την κινητικότητα, προβλέπεται η παροχή πρόσβασης σε οχήματα μηδενικών και χαμηλών εκπομπών, ενώ ο ίδιος Κανονισμός αναφέρεται στην ανάγκη οι σχετικές λύσεις να είναι οικονομικά προσιτές και εφαρμόσιμες. Δηλαδή, οι προβλέψεις αυτές καθιστούν κρίσιμο ο σχεδιασμός του Κοινωνικού Leasing να αποτυπώνει επαρκώς τις πραγματικές οικονομικές και μεταφορικές ανάγκες των διαφορετικών νοικοκυριών. Για μία τρίτεκνη ή πολύτεκνη οικογένεια, η οποία χρειάζεται εκ των πραγμάτων όχημα μεγαλύτερης χωρητικότητας και επιβαρύνεται με αυξημένες οικογενειακές δαπάνες, η οικονομική προσιτότητα και η πρακτική καταλληλότητατου οχήματος δεν μπορούν να αξιολογούνται ανεξάρτητα από τη σύνθεση και το μέγεθος του νοικοκυριού.
Παράλληλα, στο πλαίσιο του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου προβλέπεται η λειτουργία Μητρώου Ενεργειακής Στήριξης για Νοικοκυριά. Ως εκ τούτου, απαιτείται να αποσαφηνιστεί εάν η σύνθεση του νοικοκυριού και ο αριθμός των εξαρτώμενων τέκνων θα σταθμίζονται ήδη κατά την ένταξη στο Μητρώο ή στο μεταγενέστερο στάδιο επιλογής των δικαιούχων του Κοινωνικού Leasing.
Περαιτέρω, οι επίσημες πηγές εμφανίζουν διαφορετικά βασικά στοιχεία για την ίδια δράση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μετά την έγκριση του ελληνικού Κοινωνικού Κλιματικού Σχεδίου στις 27.8.2026, αναφέρει Κοινωνικό Leasing ύψους 165,3 εκατ. ευρώ για 15.000 μεταφορικά ευάλωτα νοικοκυριά. Η επίσημη ιστοσελίδα του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου αναφέρει 205 εκατ. ευρώ για 15.000 νοικοκυριά, μέγιστη επιδότηση 12.500 ευρώ και προσαύξηση 1.500 ευρώ για άτομα με αναπηρία. Αντιθέτως, η κυβερνητική εξειδίκευση της 7.9.2026 αναφέρει 174 εκατ. ευρώ για 12.500 νοικοκυριά και μέση επιδότηση 13.000 ευρώ, ενώ στην κυβερνητική παρουσίαση της 17.3.2026 αναφερόταν προσαύξηση 2.000 ευρώ για άτομα με αναπηρία.
Οι αποκλίσεις αυτές αφορούν κρίσιμες παραμέτρους του προγράμματος και καθιστούν αναγκαία την επίσημη αποσαφήνιση του οριστικού σχεδιασμού πριν από την έναρξη των σχετικών διαδικασιών. Επιπλέον, το άρθρο 5 του ίδιου Κανονισμού προβλέπει δημόσια διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους, τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και τα λοιπά ενδιαφερόμενα μέρη, καθώς και αποτύπωση στο Σχέδιο του τρόπου με τον οποίο ελήφθη υπόψη η συμβολή τους. Υπό το πρίσμα αυτό, αποκτά ιδιαίτερη σημασία να καταστεί σαφές εάν και με ποιον τρόπο οι ανάγκες και οι προτάσεις των αντιπροσωπευτικών οργανώσεων τρίτεκνων και πολύτεκνων οικογενειών συνεκτιμήθηκαν κατά την εξειδίκευση της συγκεκριμένης δράσης.
