Κοινή ανακοίνωση υπεύθυνου ΚΤΕ Υγείας Γιάννη Τσίμαρη, ΚΤΕ Περιβάλλοντος Μανώλη Χριστοδουλάκη και Γραμματέα Τομέα Περιβάλλοντος Παναγιώτη Δημόπουλου ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής
Η συζήτηση της Επίκαιρης Ερώτησης του βουλευτή Ιωαννίνων και Αναπληρωτή Γραμματέα της Κ.Ο. του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Γιάννη Τσίμαρη, στη Βουλή (26/10/2026) εξελίχθηκε σε ρεσιτάλ κυβερνητικής αναλγησίας και αμφισβήτησης της ίδιας της πραγματικότητας που βιώνουν οι κάτοικοι του λεκανοπεδίου.
Την ώρα που τα Ιωάννινα βρίσκονται σταθερά στις χειρότερες θέσεις ευρωπαϊκών και διεθνών κατατάξεων για έκθεση σε PM2.5 και εκτιμώμενο κίνδυνο θνησιμότητας, με τη ρύπανση να ξεπερνά κατά 4,3 φορές τις κατευθυντήριες τιμές του ΠΟΥ, ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος Νίκος Τσάφος οχυρώθηκε πίσω από ετήσιους μέσους όρους (PM10 ~32 μg/m³ έναντι ορίου 40). Ο υφυπουργός «έθεσε ζήτημα αξιοπιστίας και προδιαγραφών των μετρήσεων, χωρίς να παρουσιάσει μια ολοκληρωμένη αποτίμηση των χειμερινών επεισοδίων ρύπανσης».
Οι πολίτες δεν αναπνέουν ετήσιους μέσους όρους. Αναπνέουν τις χειμερινές νύχτες με θερμοκρασιακές αναστροφές, όταν η καύση βιομάζας (ξύλα, πέλετ, τζάκια) εγκλωβίζει στο λεκανοπέδιο επικίνδυνα επίπεδα αιωρούμενων σωματιδίων (PM10, PM2.5) και καρκινογόνων ουσιών όπως το βενζοπυρένιο. Οι ημερήσιες υπερβάσεις, οι άμεσες αναπνευστικές επιπτώσεις και οι μακροπρόθεσμοι κίνδυνοι (άσθμα, ΧΑΠ, καρκίνος πνεύμονα) είναι μετρημένοι και γνωστοί στους πνευμονολόγους και στους κατοίκους. Όχι όμως στην κυβέρνηση, που επιλέγει την «δημιουργική λογιστική» και τις γενικόλογες αναφορές σε κοινωνικό τιμολόγιο, επίδομα θέρμανσης και «Εξοικονομώ».
Η στάση αυτή είναι κυνική. Την ώρα που η ενεργειακή ακρίβεια και η φτώχεια ωθούν τα νοικοκυριά στη φθηνή αλλά τοξική βιομάζα, το ΥΠΕΝ αρνείται να δεσμεύσει συγκεκριμένους πόρους, να επικαιροποιήσει το πλαίσιο των ΚΥΑ 2013-2014 (ρύθμιση Μανιάτη) ώστε οι ελαφρύνσεις να ενεργοποιούνται αυτόματα και έγκαιρα με βάση τα αιωρούμενα σωματίδια (PM10 και PM2.5), και να δώσει σαφές χρονοδιάγραμμα. «Πετάει για ακόμη μια φορά την μπάλα στην εξέδρα» με οριζόντια εργαλεία που δεν αντιμετωπίζουν την ιδιαιτερότητα του λεκανοπεδίου.
Το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής ζητά άμεσες και συγκεκριμένες λύσεις που προστατεύουν την υγεία και την ποιότητα ζωής:
- Άμεση δέσμευση πόρων στον προϋπολογισμό 2026-2027 και επικαιροποίηση/εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου, ώστε να ενεργοποιούνται αυτόματα εκπτώσεις ή απαλλαγές στο ρεύμα (ιδίως για δικαιούχους Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου) τις ημέρες έξαρσης.
- Στοχευμένες, γενναίες επιδοτήσεις σε ευάλωτα νοικοκυριά για μετάβαση σε αντλίες θερμότητας και ενεργειακές αναβαθμίσεις κατοικιών, με διεύρυνση κριτηρίων «Εξοικονομώ» και αξιοποίηση του Κοινωνικού Κλιματικού Πόρου (Social Climate Fund) και πόρων ΕΣΠΑ ειδικά για το λεκανοπέδιο.
- Ενίσχυση της παρακολούθησης με περισσότερους σταθμούς σε κατοικημένες περιοχές και αισθητήρες εσωτερικών χώρων, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και επιστημονικούς φορείς.
- Συντονισμένο σχέδιο που συνδυάζει άμεσα μέτρα στήριξης ηλεκτρικής θέρμανσης με μεσοπρόθεσμη δίκαιη μετάβαση (μετατροπή τζακιών, ενεργειακές κοινότητες, προστασία ευπαθών ομάδων), πριν τον επόμενο χειμώνα.
Οι προτάσεις του Δήμου Ιωαννιτών και οι επιστημονικές επισημάνσεις συγκλίνουν σε αυτή την κατεύθυνση. Η κυβέρνηση οφείλει να σταματήσει τον εμπαιγμό. Τα Ιωάννινα δεν μπορούν να περιμένουν άλλο.
Η δημόσια υγεία δεν είναι θέμα «νομικής συμμόρφωσης με ετήσιους μέσους όρους».
Είναι δικαίωμα των πολιτών σε καθαρό αέρα και προσιτή, καθαρή θέρμανση.
