Την άμεση αποκατάσταση των ζημιών από την κακοκαιρία της 14ης Οκτωβρίου και τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων στήριξης των πληγεισών επιχειρήσεων και εργαζομένων της Ρόδου φέρνει με Ερώτησή του στη Βουλή ο Βουλευτής Δωδεκανήσου του ΠΑΣΟΚ, Υπεύθυνος ΚΤΕ Ανάπτυξης και τ. Υφυπ. Πολιτισμού – Τουρισμού Γιώργος Νικητιάδης. Η Ερώτηση κατατέθηκε την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου προς τους Υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Τουρισμού, Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας καθώς και Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
Όπως επισημαίνει ο κ. Νικητιάδης στην Ερώτηση του, η κακοκαιρία προκάλεσε την απώλεια μίας ανθρώπινης ζωής και εκτεταμένες ζημιές σε υποδομές, κατοικίες και επιχειρήσεις, μεταξύ των οποίων ξενοδοχειακές μονάδες σε πλήρη λειτουργία. Η καταστροφή έπληξε το νησί ενώ η τουριστική περίοδος βρίσκεται σε εξέλιξη και περισσότεροι από 150.000 επισκέπτες εξακολουθούν να παραθερίζουν στη Ρόδο. Κάθε καθυστέρηση στην αποκατάσταση επιβαρύνει τη λειτουργία των επιχειρήσεων, θέτει σε κίνδυνο θέσεις εργασίας και πλήττει τη διεθνή αξιοπιστία του προορισμού.
Όπως αναφέρεται στην Ερώτηση, συμφώνως με το υπ’ αριθμ. πρωτ. 5122/16-10-2026 έγγραφο της Ένωσης Ξενοδόχων Ρόδου προς τα αρμόδια Υπουργεία, η Ένωση ζητά ολοκληρωμένο πλαίσιο στήριξης των πληγέντων, χρηματοδότηση της αποκατάστασης και σχεδιασμό πρόληψης με επικαιροποιημένες μελέτες, σαφείς αρμοδιότητες και δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα. Θέτει, επίσης, το ζήτημα της επιβάρυνσης του ξενοδοχειακού κλάδου από το Τέλος Ανθεκτικότητας στην Κλιματική Κρίση.
Ο κ. Νικητιάδης υπενθυμίζει ότι με την υπ’ αριθμ. 2022/29-11-2023 Ερώτησή του είχε ζητήσει ενημέρωση για την πρόοδο των αντιπλημμυρικών έργων και τη στήριξη των επαγγελματιών της Ρόδου. Με την υπ’ αριθμ. 1750/22-11-2024 Ερώτησή του είχε αναδείξει τις καθυστερήσεις στην καταβολή της κρατικής αρωγής προς κατοίκους και επιχειρήσεις που επλήγησαν από την πυρκαγιά του Ιουλίου 2023.
Μετά την κακοκαιρία Bora, με δημόσια δήλωσή του στις 26 Φεβρουαρίου 2025, είχε επισημάνει την ανεπάρκεια του αντιπλημμυρικού σχεδιασμού και τις καθυστερήσεις στην καταγραφή των ζημιών και στις αποζημιώσεις, ζητήματα που είχε διαπιστώσει και το κλιμάκιο του ΠΑΣΟΚ κατά την επίσκεψή του στο νησί. Ο Δήμος Ρόδου είχε παρουσιάσει ζημιές ύψους 42 εκατ. ευρώ στις υποδομές του, ενώ, σύμφωνα με την ενημέρωση που έχει ο Βουλευτής, έχουν καταβληθεί μόλις 3 εκατ. ευρώ.
Για την επαναφορά των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ, ο κ. Νικητιάδης παραπέμπει στην υπ’ αριθμ. 920/4-4-2024 Επίκαιρη Ερώτησή του, στην παρέμβασή του κατά τη συζήτηση του νέου Κώδικα ΦΠΑ τον Οκτώβριο του 2024 και στη νέα Επίκαιρη Ερώτησή του στις 5 Σεπτεμβρίου 2025, σε συνέχεια των νομοθετικών πρωτοβουλιών του ΠΑΣΟΚ το 2016, το 2018 και το 2020.
