Ομιλία Γιώργου Τσούμα, Επικεφαλής Δικτύου Νεολαίας ΠΑΣΟΚ – Αντιπρόεδρος Νέων Ευρωπαίων Σοσιαλιστών στην Μεσογειακή επιτροπή της Διεθνούς Ένωσης της Σοσιαλιστικής Διεθνούς με θέμα την Ειρήνη και τη Διαπεριφερειακή Συνεργασία
Αγαπητοί σύντροφοι,
Αγαπητές φίλες και φίλοι,
Είναι μεγάλη τιμή να βρίσκομαι σήμερα εδώ, ανάμεσα στη σοσιαλιστική μεσογειακή οικογένεια – μια οικογένεια που πιστεύει πως η ειρήνη δεν μπορεί να είναι απλά ένα όνειρο, αλλά συλλογικό μας καθήκον.
Η Μεσόγειος υπήρξε πάντα σταυροδρόμι – ανάμεσα σε ηπείρους, ανάμεσα σε πολιτισμούς, για την ελπίδα και τη συνεργασία. Και σήμερα, το 2025, αυτή η διττή της φύση είναι πιο εμφανής από ποτέ.
Βλέπουμε τον πόλεμο και τη δυστυχία στη Γάζα, την αστάθεια στη Λιβύη, την Τυνησία και τον Λίβανο, τη συνεχιζόμενη κατοχή και διαίρεση στην Κύπρο, την άνοδο της ακροδεξιάς και της λογικής του απομονωτισμού στην Ευρώπη, αλλά και μια προσφυγική κρίση που δοκιμάζει τον ηθικό ιστό της ίδιας της Ευρώπης.
Την ίδια στιγμή, αντιμετωπίζουμε μια υπαρξιακή περιβαλλοντική απειλή — η Μεσόγειος θερμαίνεται κατά 20% ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Η κοινή μας θάλασσα, το λίκνο του πολιτισμού, μετατρέπεται στο επίκεντρο της κλιματικής κρίσης.
Όλα αυτά κάνουν το καθήκον μας ξεκάθαρο: πρέπει να επαναπροσδιορίσουμε τη Μεσόγειο ως έναν χώρο ειρήνης, συνεργασίας και αλληλεγγύης, όχι αντιπαράθεσης.
Ο ρόλος της Ελλάδας σε μια διχασμένη περιοχή
Η Ελλάδα, ως ευρωπαϊκή αλλά και μεσογειακή χώρα, οφείλει να παίξει ενεργό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία και μέσα από τη σκοπιά του ΠΑΣΟΚ και του δημοκρατικού μας κινήματος, αυτός ο ρόλος πρέπει να καθοδηγείται από αρχές, όχι από συγκυρίες.
Οραματιζόμαστε μια Ελλάδα που δεν θα είναι παθητικός παρατηρητής της περιφερειακής αστάθειας, αλλά μια γέφυρα διαλόγου, θεμελιωμένη στο διεθνές δίκαιο, στη δημοκρατία και στην αλληλεγγύη.
Αυτή η γέφυρα στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες:
1. Μια διπλωματία για την ειρήνη και τη δικαιοσύνη
Έφτασε η στιγμή η Ευρώπη – και η Ελλάδα ως μέρος αυτής – να μιλήσουν με ηθική καθαρότητα.
Στη Γάζα, δεν μπορούμε να μένουμε σιωπηλοί μπροστά στη συλλογική τιμωρία και την ατέρμονη βία. Πρέπει να απαιτήσουμε μια άμεση και βιώσιμη λύση, όπως προτείνουν τα Ηνωμένα Έθνη – μια λύση δύο κρατών, με μια πολιτική διαδικασία που θα εγγυάται τόσο την ασφάλεια του Ισραήλ όσο και την ελευθερία και κρατική υπόσταση του παλαιστινιακού λαού.
Στην Κύπρο, δεν μπορούμε ποτέ να αποδεχτούμε την «κανονικοποίηση» της κατοχής ή της διχοτόμησης. Μια δίκαιη και βιώσιμη λύση μπορεί να βασιστεί μόνο στα ψηφίσματα του ΟΗΕ, στο διεθνές δίκαιο και στην αποχώρηση των ξένων στρατευμάτων.
Στην Νότια Ευρώπη, δεν μπορούμε να αποδεχτούμε την υποχώρηση της δημοκρατίας και την άνοδο της ακροδεξιάς που εκμεταλλεύεται κάθε κοινωνική αναταραχή σπέρνοντας φόβο και αγωνία.
