Πριν λίγες ημέρες παρουσιάσατε τις 10 + 1 προτάσεις του ΠΑΣΟΚ για την αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους. Οι θέσεις αυτές αποτελούν και την πρώτη σας προτεραιότητα, εφόσον εκλεγείτε κυβέρνηση;
Το ιδιωτικό χρέος είναι μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές πληγές της χώρας και για εμάς αποτελεί σαφή προτεραιότητα. Δεν μιλάμε για ένα τεχνικό τραπεζικό ζήτημα, αλλά για εκατοντάδες χιλιάδες οικογένειες, επαγγελματίες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις που βρίσκονται αντιμέτωποι με funds, servicers και πλειστηριασμούς.
Η σημερινή κυβέρνηση άφησε στην πράξη αυτή την αγορά να λειτουργεί με μια τεράστια ανισορροπία εις βάρος του πολίτη. Τα έδωσε όλα στα funds, χωρίς να εξασφαλίσει αντίστοιχη προστασία για τον δανειολήπτη. Έτσι, ο πολίτης βρίσκεται απέναντι σε ισχυρούς μηχανισμούς με ελάχιστα πραγματικά εργαλεία άμυνας, ενώ η πρώτη κατοικία και η μικρή περιουσία μετατρέπονται σε πεδίο πίεσης και εκποίησης.
Αυτό το μοντέλο πρέπει να αλλάξει. Δεν είναι ούτε κοινωνικά δίκαιο ούτε οικονομικά βιώσιμο να αγοράζονται απαιτήσεις σε πολύ χαμηλές αξίες και ο ίδιος ο οφειλέτης να μην έχει ουσιαστική δυνατότητα να ρυθμίσει, να επαναγοράσει ή να σώσει την περιουσία του με δίκαιους όρους. Αν δεν λύσουμε το πρόβλημα του ιδιωτικού χρέους με δίκαιο τρόπο, αυτό θα υπονομεύσει την κοινωνική συνοχή και την ανάπτυξη.
Γι’ αυτό παρουσιάσαμε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο 11 δεσμεύσεων: προστασία της πρώτης κατοικίας, ουσιαστική δυνατότητα ρύθμισης, ενίσχυση της θέσης του δανειολήπτη απέναντι στους πιστωτές, περιορισμός της ευθύνης του εγγυητή, 120 δόσεις με κούρεμα τόκων και προσαυξήσεων, δικαίωμα προαίρεσης και αυστηρότερους κανόνες για funds και servicers.
Για εμάς το ιδιωτικό χρέος δεν είναι ένας αριθμός σε έναν ισολογισμό. Είναι ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης, αξιοπρέπειας και οικονομικής επανεκκίνησης. Και γι’ αυτό θα είναι από τις πρώτες μεγάλες παρεμβάσεις μιας προοδευτικής διακυβέρνησης.
Ο κυβερνητικός Εκπρόσωπος σχολίασε τις προτάσεις σας ως «επαναφορά του κινήματος Δεν Πληρώνω», ενώ και το Υπουργείο Οικονομικών εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον σας. Τι ισχύει τελικά με το «κυπριακό μοντέλο»;
Η αναφορά στο «Δεν Πληρώνω» είναι αστείο να γίνεται από τη Νέα Δημοκρατία. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη θέσπισε την αρχή «δεν πληρώνω» για τα funds, στα οποία χορήγησε πλήρη φορολογική ασυλία. Το «δεν πληρώνω» το έκανε δώρο στα ολιγοπώλια που απολαμβάνουν ουρανοκατέβατα υπερκέρδη σε βάρος της κοινωνικής πλειοψηφίας. Εμείς δεν λέμε να μην πληρώνει ο δανειολήπτης. Λέμε ακριβώς το αντίθετο: να μπορεί να πληρώνει με δίκαιους, βιώσιμους και ρεαλιστικούς όρους, να μην οδηγηθεί στην οικονομική εξόντωση και στην απώλεια της περιουσίας του.
Η φιλοσοφία είναι ότι πριν από τη μεταβίβαση μιας απαίτησης πρέπει να υπάρχει ουσιαστική δυνατότητα του ίδιου του δανειολήπτη να παρέμβει και να προτείνει την εξαγορά ή ρύθμισή της. Αυτό ακριβώς θέλουμε να ενισχύσουμε και στην Ελλάδα: ένα πραγματικό δικαίωμα προαίρεσης και όχι μια τυπική ενημέρωση χωρίς αποτέλεσμα.