Με τη νέα Ερώτησή του, ο κ. Νικητιάδης καλεί τους αρμόδιους Υπουργούς να απαντήσουν:
· Εάν έχει ολοκληρωθεί η καταγραφή και η αποτίμηση των ζημιών, ποια είναι τα ευρήματα για επιχειρήσεις, κατοικίες και δημόσιες υποδομές και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης της διαδικασίας.
· Πότε θα ενεργοποιηθούν οι μηχανισμοί κρατικής και πρώτης αρωγής για επιχειρήσεις και νοικοκυριά και εάν θα θεσπιστεί ειδικό πρόγραμμα επιχορήγησης για την αποκατάσταση κτιρίων, εξοπλισμού και υποδομών.
· Εάν θα ανασταλούν για έξι μήνες οι φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις των αποδεδειγμένως πληγεισών επιχειρήσεων και ποια μέτρα ρευστότητας και διατήρησης των θέσεων εργασίας εξετάζονται.
· Ποια αντιπλημμυρικά έργα και έργα αποκατάστασης του οδικού δικτύου και των κρίσιμων υποδομών είναι ώριμα ή προγραμματισμένα, με ποιους πόρους και χρονοδιαγράμματα θα υλοποιηθούν και εάν υπάρχουν επικαιροποιημένες μελέτες συνολικής θωράκισης της Ρόδου.
· Πόσα χρήματα έχουν εισπραχθεί από το Τέλος Ανθεκτικότητας στην Κλιματική Κρίση, από τη θέσπισή του, σε κάθε νησί της Δωδεκανήσου και ειδικώς στη Ρόδο και ποιο μέρος αυτών των εσόδων έχει διατεθεί σε έργα ανθεκτικότητας ανά νησί.
· Εάν θα θεσμοθετηθεί ειδικός λογαριασμός για την απόδοση σημαντικού μέρους των εσόδων του τέλους στους Δήμους και τις Περιφέρειες όπου εισπράττονται, με δημόσια λογοδοσία και συμμετοχή των τοπικών φορέων, όπως η Ένωση Ξενοδόχων Ρόδου, στον σχεδιασμό και στην ιεράρχηση των παρεμβάσεων.
· Εάν εξετάζεται ο εξορθολογισμός του Τέλους Ανθεκτικότητας, ώστε το κόστος πρόληψης και αποκατάστασης των φυσικών καταστροφών να κατανέμεται ισομερώς, χωρίς δυσανάλογη επιβάρυνση της ανταγωνιστικότητας του ξενοδοχειακού κλάδου.
· Εάν θα επεκταθεί και στη Ρόδο η μείωση κατά 30% των συντελεστών ΦΠΑ, με εφαρμογή της αρχής της νησιωτικότητας και αξιοποίηση της Οδηγίας (ΕΕ) 2022/542, ή ποια εναλλακτικά μέτρα σχεδιάζονται για την αντιστάθμιση του αυξημένου κόστους λειτουργίας των επιχειρήσεων του νησιού.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της Ερώτησης
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς:
- Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Κυριάκο Πιερρακάκη
- Υπουργό Τουρισμού κα Όλγα Κεφαλογιάννη
- Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας κ. Ευάγγελο Τουρνά
- Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης κα Νίκη Κεραμέως
Θέμα: «Επιτακτική ανάγκη αποκατάστασης ζημιών και στήριξης των τουριστικών επιχειρήσεων της Ρόδου μετά την κακοκαιρία της 14ης Οκτωβρίου 2026»
Κύριοι Υπουργοί,
Η σφοδρή κακοκαιρία που έπληξε τη Ρόδο στις 14/10/2026 είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια μίας ανθρώπινης ζωής και την πρόκληση εκτεταμένων ζημιών σε υποδομές, κατοικίες και επιχειρήσεις σε πολλές περιοχές του νησιού, ανάμεσά τους και σε ξενοδοχειακές μονάδες που βρίσκονταν σε πλήρη λειτουργία. Η καταστροφή συνέβη εν μέσω τουριστικής περιόδου, ενώ στο νησί παραθερίζουν ακόμη περισσότεροι από 150.000 επισκέπτες. Κάθε ημέρα καθυστέρησης στην αποκατάσταση πλήττει όχι μόνο τις ίδιες τις επιχειρήσεις και τους εργαζόμενους τους, αλλά και την εικόνα, την αξιοπιστία και τη διεθνή ανταγωνιστικότητα ενός από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της χώρας.