Η Ελλάδα, μέσα από μια προοδευτική εξωτερική πολιτική, πρέπει να επανέλθει στον ιστορικό της ρόλο ως διαμεσολαβητής, μια χώρα που μιλά με αξιοπιστία τόσο στην Ευρώπη όσο και στον αραβικό κόσμο, προωθώντας την αποκλιμάκωση και τον διάλογο.
2. Μια κοινωνική και πράσινη ατζέντα για τη Μεσόγειο
Η ειρήνη δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς δικαιοσύνη και η δικαιοσύνη δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς ευκαιρίες.
Το όραμα του ΠΑΣΟΚ για την περιοχή βασίζεται στην κληρονομιά των Μεσογειακών Διαλόγων του Ανδρέα Παπανδρέου, όπως μπορεί να μεταφραστεί σήμερα μέσα από ένα Μεσογειακό Πράσινο Κοινωνικό Σύμφωνο.
Αυτό σημαίνει επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, στη διαχείριση υδάτων και στις βιώσιμες αλιευτικές πρακτικές, αλλά και στην εκπαίδευση, στην κινητικότητα των νέων και στην χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη.
Η ενεργειακή μετάβαση στη Μεσόγειο δεν πρέπει να αναπαράγει ανισότητες· πρέπει να ενδυναμώνει τις τοπικές κοινωνίες, τους εργαζόμενους και τη νεολαία.
Η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να ηγηθεί αυτής της προσπάθειας, συνδέοντας την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία με τις πραγματικότητες του Νότου και μετατρέποντας τη συνεργασία για το κλίμα σε εργαλείο περιφερειακής σταθερότητας.
3. Μια ανθρώπινη προσέγγιση στη μετανάστευση και στα ανθρώπινα δικαιώματα
Η Μεσόγειος θα συνεχίσει να είναι ένας δρόμος μετανάστευσης, εξαιτίας των συγκρούσεων, της φτώχειας και της κλιματικής αλλαγής.
Όμως δεν μπορούμε να επιτρέπουμε η θάλασσά μας να γίνεται νεκροταφείο.
Η απάντηση δεν είναι οι ψηλότεροι τοίχοι ή οι επαναπροωθήσεις. Είναι η αλληλεγγύη, η νομιμότητα και η κοινή ευθύνη.
Η Ελλάδα, ως χώρα πρώτης γραμμής, γνωρίζει πολύ καλά αυτή την πραγματικότητα. Το ΠΑΣΟΚ επιμένει: η διαχείριση της μετανάστευσης πρέπει να είναι ανθρώπινη, ευρωπαϊκή και βασισμένη στην ένταξη — όχι στην ποινικοποίηση.Και πρέπει να στεκόμαστε σταθερά στο πλευρό όσων υπερασπίζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ελευθερία του Τύπου και τη δημοκρατία σε κάθε γωνιά της περιοχής μας.
Σύντροφοι,
Για εμάς, τους σοσιαλδημοκράτες, η ειρήνη δεν είναι σύνθημα, σημαίνει επένδυση στη διπλωματία αντί για τη διαίρεση, στην εκπαίδευση αντί για τη στρατιωτικοποίηση, στην κοινή ευημερία αντί για τον ανταγωνισμό. Η Μεσόγειος δεν μπορεί να παραμείνει σύνορο ανάμεσα σε Βορρά και Νότο, πλούσιους και φτωχούς, κατακτητές και κατακτημένους. Πρέπει να γίνει αυτό που ήταν πάντα προορισμένη να είναι: ένα κοινό σπίτι.
Το ΠΑΣΟΚ, μέσα από την πολιτική αλλαγή που προτείνει στην ελληνικό λαό, οφείλει να ηγηθεί αυτής της προσπάθειας ως προοδευτικός πόλος, ως φωνή μετριοπάθειας, δικαιοσύνης και ανθρωπιάς σε μια περιοχή που το έχει τόσο πολύ ανάγκη.
Το επόμενο κεφάλαιο της Μεσογείου δεν θα γραφτεί με φόβο, αλλά με θάρρος, το θάρρος εκείνων που εξακολουθούν να πιστεύουν ότι η ειρήνη, η συνεργασία και η αλληλεγγύη μπορούν να καθορίσουν τον αιώνα μας.
Ας γράψουμε αυτό το κεφάλαιο μαζί, ως η νέα, ελπιδοφόρα, γενιά των σοσιαλιστών και δημοκρατών σε αυτή τη περιοχή.
