Κοινή ανακοίνωση του Σωκράτη Κάτσικα, Γραμματέα του Τομέα Παιδείας – ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής και του Στέφανου Παραστατίδη, Βουλευτή Κιλκίς και Υπεύθυνου του ΚΤΕ Παιδείας – ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής για τη βία στα Πανεπιστήμια
Πριν από σχεδόν ένα χρόνο, η Υπουργός Παιδείας ανακοίνωσε στη Σύνοδο Πρυτάνεων και στην συνέχεια νομοθέτησε τα νέα μέτρα για την αντιμετώπιση της βίας στα Πανεπιστήμια. Αυτό το νέο πλαίσιο μέτρων κρίθηκε αναγκαίο από την ίδια κυβέρνηση που είχε παρουσιάσει το 2021 ως πανάκεια την Πανεπιστημιακή Αστυνομία, η οποία απέτυχε παταγωδώς όπως το ΠΑΣΟΚ είχε επακριβώς προβλέψει ήδη από τότε που εξαγγέλθηκε. Είχαμε τότε προβλέψει ότι και τα μέτρα αυτά ήταν εκ των προτέρων καταδικασμένα να αποτύχουν.
Η Σύνοδος των Πρυτάνεων, με αφορμή τα πρόσφατα περιστατικά, εξέφρασε δημόσια την ανησυχία της για την κλιμάκωση της βίας στα Πανεπιστήμια, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι το πρόβλημα της βίας στα Πανεπιστήμια παραμένει ανοιχτό και επιδεινούμενο.
Η αδυναμία επιτυχούς αντιμετώπισης του προβλήματος της βίας στα Πανεπιστήμια από την κυβέρνηση της ΝΔ οφείλεται στη στρεβλή λογική με την οποία η κυβέρνηση το προσεγγίζει.
Τα Πανεπιστήμια δεν είναι γήπεδα, ούτε χώροι που απαιτούν αστυνομική επιτήρηση ως βασικό εργαλείο διαχείρισης. Είναι θεσμοί ελευθερίας, διαλόγου και γνώσης, και η αντιμετώπιση των προβλημάτων τους απαιτεί δημοκρατικές, παιδαγωγικές και κοινωνικά ευαίσθητες λύσεις — όχι αυταρχισμό και ποινικές απαντήσεις που υπονομεύουν τον χαρακτήρα τους.
Η προσπάθεια αντικατάστασης της Πανεπιστημιακής Αστυνομίας από τον Πανεπιστημιακό Εισαγγελέα δεν μπορεί να λύσει το πρόβλημα της βίας στα Πανεπιστήμια και είναι βαθιά προβληματική αφού, αντί για την ενίσχυση της παιδαγωγικής κουλτούρας, της πρόληψης και της συμμετοχικής διοίκησης, επιλέγεται η ποινικοποίηση της πανεπιστημιακής ζωής και η επιβολή αυστηρών πειθαρχικών και ποινικών μηχανισμών. Η λογική αυτή όχι μόνο δεν αντιμετωπίζει τις ρίζες της βίας, όπως το στρεβλό μοντέλο διοίκησης και λειτουργίας, η υποχρηματοδότηση, η έλλειψη υποδομών και η κοινωνική αποξένωση, αλλά αντιθέτως αυξάνει την ένταση και την αντίδραση εντός των ιδρυμάτων.
Το πρόβλημα της βίας στα Πανεπιστήμια είναι δομικό και συνδέεται άρρηκτα με το Πρυτανο-κεντρικό μοντέλο διοίκησης των Πανεπιστημίων που καθιέρωσε ο νόμος Κεραμέως, μοντέλο που αποκλίνει σημαντικά από το κυρίαρχο μοντέλο διοίκησης των Ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων. Το πρόβλημα συνδέεται, επίσης άρρηκτα, με τον χαμηλότατο βαθμό αυτοδιοίκησης που έχει το Ελληνικό Πανεπιστήμιο, συγκρινόμενο με το κυρίαρχο Ευρωπαϊκό κεκτημένο. Αυτοδιοίκηση που πρέπει πάντα να νοείται μαζί και να συνοδεύεται απαρέγκλιτα από την απαίτηση για πλήρη λογοδοσία στον χρηματοδότη του δημόσιου Πανεπιστημίου, τον ελληνικό λαό. Και, βεβαίως, η δυνατότητα υλοποίησης των όποιων μέτρων για την αντιμετώπιση της βίας συνδέεται με τις οικονομικές δυνατότητες των Πανεπιστημίων, η υποχρηματοδότηση των οποίων συνεχίζεται.
Όσο η κυβέρνηση εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τα Πανεπιστήμια ως περιφερειακές διευθύνσεις του Υπουργείου Παιδείας, ρυθμίζοντας ακόμη και τις πιο μικρές και ασήμαντες λεπτομέρειες της διοίκησης και λειτουργίας τους, ακόμη και εκείνα τα μέτρα ασφαλείας που έχουν επιτύχει σε άλλες χώρες είναι μοιραίο να αποτύχουν.
Εμείς, το ΠΑΣΟΚ, λέμε ότι η σύγκλιση των Ελληνικών Πανεπιστημίων με το ευρωπαϊκό ακαδημαϊκό πρότυπο δεν είναι απλώς επιθυμητή· είναι αναγκαία για την αναβάθμιση της δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα.
Το ΠΑΣΟΚ πρόκειται να καταθέσει άμεσα κοινοβουλευτική ερώτηση, ζητώντας από την κυβέρνηση να δώσει σαφείς απαντήσεις για τον απολογισμό της πολιτικής της απέναντι στη βία στα Πανεπιστήμια, την κατάσταση των σχεδίων ασφάλειας και της φύλαξης στα ΑΕΙ, καθώς και για το εάν προτίθεται να επανεξετάσει συνολικά το μοντέλο ασφάλειας και διοίκησης των Πανεπιστημίων.
