Η Ράνια Θρασκιά, Βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης και Υπεύθυνη Κ.Τ.Ε. Ψυχικής Υγείας του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, σε συνέχεια των πολλαπλών παρεμβάσεών της, κατέθεσε νέα ερώτηση στη Βουλή σχετικά με την ανάγκη άμεσης αντιμετώπισης της «φτώχειας περιόδου» και διασφάλισης ενός πλαισίου για την ισότητα και την ουσιαστική προστασία της γυναικείας υγείας.
Η πρόσφατη ανακοίνωση για μείωση του ΦΠΑ στα προϊόντα περιόδου από το 24% στο 13%, με ισχύ από 1.1.2027, αποτελεί αναγνώριση του προβλήματος, δεν αντιμετωπίζει ωστόσο τις οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις του. Η ανάγκη για καθολική και ισότιμη πρόσβαση, όπως επανειλημμένα έχει υποστηρίξει το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, επιβάλλει τον μηδενισμό του ΦΠΑ, αλλά και τη θέσπιση ολοκληρωμένων πολιτικών στήριξης των γυναικών και των κοριτσιών.
Τα στοιχεία πρόσφατης πανελλαδικής έρευνας είναι αποκαλυπτικά: το 12,5% των γυναικών αδυνατεί να αγοράσει προϊόντα περιόδου, ενώ το 9,3% έχει χάσει ημέρες σχολείου ή σπουδών λόγω έλλειψής τους. Στη Θεσσαλονίκη, μάλιστα, το ποσοστό της οικονομικής αδυναμίας αγγίζει το 28%, ποσοστό σχεδόν διπλάσιο του εθνικού μέσου όρου.
Στην ερώτηση, επίσης, αναδεικνύεται η ανάγκη θεσμοθέτησης άδειας εμμηνόρροιας, καθώς ο πόνος της περιόδου επηρεάζει την καθημερινότητα και την εργασία χιλιάδων γυναικών. Παράλληλα, το κοινωνικό στίγμα εξακολουθεί να συνοδεύει την έμμηνο ρύση κι αυτό απαιτεί την άμεση ανάληψη πρωτοβουλιών.
Η «φτώχεια περιόδου» είναι ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης, δημόσιας υγείας και ισότητας. Οι γυναίκες και τα κορίτσια δεν αρκούνται σε ημίμετρα ούτε χρειάζονται αποσπασματικές εξαγγελίες, αλλά ουσιαστικές πολιτικές που διασφαλίζουν την αξιοπρέπεια, την υγεία και τα δικαιώματά τους.
Κατόπιν τούτων, βουλευτής ερωτά τουςαρμόδιους Υπουργούς αν προτίθενται να εξετάσουν τον μηδενισμό του ΦΠΑ σε όλα τα προϊόντα περιόδου. Ερωτά, επίσης, αν σκοπεύουν να εξασφαλίσουν τη δωρεάν παροχή προϊόντων περιόδου σε σχολεία, πανεπιστήμια και δημόσιες δομές, μεριμνώντας ιδιαίτερα για τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Καθώς και ποια ειδική μέριμνα θα λάβουν για τις περιοχές της χώρας που καταγράφουν υψηλή ευαλωτότητα, όπως η Θεσσαλονίκη. Η κ. Θρασκιά ερωτά, ακόμη, αν σκοπεύουν να εξετάσουν την παροχή άδειας σε γυναίκες κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσεώς τους και τη λήψη μέτρων προς την κατεύθυνση της εργασιακής ισότητας. Ερωτά, τέλος, ποιες συγκεκριμένες πρωτοβουλίες θα αναλάβουν για την ενημέρωση, την ευαισθητοποίηση και την αποστιγματοποίηση της εμμήνου ρύσεως, καθώς και με ποιον τρόπο θα εγγυηθούν ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο στήριξης και πολύπλευρης ενδυνάμωσης των γυναικών και των κοριτσιών.
