Κοινή ανακοίνωση υπεύθυνου Κ.Τ.Ε. Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Βουλευτή Χαλκιδικής Απόστολου Πάνα – Τομέα Ψηφιακής Πολιτικής & Δικτύων ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής
Η Ευρώπη οργανώνει σήμερα τις τεχνολογικές υποδομές και τις αλυσίδες αξίας της επόμενης δεκαετίας. Τεχνητή Νοημοσύνη, υπολογιστικές υποδομές, Cloud, ημιαγωγοί και προηγμένες ψηφιακές τεχνολογίες αποτελούν πλέον πεδία οικονομικής ισχύος, παραγωγικής ανταγωνιστικότητας και τεχνολογικής κυριαρχίας.
Η θέση της Ελλάδας σε αυτή τη νέα ευρωπαϊκή πραγματικότητα είναι ζήτημα εθνικής στρατηγικής.
Στις 16 Σεπτεμβρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι 19 κράτη-μέλη προχωρούν από κοινού στον σχεδιασμό του πρώτου Σημαντικού Έργου Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος ειδικά για την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Πρόκειται για μια στρατηγική ευρωπαϊκή πρωτοβουλία που δεν αφορά απλώς εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης. Στόχος είναι η ανάπτυξη αποκεντρωμένων και κοινώς προσβάσιμων ευρωπαϊκών υπηρεσιών AI και προηγμένων τεχνολογιών σε ολόκληρη την αλυσίδα: από τη διαχείριση της υπολογιστικής ισχύος και την ανάπτυξη εφαρμογών έως νέα βιομηχανικά προϊόντα και υπηρεσίες.
Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνδέει το έργο με την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αλυσίδας αξίας στην Τεχνητή Νοημοσύνη και την ευρωπαϊκή ψηφιακή κυριαρχία.
Η Ελλάδα απουσιάζει από τα 19 κράτη που συνδιαμόρφωσαν το έργο.
Το 2023 εγκρίθηκε το ευρωπαϊκό έργο για τις Υποδομές και Υπηρεσίες Cloud Νέας Γενιάς και το Edge Computing, με τη συμμετοχή επτά κρατών-μελών. Στόχος του είναι η δημιουργία ενός διαλειτουργικού και ανοικτά προσβάσιμου ευρωπαϊκού οικοσυστήματος επεξεργασίας δεδομένων, από τα μεγάλα κέντρα δεδομένων και το Cloud έως την επεξεργασία κοντά στο σημείο όπου παράγονται τα δεδομένα.
Η Ελλάδα δεν συμμετείχε.
Το 2024 η χώρα δεν συμμετείχε στα δύο επόμενα ευρωπαϊκά έργα για το Υδρογόνο, παρότι είχε συμμετάσχει στα δύο προηγούμενα του 2022.
Δεν συμμετείχε επίσης στα ευρωπαϊκά έργα Med4Cure και Tech4Cure για την Υγεία, του 2024 και του 2025 αντίστοιχα, με το δεύτερο να αφορά, μεταξύ άλλων, προηγμένες ψηφιακές τεχνολογίες και Τεχνητή Νοημοσύνη στα ιατροτεχνολογικά προϊόντα.
Και σήμερα η Ελλάδα δεν βρίσκεται μεταξύ των 19 κρατών που συνδιαμόρφωσαν το πρώτο μεγάλο κοινό ευρωπαϊκό έργο για την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Η διαδοχή αυτή δεν αρκεί από μόνη της για να εξηγήσει τους λόγους κάθε μη συμμετοχής. Καταγράφει, όμως, μια μεταβολή της ελληνικής παρουσίας που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη και αναδεικνύει την ανάγκη για μια σαφή, συνεκτική και ενεργητική εθνική στρατηγική συμμετοχής στις νέες ευρωπαϊκές τεχνολογικές και παραγωγικές συμμαχίες.
Η επόμενη ευρωπαϊκή ημέρα σχεδιάζεται ήδη. Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι το τέλος αυτής της διαδικασίας.