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:
1. Με ποια συγκεκριμένη μεθοδολογία θα συνυπολογίζονται η σύνθεση του νοικοκυριού και ο αριθμός των εξαρτώμενων τέκνων κατά τον προσδιορισμό των δικαιούχων του Κοινωνικού Leasing; Θα εφαρμοστεί κλιμάκωση εισοδηματικών ορίων, ισοδυναμοποιημένο οικογενειακό εισόδημα, πρόσθετη μοριοδότηση ή άλλο διακριτό κριτήριο για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες;
2. Σε ποιο ακριβώς στάδιο θα εφαρμόζεται η ανωτέρω στάθμιση: κατά την ένταξη στο Μητρώο Ενεργειακής Στήριξης, κατά την επιλογή των δικαιούχων του Κοινωνικού Leasing ή και στα δύο στάδια; Ποιο Υπουργείο ή διοικητικό όργανο έχει την τελική αρμοδιότητα καθορισμού των αντίστοιχων κριτηρίων;
3. Με ποιον συγκεκριμένο μηχανισμό θα διασφαλιστεί ότι τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες θα μπορούν να επιλέγουν όχημα επαρκούς αριθμού θέσεων και χωρητικότητας, χωρίς η αναγκαία επιλογή μεγαλύτερου οχήματος να συνεπάγεται δυσανάλογη αύξηση του τελικού μηνιαίου κόστους μίσθωσης;
4. Ποια είναι τα οριστικά και δεσμευτικά χαρακτηριστικά της δράσης ως προς τον συνολικό προϋπολογισμό, τον αριθμό ωφελούμενων νοικοκυριών, το βασικό ύψος της ενίσχυσης και τις ειδικές προσαυξήσεις, δεδομένων των ανωτέρω αποκλίσεων μεταξύ των επίσημων πηγών; Σε ποια ισχύουσα διοικητική ή κανονιστική πράξη ερείδονται τα στοιχεία που θα εφαρμοστούν τελικά και σε τι οφείλεται καθεμία από τις μεταβολές των δημοσιοποιημένων μεγεθών;
5. Υπό το φως και του Άρθρου 5 του Κανονισμού, ποιες συγκεκριμένες προτάσεις αντιπροσωπευτικών φορέων τρίτεκνων και πολύτεκνων οικογενειών αξιολογήθηκαν κατά την εξειδίκευση των κριτηρίων του Μητρώου και του Κοινωνικού Leasing και ποιες από αυτές ενσωματώθηκαν στον τελικό σχεδιασμό;
6. Ποιο είναι το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα α) για την ενεργοποίηση και την έναρξη εγγραφών στο Μητρώο Ενεργειακής Στήριξης για Νοικοκυριά και β), αυτοτελώς, για τη δημοσίευση της πρόσκλησης και την έναρξη υποβολής αιτήσεων στο Κοινωνικό Leasing; Ποιος φορέας φέρει την ευθύνη τήρησης κάθε επιμέρους οροσήμου;
ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ
Παρακαλούνται οι αρμόδιοι Υπουργοί να καταθέσουν στη Βουλή, εφόσον έχουν εκδοθεί ή εγκριθεί έως την ημερομηνία απάντησης:
1. Το τελευταίο εγκεκριμένο τεχνικό δελτίο, δελτίο εξειδίκευσης ή άλλο ισοδύναμο διοικητικό έγγραφο της δράσης «Κοινωνικό Leasing», από το οποίο προκύπτουν ο προϋπολογισμός, ο αριθμός ωφελουμένων, το ύψος και η διάρθρωση της ενίσχυσης και ο φορέας υλοποίησης.
2. Την εγκεκριμένη μεθοδολογία και τα τεχνικά κριτήρια για τον προσδιορισμό της ευαλωτότητας των νοικοκυριών στο Μητρώο Ενεργειακής Στήριξης και στο Κοινωνικό Leasing, ιδίως ως προς τη σύνθεση του νοικοκυριού και τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων.
3. Τα εγκεκριμένα τεχνικά κριτήρια βάσει των οποίων θα καταρτιστεί η λίστα επιλέξιμων οχημάτων, συμπεριλαμβανομένων τυχόν προβλέψεων για οχήματα αυξημένου αριθμού θέσεων ή χωρητικότητας.
4. Τα πρακτικά, υπηρεσιακά σημειώματα, εισηγήσεις ή λοιπά έγγραφα στα οποία αποτυπώνεται η αξιολόγηση προτάσεων αντιπροσωπευτικών φορέων τρίτεκνων και πολύτεκνων οικογενειών κατά την εξειδίκευση του Μητρώου ή του Κοινωνικού Leasing.