Το πλήρες κείμενο της ερώτησης έχει ως εξής:
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τους κ.κ. Υπουργούς:
- Ανάπτυξης
- Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας
- Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης
- Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
ΘΕΜΑ: «Η περίοδος δεν μπορεί να φορολογείται – Επιτακτική η ανάγκη για ουσιαστικές πολιτικές στήριξης των γυναικών και των κοριτσιών»
Με πολλαπλές παρεμβάσεις μου έχω αναφερθεί στη σκληρή πραγματικότητα της “φτώχειας περιόδου” και στο υψηλό κόστος των προϊόντων εμμήνου ρύσεως. Επανειλημμένες έρευνες στη χώρα μας –στην οποία, εν μέσω οξείας κρίσης του κόστους διαβίωσης, οι σερβιέτες και τα ταμπόν φορολογούνται ως είδη πολυτελείας- έχουν επιβεβαιώσει την αδυναμία γυναικών να ανταποκριθούν στο κόστος αυτών των προϊόντων, καθώς και την απουσία κοριτσιών από το σχολείο εξαιτίας της μη πρόσβασής τους σε αυτά.
Η πρόσφατη ανακοίνωση του Πρωθυπουργού για μείωση του ΦΠΑ, από το 24% στο 13%, με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2027 αποτελεί αναγνώριση του προβλήματος, δεν αντιμετωπίζει ωστόσο τις οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις του. Όπως και το ότι έχει ζητήσει, όπως ο ίδιος δήλωσε, να εξεταστεί η υλοποίηση προγραμμάτων για την παροχή προϊόντων περιόδου σε σχολικές μονάδες, με προτεραιότητα τις περιοχές όπου καταγράφονται μεγαλύτερες κοινωνικές και οικονομικές ανάγκες. Αυτό δεν συνιστά ένα πλαίσιο ολοκληρωμένων πολιτικών για την ισότητα και τη γυναικεία υγεία.
Λίγα μόλις 24ωρα πριν την εν λόγω ανακοίνωση του Πρωθυπουργού, δημοσιεύτηκε νέα πανελλαδική έρευνα των It’s Just Period, Deon Policy Institute & WHEN με την επιστημονική συνεργασία της MRB Hellas και με τίτλο “Η Φτώχεια Περιόδου στην Ελλάδα και Προτάσεις Αντιμετώπισής της”, που αποτυπώνει την έκταση του φαινομένου, το στίγμα και τον αντίκτυπο του πόνου της εμμήνου ρύσεως στην καθημερινή ζωή. Ενδεικτικά ευρήματα αποτελούν τα εξής: 1 στις 8 γυναίκες (12,5%) δήλωσε ότι δεν μπόρεσε, τουλάχιστον μία φορά, τους τελευταίους 12 μήνες να αγοράσει προϊόντα περιόδου λόγω οικονομικής αδυναμίας, ενώ 1 στις 10 γυναίκες (10,2%) κατέφυγε σε αυτοσχέδια μέσα για τη διαχείριση της περιόδου της. Το 16,6% δήλωσε ότι έχει παραλείψει, έστω και μια φορά τον προηγούμενο χρόνο, την αγορά βασικών αγαθών όπως τρόφιμα, την πληρωμή λογαριασμών ή ιατρικά έξοδα, προκειμένου να καλύψει ανάγκες που σχετίζονταν με την περίοδο. Μάλιστα, “στις γυναίκες που δηλώνουν πλήρη οικονομική αδυναμία, τα ποσοστά αυτά σχεδόν διπλασιάζονται, ενώ σε γεωγραφικό επίπεδο η Θεσσαλονίκη αναδεικνύεται ως περιοχή με ιδιαίτερα υψηλή επιβάρυνση” (28% – σχεδόν διπλάσιο του εθνικού μέσου όρου). Το 9,3% έχει χάσει τουλάχιστον μία ημέρα σχολείου ή σπουδών λόγω έλλειψης προϊόντων περιόδου. Το 49,8% των γυναικών, δηλαδή σχεδόν 1 στις 2, δήλωσε ότι ο πόνος εμμήνου ρύσεως έχει επηρεάσει τη λειτουργικότητά της τουλάχιστον μία φορά κατά τους τελευταίους 12 μήνες, ενώ το 10,6% ότι έχει χάσει τουλάχιστον μια ημέρα εργασίας.