Ήδη σχεδιάζονται νέα Σημαντικά Έργα Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος για τις Προηγμένες Τεχνολογίες Ημιαγωγών και για το Συνεχές Υπολογιστικών Υποδομών (Compute Infrastructure Continuum).
Το πρώτο αφορά προηγμένες τεχνολογίες ημιαγωγών, κρίσιμες για ένα ευρύ φάσμα σύγχρονων ψηφιακών εφαρμογών και για την ευρωπαϊκή τεχνολογική αυτονομία.
Το δεύτερο αφορά τη δημιουργία μιας κατανεμημένης και διασυνδεδεμένης ευρωπαϊκής υπολογιστικής υποδομής, που θα συνδέει διαφορετικά επίπεδα υπολογιστικών πόρων και θα αποτελεί κρίσιμη βάση για τις ψηφιακές υπηρεσίες και τις εφαρμογές της επόμενης γενιάς.
Cloud, υπολογιστικές υποδομές, ημιαγωγοί και Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι ασύνδετες πολιτικές. Αποτελούν κρίκους της ίδιας ευρωπαϊκής προσπάθειας για τεχνολογική και ψηφιακή κυριαρχία.
Ακριβώς γι’ αυτό η ελληνική παρουσία στις πρωτοβουλίες που διαμορφώνονται σήμερα έχει σημασία για την παραγωγική θέση της χώρας αύριο.
Τα τελευταία χρόνια έχουν κινητοποιηθεί στη χώρα μας σημαντικοί δημόσιοι και ευρωπαϊκοί πόροι για τον ψηφιακό μετασχηματισμό.
Η επιτυχία μιας εθνικής ψηφιακής στρατηγικής, όμως, δεν μπορεί να αποτιμάται μόνο από το ύψος των δαπανών για πληροφοριακά συστήματα, τον αριθμό των υπηρεσιών που ψηφιοποιούνται, τον αριθμό ψηφιακών πλατφορμών που κατασκευάζονται ή την υιοθέτηση εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης.
Το πραγματικό μέτρο επιτυχίας είναι η τεχνολογική και παραγωγική ικανότητα που δημιουργείται στη χώρα.
Είναι η εγχώρια τεχνογνωσία που παράγεται. Η συμμετοχή ελληνικών επιχειρήσεων και startups στις ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας. Η αξιοποίηση των πανεπιστημίων και των ερευνητικών κέντρων. Η δημιουργία πνευματικής ιδιοκτησίας και νέων τεχνολογικών προϊόντων. Οι επενδύσεις και οι υψηλής εξειδίκευσης θέσεις εργασίας που παραμένουν και δημιουργούν αξία στην Ελλάδα.
Η χώρα χρειάζεται να εξασφαλίσει ότι θα βρίσκεται εγκαίρως και συστηματικά εκεί όπου διαμορφώνονται οι νέες τεχνολογικές αλυσίδες αξίας.
Για το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, η ψηφιακή μετάβαση πρέπει να αποτελεί ταυτόχρονα παραγωγική μετάβαση. Χρειάζεται μια πολιτική που θα μετατρέπει τους πόρους του ψηφιακού μετασχηματισμού σε εγχώρια τεχνογνωσία, καινοτομία και παραγωγική ικανότητα και θα ενισχύει τη συμμετοχή ελληνικών επιχειρήσεων, startups, πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων στις ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας των τεχνολογιών αιχμής.
Δεν αρκεί να αγοράζουμε και να χρησιμοποιούμε τεχνολογία. Πρέπει να συμμετέχουμε εκεί όπου σχεδιάζεται, αναπτύσσεται και παράγεται.
Η Ελλάδα δεν μπορεί να αρκεστεί στον ρόλο του πελάτη της ψηφιακής Ευρώπης. Πρέπει να διεκδικήσει θέση μεταξύ εκείνων που σχεδιάζουν, αναπτύσσουν και παράγουν τις τεχνολογίες της.
Αυτή είναι η ουσία της ψηφιακής κυριαρχίας: όχι μόνο να χρησιμοποιούμε την τεχνολογία του μέλλοντος, αλλά να συμμετέχουμε στη δημιουργία της.
