Ομιλία Αικατερίνης Σπυριδάκη, Βουλευτή Λασιθίου ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, στην Ολομέλεια της Βουλής για το Ασφαλιστικό Νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Ερχόμαστε με το πρώτο νομοσχέδιο μετά την ψήφιση του Προϋπολογισμού, το οποίο συνεχίζει την ίδια κακή νομοθετική πρακτική της Κυβέρνησης: απουσία ουσιαστικού διαλόγου με τους κοινωνικούς εταίρους και ένα νομοσχέδιο που περιέχει πρόσθετα άρθρα που ρυθμίζουν άλλα θέματα, για να μπορεί να απορεί η Κυβέρνηση για ποιο λόγο ψηφίζουμε «όχι» επί της αρχής, ενώ υπερψηφίζουμε αρκετά άρθρα;
Περιέχει, όμως, ένα στοιχείο συνέπειας και συνέχειας…και αυτό έχει να κάνει με την αναξιοπιστία της Κυβέρνησης. Να σας θυμίσω, κύριοι της Κυβέρνησης, τα λόγια σας προεκλογικά το 2019 για τον περιβόητο Νόμο Κατρούγκαλου; «Αυτός ο Νόμος δεν διορθώνεται, παρά μόνο καταργείται!». 5 ασφαλιστικά νομοσχέδια … 5 ευκαιρίες για αλλαγή… και ο Νόμος είναι ακόμα εκεί να ταλαιπωρεί και να αδικεί τους πολίτες.
Με τον Νόμο Βρούτση, όχι μόνο δεν τον καταργήσατε, αλλά τον «ξεπλύνατε» διατηρώντας όλες τις αρνητικές διατάξεις του: κατάργηση του ΕΚΑΣ, αύξηση του ποσοστού εισφοράς υπέρ υγειονομικής περίθαλψης στις κύριες και επικουρικές συντάξεις, τη μείωση κατά 40% των εφάπαξ και πολλά άλλα. Οι όποιες τροποποιήσεις έγιναν στις διατάξεις που κρίθηκαν αντισυνταγματικές από το ΣτΕ.
Η Κυβέρνηση, όμως, δεν αρκέστηκε μόνο στη μετεκλογική αναξιοπιστία της, αλλά δημιουργεί και νέες ανισότητες.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Δε θα σταθώ πολύ στο πρώτο σκέλος, γιατί τα είπε πολύ στοχευμένα και αναλυτικά ο Ειδικός Αγορητής μας, κ. Μουλκιώτης.
Το Νομοσχέδιο δεν επιλύει τα μεγάλα προβλήματα της κοινωνικής ασφάλισης, ούτε αντιμετωπίζει τις στρεβλώσεις των μνημονιακών νόμων. Απουσιάζουν ρυθμίσεις που να ενισχύουν την ανταποδοτικότητα εισφορών –παροχών και θα δημιουργούν ισχυρό κίνητρο ασφάλισης.
Απουσιάζει η καθιέρωση ενός ελάχιστου εισοδήματος με την θεσμοθέτηση ενός νέου ΕΚΑΣ, ώστε να ανακουφιστούν 385.000 χαμηλοσυνταξιούχοι, που η Κυβέρνηση προσπαθεί να βολέψει με την πενιχρή και άπαξ ελεημοσύνη των 150 ευρώ.
Δεν βλέπουμε τίποτε για τους συνταξιούχους του ΟΓΑ, που καθίστανται και συνταξιούχοι χηρείας, με αποτέλεσμα στην πλειονότητά τους να καταλήγουν να λαμβάνουν από δύο συντάξεις λιγότερα από ό,τι θα λάμβαναν εάν είχαν μόνο μία…
Δεν υπάρχει καμία ρύθμιση κατάργησης εισφοράς υπέρ ΕΟΠΥΥ στις επικουρικές συντάξεις και μείωσης στις κύριες συντάξεις από 6% σε 4% για αυτό και καταθέσαμε σχετική τροπολογία.
Απουσιάζει η ένταξη των υγειονομικών στα Βαρέα και Ανθυγιεινά. Το ΠΑΣΟΚ έχει καταθέσει 18 φορές τροπολογία και η Κυβέρνηση αδιαφορεί πλήρως. Δεν πτοούμαστε όμως…την καταθέσαμε εκ νέου. Επίσης, καταθέσαμε τροπολογίες για την αναπροσαρμογή των χορηγούμενων από ΕΦΚΑ και ΟΠΕΚΑ επιδομάτων για ΑμεΑ, καθώς και για τη συνταξιοδότηση, χωρίς όριο ηλικίας και με 40 χρόνια ασφάλισης.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Έρχομαι στην επίμαχη τροπολογία για την επίσπευση νομιμοποίησης αλλοδαπών σε συνδυασμό με την άδεια εργασίας. Κατάγομαι από το Λασίθι από έναν τόπο με έντονη τουριστική και αγροτική δραστηριότητα. Και οι δυο παραγωγικοί τομείς του τόπου μου αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της έλλειψης εργατικού δυναμικού. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος στην Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου έχουμε περίπου 28.141 κλίνες σε ξενοδοχεία όλων των κατηγοριών.