Κι εδώ έρχεται να προστεθεί και η απουσία μέριμνας στον εργασιακό χώρο, όπως αναδείχθηκε και με την με αρ. πρωτ. 8924/01.10.2025 ερώτησή μου σχετικά με τη χορήγηση άδειας εμμηνόρροιας, η οποία δεν απαντήθηκε. Διότι αρκετές γυναίκες, κατά την διάρκεια της εμμήνου ρύσεως, υποφέρουν από δυσμηνόρροια και εμφανίζουν επώδυνα συμπτώματα, που επηρεάζουν καθοριστικά τη λειτουργικότητα, την αποδοτικότητα και την παραγωγικότητά τους στην εργασία τους, καθιστώντας αναγκαία τη λήψη άδειας, προκειμένου να τα διαχειριστούν.
Παράλληλα, το κοινωνικό στίγμα εξακολουθεί να συνοδεύει την έμμηνο ρύση. Χαρακτηριστικά, σχεδόν 6 στους 10 πολίτες -όπως προκύπτει κι από την προαναφερθείσα έρευνα- θεωρούν ότι οι γυναίκες έχουν νιώσει ντροπή ή ταμπού σχετικά με την περίοδό τους, με κύριο παράγοντα την κοινωνία.
Επειδή το κράτος δεν μπορεί να φορολογεί τη περίοδο. Απαιτείται η κατάργηση του ΦΠΑ σε όλα τα προϊόντα περιόδου, σε εναρμόνιση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία (2022/542) που παρέχει τη δυνατότητα εφαρμογής μηδενικού συντελεστή ΦΠΑ σε αυτά.
Επειδή το κόστος των προϊόντων εμμήνου ρύσεως επιβαρύνει δυσανάλογα τις γυναίκες και τα κορίτσια, ενώ η κακή υγιεινή της περιόδου μπορεί να προκαλέσει κινδύνους για τη σωματική υγεία. Κι όλα αυτά πλήττουν σημαντικά και την ψυχική υγεία. Τα προβλήματα δε για τα άτομα με αναπηρία μεγεθύνονται.
Επειδή η άδεια περιόδου δεν συνιστά ευνοϊκή μεταχείριση για τις εργαζόμενες γυναίκες, αλλά αποτελεί αναγκαίο βήμα για την εργασιακή ισότητα.
Επειδή η Πολιτεία οφείλει να χαράξει και να υλοποιήσει ουσιαστικές πολιτικές, κι όχι ημίμετρα, για τη στήριξη των γυναικών και των κοριτσιών και την αποστιγματοποίηση της εμμήνου ρύσεως.
Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:
- Προτίθενται να εξετάσουν τον μηδενισμό του ΦΠΑ σε όλα τα προϊόντα περιόδου;
- Σκοπεύουν να εξασφαλίσουν τη δωρεάν παροχή προϊόντων περιόδου σε σχολεία, πανεπιστήμια και δημόσιες δομές, μεριμνώντας ιδιαίτερα για τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες; Ποια ειδική μέριμνα θα λάβουν για τις περιοχές της χώρας που καταγράφουν υψηλή ευαλωτότητα, όπως η Θεσσαλονίκη;
- Σκοπεύουν να εξετάσουν την παροχή άδειας σε γυναίκες κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσεώς τους;
- Σε ποιες ειδικότερες ενέργειες προτίθενται να προβούν προς την κατεύθυνση της εργασιακής ισότητας, καθώς οι γυναίκες -και ακόμη περισσότερο αυτές με αναπηρία- βιώνουν διακρίσεις και αποκλεισμούς στο εργασιακό περιβάλλον;
- Ποιες συγκεκριμένες πρωτοβουλίες θα αναλάβουν για την ενημέρωση, την ευαισθητοποίηση και την αποστιγματοποίηση της εμμήνου ρύσεως;
- Με ποιον τρόπο θα εγγυηθούν ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο στήριξης και πολύπλευρης ενδυνάμωσης των γυναικών και των κοριτσιών;