Με το υπ’ αριθμ. πρωτ. 5122/16-10-2026 έγγραφό της προς τα αρμόδια Υπουργεία και τους Βουλευτές Δωδεκανήσου, η Ένωση Ξενοδόχων Ρόδου ζητά την ενεργοποίηση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου στήριξης. Ζητά άμεση καταγραφή και αποτίμηση των ζημιών, επίσπευση της κρατικής αρωγής, προγράμματα επιχορήγησης για την αποκατάσταση κτιρίων, εξοπλισμού και υποδομών, εξάμηνη αναστολή των φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων των αποδεδειγμένως πληγεισών επιχειρήσεων, καθώς και μέτρα ρευστότητας και διατήρησης της απασχόλησης.
Η κακοκαιρία, ωστόσο, δεν ανέδειξε μόνο την ανάγκη έκτακτης στήριξης, αλλά, παραλλήλως, ανέδειξε τις χρόνιες αδυναμίες στις υποδομές του νησιού και την καθυστέρηση των έργων αντιπλημμυρικής προστασίας. Όπως επισημαίνει η Ένωση, η Ρόδος δεν χρειάζεται ακόμη έναν κύκλο αποσπασματικών παρεμβάσεων μετά από κάθε καταστροφή. Χρειάζεται ολοκληρωμένο σχεδιασμό πρόληψης, με επικαιροποιημένες μελέτες, σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων, εξασφαλισμένους πόρους και δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα.
Εδώ ακριβώς τίθεται ένα ζήτημα πολιτικής συνέπειας. Το Τέλος Ανθεκτικότητας στην Κλιματική Κρίση θεσπίστηκε, κατά τη ρητή του ονομασία, για την αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής κρίσης. Η Ρόδος συγκαταλέγεται στους προορισμούς που συνεισφέρουν σημαντικά στα έσοδά του. Παρά ταύτα, δεν υφίσταται σαφής και διαφανής μηχανισμός που να διασφαλίζει ότι μέρος των εσόδων επιστρέφει στους τόπους όπου τα έσοδα αυτά εισπράττονται και δαπανάται για έργα που θωρακίζουν τις τοπικές κοινωνίες. Ταυτοχρόνως, η Ένωση Ξενοδόχων Ρόδου επισημαίνει ότι το κόστος της πρόληψης και της αποκατάστασης των φυσικών καταστροφών δεν μπορεί να βαρύνει αποκλειστικά έναν κλάδο της οικονομίας, και ζητά τον εξορθολογισμό του τέλους.
Παραλλήλως, παραμένει ανοιχτό το πάγιο αίτημα για επαναφορά των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στη Ρόδο, η οποία υπήρξε μεταξύ των πρώτων νησιών που εξαιρέθηκαν από το σχετικό καθεστώς, παρά τον νησιωτικό και παραμεθόριο χαρακτήρα της και τη θέση της στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η αδικία αυτή έγινε ακόμη πιο εμφανής από την 1/1/2026, οπότε η Κυβέρνηση επεξέτεινε τη μείωση των συντελεστών κατά 30% στα νησιά της Δωδεκανήσου με πληθυσμό έως 20.000 κατοίκους, ενώ το μέτρο εξακολουθεί να ισχύει στην Κω και τη Λέρο. Η Ρόδος, το μεγαλύτερο νησί της Δωδεκανήσου, έμεινε εκτός με μοναδικό κριτήριο τον πληθυσμό της, ωσάν να μην αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις της το ίδιο κόστος μεταφορών, προμηθειών και λειτουργίας. Η ανάγκη γίνεται πιεστικότερη υπό το βάρος του αυξημένου λειτουργικού κόστους και των πρόσθετων επενδύσεων που απαιτεί η προσαρμογή στην κλιματική κρίση. Η συνταγματικά κατοχυρωμένη αρχή της νησιωτικότητας οφείλει να αποτυπώνεται σε απτά μέτρα που αντισταθμίζουν τα μόνιμα διαρθρωτικά μειονεκτήματα των νησιωτικών επιχειρήσεων απέναντι σε ανταγωνιστικούς προορισμούς με χαμηλότερο φορολογικό και λειτουργικό κόστος.
