Κοινή ανακοίνωση του βουλευτή Αργολίδας και Υπεύθυνου του Κοινοβουλευτικού Τομέα Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ανδρέα Πουλά και του Τομεάρχη Κλιματικής Κρίσης και Ανθεκτικότητας, Μιχάλη Χάλαρη
Η σημερινή ισχυρή έκρηξη και η μεγάλη πυρκαγιά σε εγκατάσταση ανακύκλωσης στον Ασπρόπυργο, που είχε ως αποτέλεσμα τον τραυματισμό εργαζομένων, μεταξύ των οποίων και διασωληνωμένοι, προκαλεί βαθιά ανησυχία και αναδεικνύει, με τον πλέον δραματικό τρόπο, τις χρόνιες αδυναμίες της χώρας στην πρόληψη και διαχείριση μεγάλων βιομηχανικών ατυχημάτων.
Προτεραιότητα αυτή τη στιγμή είναι η διάσωση των τραυματιών, η ασφαλής ολοκλήρωση της επιχείρησης κατάσβεσης και η προστασία των πυροσβεστών και όλων όσοι επιχειρούν στο πεδίο. Παράλληλα, οι σκέψεις όλων μας βρίσκονται στους τραυματίες και στις οικογένειές τους, με την ευχή να μην υπάρξει περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασής τους.
Το σημερινό συμβάν, όμως, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως ένα ακόμη ατυχές περιστατικό. Η Βιομηχανική Ζώνη Ασπροπύργου αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις βιομηχανικών εγκαταστάσεων της χώρας, όπου συνυπάρχουν εγκαταστάσεις υψηλής επικινδυνότητας, δεξαμενές καυσίμων, χημικές μονάδες, επιχειρήσεις ανακύκλωσης, αποθηκευτικοί χώροι και κρίσιμες υποδομές. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, κάθε πυρκαγιά μπορεί να εξελιχθεί σε σύνθετη κρίση πολιτικής προστασίας, δημόσιας υγείας και περιβαλλοντικής ασφάλειας.
Η Δυτική Αττική δεν μπορεί να συνεχίσει να αποτελεί το μεγαλύτερο βιομηχανικό κέντρο της χώρας χωρίς ένα ολοκληρωμένο, επικαιροποιημένο και τακτικά δοκιμαζόμενο σχέδιο διαχείρισης μεγάλων βιομηχανικών ατυχημάτων.
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια ανησυχητική επανάληψη πυρκαγιών σε εγκαταστάσεις ανακύκλωσης και αποθήκευσης υλικών. Το γεγονός αυτό δεν μπορεί πλέον να θεωρείται σύμπτωση ούτε να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως επιχειρησιακό ζήτημα κατάσβεσης. Η Πολιτεία οφείλει να απαντήσει αν υπάρχει ολοκληρωμένη στρατηγική πρόληψης, ελέγχου και αναβάθμισης αυτών των εγκαταστάσεων, ώστε να επιτελούν με ασφάλεια τον περιβαλλοντικό τους ρόλο και να μην μετατρέπονται σε εστίες σοβαρών κινδύνων για τους εργαζόμενους, τους κατοίκους και το περιβάλλον.
Εξίσου κρίσιμο είναι το ζήτημα της προστασίας της δημόσιας υγείας. Όταν καίγονται ανακυκλώσιμα υλικά, πλαστικά, ελαστικά, οργανικά φορτία και άλλα βιομηχανικά υλικά, δεν παράγεται απλώς καπνός. Δημιουργείται ένα σύνθετο νέφος με δυνητικά επικίνδυνους ατμοσφαιρικούς ρύπους, οι επιπτώσεις του οποίου πρέπει να παρακολουθούνται επιστημονικά και όχι να αποτελούν αντικείμενο εικασιών.
Οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν:
- αν πραγματοποιούνται συνεχείς μετρήσεις της ποιότητας του αέρα,
- ποιοι ρύποι παρακολουθούνται,
- ποιες περιοχές ενδέχεται να επηρεάζονται από τη διασπορά τους,
- καθώς και πότε και με ποιον τρόπο θα δοθούν στη δημοσιότητα τα αποτελέσματα των μετρήσεων.
Η ενημέρωση μέσω του 112 αποτελεί ένα αναγκαίο πρώτο βήμα, δεν αρκεί όμως από μόνη της. Η σύγχρονη Πολιτική Προστασία οφείλει να αξιοποιεί επιστημονικά εργαλεία, μοντέλα διασποράς ρύπων και πραγματικά περιβαλλοντικά δεδομένα, ώστε οι οδηγίες προς τους πολίτες να είναι στοχευμένες, τεκμηριωμένες και ανάλογες του πραγματικού κινδύνου.
Παράλληλα, απαιτείται να δοθούν σαφείς απαντήσεις για:
- την εφαρμογή και την επιχειρησιακή επάρκεια των σχεδίων αντιμετώπισης μεγάλων βιομηχανικών ατυχημάτων,
- την ετοιμότητα όλων των εμπλεκόμενων υπηρεσιών,
- την εφαρμογή των προβλέψεων της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για εγκαταστάσεις υψηλού κινδύνου,
- την επάρκεια των οδών πρόσβασης και διαφυγής,
- καθώς και τον συντονισμό όλων των συναρμόδιων φορέων σε περίπτωση αλυσιδωτού βιομηχανικού συμβάντος.
Η προστασία της ανθρώπινης ζωής, της δημόσιας υγείας, του περιβάλλοντος και των κρίσιμων υποδομών δεν μπορεί να εξαρτάται από την τύχη. Αποτελεί θεμελιώδη υποχρέωση της Πολιτείας και ζήτημα ουσιαστικής πολιτικής ευθύνης.