Το Υπουργείο Οικονομικών ισχυρίζεται ότι μια τέτοια πρόταση επιβαρύνει τον πιστωτή. Όμως αυτό το επιχείρημα δεν στέκει. Αν η τράπεζα μπορεί να εισπράξει από τον ίδιο τον δανειολήπτη περισσότερα από όσα θα εισέπραττε πουλώντας το δάνειο σε ένα fund, ποια ακριβώς θέση του πιστωτή χειροτερεύει; Και γιατί θεωρείται απολύτως φυσιολογικό ένα fund να αγοράζει μια απαίτηση σε πολύ χαμηλή τιμή, αλλά περίπου επικίνδυνο να δοθεί στον ίδιο τον πολίτη η δυνατότητα να τη ρυθμίσει ή να την εξαγοράσει με καλύτερους όρους από εκείνους της μεταβίβασης;
Εδώ βρίσκεται η πραγματική πολιτική διαφορά. Η κυβέρνηση επέλεξε όλα αυτά τα χρόνια ένα πλαίσιο που ενίσχυσε σημαντικά τη θέση των funds και των servicers, αφήνοντας τον δανειολήπτη με πολύ περιορισμένη διαπραγματευτική δύναμη. Εμείς θέλουμε να αποκαταστήσουμε αυτή την ισορροπία.
Και υπάρχει ακόμη ένα ερώτημα που η Νέα Δημοκρατία οφείλει να απαντήσει: γιατί προτάσεις ενίσχυσης του δικαιώματος προαίρεσης, τις οποίες η ίδια υποστήριζε στο παρελθόν, σήμερα παρουσιάζονται ως ακραίες ή ανεφάρμοστες;
Πρόκειται για ένα νέο πλαίσιο όπου ο πολίτης που θέλει να είναι συνεπής θα έχει πραγματική δυνατότητα να σώσει την περιουσία του και να εξυπηρετήσει το χρέος του με όρους που δεν τον οδηγούν σε αδιέξοδο.
Ποιο είναι το μεγάλο στοίχημα του ΠΑΣΟΚ εν όψει της φετινής ΔΕΘ;
Η ΔΕΘ είναι το σημείο όπου η κοινωνία θα δει καθαρά όχι απλώς τι καταγγέλλουμε, αλλά τι ακριβώς προτείνουμε να κάνουμε διαφορετικά. Θα παρουσιάσουμε μια ολοκληρωμένη κυβερνητική πρόταση που να συνδέει την εθνική αυτοπεποίθηση και τη βιώσιμη ανάπτυξη με την κοινωνική δικαιοσύνη.
Θέλουμε ένα διαφορετικό παραγωγικό μοντέλο, όπου θα παράγονται περισσότερα και θα μοιράζονται δικαιότερα. Αυτό σημαίνει ισχυρό κοινωνικό κράτος, καλύτερους μισθούς, συλλογικές συμβάσεις, στήριξη των μικρομεσαίων, αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και του ιδιωτικού χρέους, αλλά και πραγματική σύγκρουση με τα ολιγοπώλια. Ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει ήδη προαναγγείλει για τη ΔΕΘ συγκεκριμένο μηχανισμό φορολόγησης των υπερκερδών των ολιγοπωλίων.
Η διαφορά μας με τη Νέα Δημοκρατία είναι απολύτως καθαρή: δεν αρκεί να παράγεται πλούτος. Πρέπει να ξέρουμε ποιος τον παράγει, ποιος ωφελείται και αν το μέρισμα της ανάπτυξης φτάνει στην κοινωνική πλειοψηφία.
Τι συμβολίζει η φετινή επέτειος της ίδρυσης του ΠΑΣΟΚ και γιατί επιλέχθηκε το Ηράκλειο Κρήτης;
Η 3η του Σεπτέμβρη δεν είναι για εμάς μια επετειακή τελετουργία. Είναι μια υπενθύμιση της πολιτικής αυτονομίας, της κοινωνικής δικαιοσύνης, της λαϊκής κυριαρχίας και της ανάγκης η δημοκρατική παράταξη να εκφράζει τις κοινωνικές δυνάμεις που θέλουν αλλαγή χωρίς εξαρτήσεις.
Σήμερα αυτές οι αρχές χρειάζονται νέο περιεχόμενο: αποκατάσταση της αξιοπιστίας των θεσμών, προστασία της εργασίας, αντιμετώπιση των νέων ανισοτήτων, ισχυρό κοινωνικό κράτος και μια χώρα με μεγαλύτερη εθνική αυτοπεποίθηση.
Η επιλογή της Κρήτης έχει αυτονόητο ιστορικό και πολιτικό συμβολισμό. Πέραν του ότι καταδεικνύει πως η περιφερειακή ανάπτυξη και η στήριξη της νησιωτικότητας είναι κεντρικές επιλογές, υπάρχει κάτι ακόμα πολύ σημαντικό. Η Κρήτη είναι ένας τόπος με βαθιές δημοκρατικές ρίζες και ιδιαίτερους δεσμούς με τη δημοκρατική παράταξη. Η πατρίδα του γενάρχη της, του Ελευθέριου Βενιζέλου, το κάστρο του ΠΑΣΟΚ και του δημοκρατικού κόσμου. Παράλληλα, η φετινή εκδήλωση δεν περιορίζεται σε μια ομιλία: οργανώθηκαν περιοδείες στελεχών σε όλους τους νομούς της Κρήτης, ώστε η επέτειος να συνδεθεί με την κοινωνία και τα πραγματικά προβλήματα των πολιτών.