Τέλος, η Ένωση Ξενοδόχων Ρόδου επισημαίνει ορθώς ότι η στήριξη της Ρόδου δεν είναι απλώς ανταπόκριση σε μια έκτακτη συγκυρία. Είναι επένδυση στην ανθεκτικότητα, στην ανταγωνιστικότητα και στη διατήρηση της συμβολής του νησιού στην απασχόληση, στον τουρισμό και στην εθνική οικονομία.
Τα ζητήματα αυτά δεν τίθενται για πρώτη φορά. Με την υπ’ αριθμ. 2022/29-11-2023 ερώτησή μου είχα ζητήσει ενημέρωση για την πρόοδο των αντιπλημμυρικών έργων στη Ρόδο και για τη στήριξη των επαγγελματιών του νησιού. Με την υπ’ αριθμ. 1750/22-11-2024 ερώτησή μου είχα αναδείξει ότι, ενάμιση χρόνο μετά την πυρκαγιά του Ιουλίου 2023, οι πληγέντες κάτοικοι και οι πληγείσες επιχειρήσεις της Ρόδου εξακολουθούσαν να αναμένουν την κρατική αρωγή. Για τον μειωμένο ΦΠΑ έχω επανέλθει με την υπ’ αριθμ. 920/4-4-2024 επίκαιρη ερώτηση, κατά τη συζήτηση του νέου Κώδικα ΦΠΑ τον Οκτώβριο του 2024 και με νέα επίκαιρη ερώτηση στις 5-9-2025, σε συνέχεια των νομοθετικών πρωτοβουλιών του ΠΑΣΟΚ το 2016, το 2018 και το 2020. Παραλλήλως, μετά την κακοκαιρία Bora, στις 26 Φεβρουαρίου 2025, με δημόσια δήλωσή μου, είχα αναδείξει την ανεπάρκεια του αντιπλημμυρικού σχεδιασμού και τις καθυστερήσεις στην καταγραφή των ζημιών και στις αποζημιώσεις, ζητήματα που είχε διαπιστώσει και το κλιμάκιο του ΠΑΣΟΚ κατά την επίσκεψή του στο νησί. Ήδη από τότε, ο Δήμαρχος Ρόδου είχε παρουσιάσει ζημιές ύψους 42 εκατ. ευρώ στις υποδομές του Δήμου από την Bora, διεκδικώντας κρατική χρηματοδότηση για την αποκατάστασή τους. Όπως πληροφορήθηκα, ο τότε αρμόδιος υφυπουργός, κ. Κατσαφάδος, είχε συγχαρεί τον Δήμαρχο και τον αρμόδιο Αντιδήμαρχο για την πληρότητα του φακέλου και την άριστη καταγραφή των ζημιών. Μέχρι σήμερα, ωστόσο, ως πληροφορούμαστε έχουν καταβληθεί μόλις 3 εκατ. ευρώ. Η κακοκαιρία της 14ης Οκτωβρίου 2026 επιβεβαιώνει ότι η καθυστέρηση στην αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων έχει πλέον μετρήσιμο κόστος για το νησί και τους ανθρώπους του.
Επειδή η ταχεία αποκατάσταση των ζημιών που προξένησε στη Ρόδο η πρόσφατη σφοδρή κακοκαιρία είναι κρίσιμη για τη συνέχεια της τουριστικής περιόδου και τη διατήρηση των θέσεων εργασίας στον τουριστικό τομέα.
Επειδή ζητήματα που συζητούνται εδώ και χρόνια, όπως η αντιπλημμυρική θωράκιση του νησιού, δεν μπορούν, πλέον, να παραμένουν σε εκκρεμότητα.