Ταυτόχρονα, έχουμε περίπου 20.000 θερμοκηπιακών εγκαταστάσεων στην Ιεράπετρα από όπου καθημερινά 1100 έως 1300 τόνοι με κηπευτικά προϊόντα φεύγουν σε όλη τη χώρα, αλλά και στο εξωτερικό. Ενώ ταυτόχρονα, από τη μία άκρη του Νομού έως την άλλη έχουμε καλλιέργειες ελιάς και αμπελιού. Όπως καταλαβαίνετε απαιτείται εργατικό δυναμικό και το έλλειμμα φαίνεται να είναι δυσαναπλήρωτο.
Επιτρέψτε μου, όμως, να σταθώ λίγο παραπάνω στο ζήτημα των αγροτών γης. Το πρόβλημα είναι διαχρονικό. Οι αγρότες μας σχεδόν 10 χρόνια τώρα κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου αναφορικά με την έλλειψη εργατικού δυναμικού στον αγροτικό τομέα. Αν σήμερα βρισκόμαστε σε αυτή την κατάσταση ευθύνεται η Κυβέρνηση, που δεν έπραξε κάτι νωρίτερα. Καθυστέρησε πολύ και αυτή τη στιγμή περίπου το 80% σε εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό έχει φύγει από την χώρα. Για το θέμα αυτό έχουμε καταθέσει αρκετές ερωτήσεις και αναφορές, αλλά καμία ουσιαστική απάντηση.
Αντί να υπάρξει μια ολιστική προσέγγιση του θέματος με ένα νομοσχέδιο, έρχεται μια τροπολογία στο παραπέντε.
Μια τροπολογία χωρίς ασφαλιστικές δικλείδες για την αποτελεσματικότητά της. Και με πολλά ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα του ίδιου του μηχανισμού υλοποίησης. Και με μία καθυστέρηση που κινδυνεύει να χαθεί η παραγωγική περίοδος για τις θερμοκηπιακές καλλιέργειες.
Το εν λόγω μέτρο σε καμία περίπτωση – όπως είπε και ο Υπουργός – δεν αντιμετωπίζει το πρόβλημα των εργατών γης. Καλύπτει μερικώς το θέμα διότι οι εργάτες θα δουλεύουν νόμιμα κι έτσι μειώνεται ο κίνδυνος να φύγουν προς άλλες περιοχές. Ικανοποιείται το πάγιο αίτημα του αγροτικού κόσμου για νομιμοποίηση εργασίας των εργατών γης, ώστε να μπορεί ο αγρότης να παρουσιάζει το πραγματικό κόστος εργασίας προς το Κράτος μιας και έμμεσα φορολογούνταν ποσά που δεν ήταν πραγματικά, αφού δεν μπορούσε να δηλώσει τα πραγματικά του έξοδα.
Άρα, η συγκεκριμένη τροπολογία προωθεί περισσότερο το οικονομικό σκέλος της πολιτικής, παρά την επίλυση του προβλήματος των εργατών γης – μιας και δεν έρχονται νέα χέρια. Και παρά τη θετική κατεύθυνση στην οποία, μπορούμε να πούμε, ότι κινείται η συγκεκριμένη τροπολογία υπάρχουν πάρα πολλά στοιχεία που αποδεικνύουν ότι δεν θα καταφέρει να υλοποιηθεί. Και αναφέρομαι, φυσικά, στον φόρτο εργασίας των υποστελεχωμένων Αποκεντρωμένων Διοικήσεων που αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στον όγκο των αιτημάτων, ενώ ακόμα και στο ίδιο νησί, στην Κρήτη, υπάρχουν Αποκεντρωμένες Διοικήσεις πολλαπλών ταχυτήτων.