Δημοσκοπικά βρίσκεστε στην τρίτη θέση. Στην περίπτωση που δεν κερδίσετε τις εκλογές, αυτό θα σημαίνει αποτυχία;
Οι εκλογές δεν έχουν γίνει και δεν πρόκειται να προεξοφλήσουμε το αποτέλεσμά τους μέσα από τις δημοσκοπήσεις. Ο στόχος μας είναι καθαρός: το ΠΑΣΟΚ να είναι πρώτο κόμμα και να οδηγήσει στην πολιτική αλλαγή. Ήδη ο κόσμος γνωρίζει πως εκείνοι που επαγγέλθηκαν πιο δυναμική αντιπολίτευση απλά αντιγράφουν τις θέσεις του ΠΑΣΟΚ και βάζουν πλάτη στις πολιτικές της κυβέρνησης στο ζήτημα των κόκκινων δανείων, των ιδιωτικών πανεπιστημίων και της εξωτερικής πολιτικής. Ηδη οι νέες δημοσκοπήσεις , δείχνουν πως οι διάττοντες αστέρες του πολιτικού συστήματος είναι σε τροχιά συρρίκνωσης ενώ το ΠΑΣΟΚ σε τροχιά ανόδου .
Δεν ζητάμε από τους πολίτες απλώς μια καλύτερη θέση στον κομματικό πίνακα. Θέλουμε εντολή διακυβέρνησης. Το μέλλον της χώρας δεν είναι ούτε ο νεοφιλελεύθερος και αυταρχικός ελιτισμός της ΝΔ ούτε ο απρόσωπος λαϊκισμός των προσωποπαγών κομμάτων. Η χώρα χρειάζεται αλλαγή πολιτικής και όχι απλώς αλλαγή συσχετισμών στην αντιπολίτευση.
Οι δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Η κάλπη θα κρίνει ποιος έχει πείσει ότι μπορεί να κυβερνήσει. Μέχρι τότε, η δική μας ευθύνη είναι να παρουσιάσουμε πρόγραμμα, πρόσωπα, πολιτικό προσωπικό και συγκεκριμένες λύσεις. Και το κάνουμε. Ο πήχης για εμάς είναι υψηλός ακριβώς επειδή φιλοδοξούμε να αποτελέσουμε την επόμενη κυβέρνηση και όχι μια συμπληρωματική πολιτική δύναμη. Το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ για να αποτελέσει τον προοδευτικό πρωταγωνιστή της χώρας, είναι το μοναδικό κυβερνητικό κόμμα της κεντροαριστεράς, η δημοκρατική παράταξη της χώρας.
Αν στις επόμενες εκλογές δεν υπάρξει αυτοδύναμη κυβέρνηση, με ποια κόμματα θα μπορούσατε να συνομιλήσετε;
Δεν πρόκειται να μοιράσουμε υπουργεία ούτε να μπούμε σε μια συζήτηση συνεργασιών πριν μιλήσει ο ελληνικός λαός. Η στρατηγική μας είναι η πολιτική αυτονομία και αυτή δεν είναι επικοινωνιακό τέχνασμα. Είναι προϋπόθεση για να μπορείς να υπηρετείς το πρόγραμμά σου χωρίς εξαρτήσεις.
Μετά τις εκλογές, η λαϊκή ετυμηγορία θα δημιουργήσει τους πραγματικούς συσχετισμούς. Αν απαιτηθούν συνεργασίες, για εμάς η βάση οποιασδήποτε συζήτησης θα είναι το πρόγραμμα: στέγαση, υγεία, φορολογία, εργασία, ιδιωτικό χρέος, θεσμοί και παραγωγικό μοντέλο. Σε αυτά δεν πρόκειται να βάλουμε νερό στο κρασί μας. Με πολιτικές δυνάμεις που μπορούν να συμφωνήσουν πάνω σε ένα τέτοιο προοδευτικό πρόγραμμα μπορούν να υπάρξουν προγραμματικές συγκλίσεις.
Εξαιρείται προφανώς η ΝΔ, με την οποία μας χωρίζει ιδεολογική, ηθική και αξιακή άβυσσος. Στο ιδιωτικό χρέος, στην εργασία, στο κοινωνικό κράτος, στη φορολογική δικαιοσύνη, στην αντιμετώπιση των ολιγοπωλίων και στη λειτουργία των θεσμών υπάρχουν βαθιές πολιτικές διαφορές. Αν οι πολίτες θέλουν να διαμαρτυρηθούν, έχουν πολλές επιλογές. Αν θέλουν προοδευτική κυβερνητική αλλαγή, έχουν μία, το ΠΑΣΟΚ.
Το ζητούμενο είναι να υπάρξει πολιτική αλλαγή με συγκεκριμένο περιεχόμενο και σαφή προγραμματικό προσανατολισμό.