Επειδή τα έσοδα του Τέλους Ανθεκτικότητας οφείλουν να επιστρέφουν με διαφάνεια και λογοδοσία στους προορισμούς που τα παράγουν.
Επειδή η αρχή της νησιωτικότητας δεν μπορεί να μένει διακήρυξη χωρίς πρακτικό αντίκρισμα.
Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί
- Έχει ολοκληρωθεί η καταγραφή και η αποτίμηση των ζημιών που προκάλεσε η κακοκαιρία της 14ης Οκτωβρίου 2026 στη Ρόδο; Ποια είναι τα μέχρι σήμερα ευρήματα ανά κατηγορία (επιχειρήσεις, κατοικίες, δημόσιες υποδομές) και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσής της;
- Πότε θα ενεργοποιηθούν οι μηχανισμοί κρατικής αρωγής και πρώτης αρωγής για τις πληγείσες επιχειρήσεις και νοικοκυριά; Προτίθεστε να θεσπίσετε ειδικό πρόγραμμα επιχορήγησης για την αποκατάσταση κτιριακών εγκαταστάσεων, εξοπλισμού και υποδομών;
- Προτίθεστε να αναστείλετε για έξι μήνες τις φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις των αποδεδειγμένως πληγεισών επιχειρήσεων; Ποια μέτρα ρευστότητας και ποια μέτρα διατήρησης της απασχόλησης εξετάζονται για τους εργαζόμενους τους;
- Ποια έργα αντιπλημμυρικής προστασίας και αποκατάστασης του οδικού δικτύου και των λοιπών κρίσιμων υποδομών της Ρόδου είναι ώριμα ή προγραμματισμένα, σε ποιο στάδιο βρίσκονται, με ποιους πόρους χρηματοδοτούνται και με ποιο χρονοδιάγραμμα θα υλοποιηθούν; Υπάρχουν επικαιροποιημένες μελέτες για τη συνολική θωράκιση του νησιού;
- Ποιο ποσό έχει εισπραχθεί από το Τέλος Ανθεκτικότητας στην Κλιματική Κρίση σε κάθε νησί της Δωδεκανήσου και ειδικώς στη Ρόδο από τη θέσπισή του μέχρι σήμερα; Ποιο μέρος αυτών των εσόδων έχει διατεθεί σε έργα ανθεκτικότητας σε κάθε νησί της Δωδεκανήσου και ειδικώς στη Ρόδο;
- Προτίθεστε να θεσμοθετήσετε σαφή και διαφανή μηχανισμό απόδοσης σημαντικού μέρους των εσόδων του Τέλους, μέσω ειδικού λογαριασμού, στους Δήμους και τις Περιφέρειες όπου εισπράττεται, για έργα πρόληψης και διαχείρισης φυσικών καταστροφών και αναβάθμισης υποδομών, με δημόσια λογοδοσία για τη χρήση των πόρων και με συμμετοχή των τοπικών φορέων, όπως η Ένωση Ξενοδόχων Ρόδου, στον σχεδιασμό και την ιεράρχηση των παρεμβάσεων;
- Εξετάζετε την επανεξέταση και τον εξορθολογισμό του Τέλους Ανθεκτικότητας, ώστε το κόστος της πρόληψης και της αποκατάστασης να κατανέμεται ισομερώς και να μην επιβαρύνει κατά τρόπο δυσανάλογο την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού ξενοδοχειακού προϊόντος;
- Προτίθεστε να επεκτείνετε, κατ’ εφαρμογή της αρχής της νησιωτικότητας και με αξιοποίηση της δυνατότητας που παρέχει η Οδηγία (ΕΕ) 2022/542, και στη Ρόδο τη μείωση κατά 30% των συντελεστών ΦΠΑ που ισχύει από 1/1/2026 στα νησιά της Δωδεκανήσου με πληθυσμό έως 20.000 κατοίκους, ώστε να αρθεί η άνιση μεταχείριση που δημιουργεί το πληθυσμιακό κριτήριο; Αν όχι, ποια εναλλακτικά μέτρα σχεδιάζετε για να αντισταθμιστεί το αυξημένο κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων της Ρόδου;
Ο Ερωτών Βουλευτής
Γεώργιος Νικητιάδης