Θα έρθω με ένα απλό παράδειγμα καθημερινότητας. Στον κύκλο μου έχω ανθρώπους οι οποίοι έχουν παντρευτεί πολίτες από άλλες χώρες. Πηγαίνοντας, λοιπόν, να καταθέσουν τα απαραίτητα έγγραφα, λαμβάνουν ως απάντηση ότι αυτή τη στιγμή εξετάζονται τα αιτήματα του 2022. Οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, λοιπόν, με το καθεστώς που ισχύει αυτή τη στιγμή δεν μπορούν να ανταποκριθούν. Και για του λόγου το αληθές, αναζητώντας τα μηνιαία στατιστικά στοιχεία αδειών σε ισχύ, τα τελευταία αναλυτικά που καταφέραμε να βρούμε αφορούν τον Απρίλιο του 2022 και παρά τις κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις ακόμα και του Τομεάρχη μας, του Παύλου Χρηστίδη, για νέα επικαιροποιημένα στοιχεία, ακόμα δεν έχουμε λάβει ουσιαστικές απαντήσεις. Σύμφωνα, λοιπόν, με τα στοιχεία αυτά τον Απρίλιο του 2022 ο αριθμός αδειών σε ισχύ ήταν 537.892 άδειες, και για να μην κάνουμε δαιμονοποιήσεις να πούμε ότι από αυτές τις 500.000, οι 102.000 αφορούν μέλη ελληνικής οικογένειας και συγγενείς Ελλήνων πολιτών – και το καταθέτω στα πρακτικά.
Για να συνεχίσουμε, λοιπόν, τα επόμενα στοιχεία που βρίσκουμε, που είναι συνολικά και όχι αναλυτικά έρχονται στον Οκτώβριο του 2023, όπου οι άδειες σε ισχύ είναι 456.379. Δηλαδή 80.000 λιγότερες αιτήσεις από αυτές που είχαμε το 2020 ενώ σε εκκρεμότητα βρίσκονται 250.000 αιτήσεις.
Άρα, μπορούμε να καταλάβουμε τη μειωμένη αποδοτικότητα των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων και μπορούμε να φανταστούμε τι θα γίνει εάν σε αυτές τις 250.000 που εκκρεμούν προστεθούν και οι νέες αιτήσεις από αυτή την τροπολογία. Μπορούμε να φανταστούμε, δηλαδή, με τι ταχύτητα θα υλοποιηθούν οι διαδικασίες. Εκκρεμούν, λοιπόν, πολλά ζητήματα για πούμε ότι έχουμε δώσει λύση στο μεγάλο ζήτημα των εργατών γης. Ζητήματα που άπτονται στο Υπουργείο Εξωτερικών, το Υπουργείο Εσωτερικών και το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου και ζητήματα που αφορούν: τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις και τη λειτουργία τους, τις μετακλήσεις, το εργόσημο σε όλες τις βαθμίδες, τις βελτιώσεις ώστε να εφαρμοστούν όλες οι διακρατικές συμφωνίες – που παρόλο που έχουν ψηφιστεί δεν μπορούν ακόμα να εφαρμοστούν αποτελεσματικά.
Και δυο σημαντικά ερωτήματα που απασχολούν σήμερα τον αγροτικό κόσμο. Οι αγρότες μας αναρωτιούνται: οι άνθρωποι αυτοί που θα έρθουν νόμιμα να δουλέψουν στη χώρα μας, θα μπορούν να ταξιδέψουν μόνο προς την πατρίδα τους; Και το δεύτερο, οι άνθρωποι αυτοί που θα έρθουν να δουλέψουν στη χώρα μας, θα ασφαλιστούν σε ΙΚΑ, σε ΟΓΑ; Παρακαλούμε για την απάντησή σας κύριε Υπουργέ.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Έχουμε διαφορές με τη Νέα Δημοκρατία στις πολιτικές, στις αξίες αλλά και στη φιλοσοφία.
Εμείς οικοδομούμε ένα κοινωνικό κράτος δικαίου στην Ελλάδα. Αντίθετα, η Νέα Δημοκρατία, συστηματικά, γκρεμίζει το κοινωνικό κράτος ,διότι της είναι βάρος προς την ανάπτυξη. Εμείς θεωρούμε το κοινωνικό κράτος προτεραιότητα και την κοινωνική συνοχή βασικό συστατικό για τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Η Νέα Δημοκρατία αντικαθιστά το κοινωνικό κράτος με φιλανθρωπίες και με γνώμονα την εξυπηρέτηση ιδιωτικών συμφερόντων, διευρύνοντας έτσι τις ανισότητες και τορπιλίζοντας την κοινωνική συνοχή. Εμείς είμαστε υπέρ πολιτικών, που στηρίζουν πραγματικά τους εργαζόμενους, τους συνταξιούχους και τους ασθενέστερους πολίτες. Η Νέα Δημοκρατία θέλει ένα ασφαλιστικό σύστημα άδικο, αναποτελεσματικό και παραδομένο στους ιδιώτες. Εμείς επιδιώκουμε ένα ασφαλιστικό σύστημα βιώσιμο, δίκαιο και κοινωνικά αποτελεσματικό, που θα εμπνέει την ασφάλεια και την εμπιστοσύνη του πολίτη προς την Πολιτεία και τους θεσμούς.
Σας ευχαριστώ πολύ.
