Με πρωτοβουλία της Βουλευτού Λακωνίας και ΚΤΕ Πολιτισμού της Κ.Ο. του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, κας Νάγιας Γρηγοράκου, κατατέθηκε Ερώτηση προς την Υπουργό Πολιτισμού, κα Λίνα Μενδώνη, για τον κατακερματισμό των ΟΣΔ, την απουσία ενημέρωσης και τα φαινόμενα παραπλάνησης επιχειρήσεων σχετικά με την εύλογη αμοιβή για δημόσια εκτέλεση μουσικής.
Στην Ερώτηση, που συνυπογράφεται από τα μέλη της Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, αναδεικνύονται σοβαρά ζητήματα που αφορούν την προστασία χρηστών και δικαιούχων δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικών δικαιωμάτων.
Οι Βουλευτές τονίζουν τα σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες υποχρεώνονται να καταβάλλουν εύλογη αμοιβή σε μεγάλο αριθμό Οργανισμών Συλλογικής Διαχείρισης (ΟΣΔ) – ακόμη και έως έντεκα – γεγονός που προκαλεί σύγχυση, οικονομική επιβάρυνση και έλλειψη σαφήνειας σχετικά με τις πραγματικές τους υποχρεώσεις.
Παράλληλα, στην Ερώτηση επισημαίνονται σοβαρές καταγγελίες για έλλειψη επίσημης ενημέρωσης από το Υπουργείο Πολιτισμού και τους αρμόδιους φορείς, αλλά και για φαινόμενα παραπλάνησης από τρίτους που προσφέρουν δήθεν «ολοκληρωμένη κάλυψη» χωρίς να διαθέτουν νόμιμες εξουσιοδοτήσεις.
Επιπλέον, υπογραμμίζεται η ανάγκη για διαφάνεια, απλοποίηση και δικαιοσύνη στο σύστημα συλλογικής διαχείρισης, ώστε να προστατεύονται τόσο οι δικαιούχοι όσο και οι επιχειρήσεις που οφείλουν να συμμορφώνονται με τη νομοθεσία για την εύλογη αμοιβή.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη λειτουργική υποβάθμιση του Οργανισμού Πνευματικών Δικαιωμάτων (ΟΠΙ), ο οποίος παραμένει χωρίς Διοικητικό Συμβούλιο από τις 10.11.2025, παρά τον κομβικό ρόλο του στην εποπτεία του συστήματος και στην προστασία της πνευματικής δημιουργίας.
Με βάση τα παραπάνω, οι Βουλευτές ζητούν από την Υπουργό Πολιτισμού να απαντήσει:
- Ποια μέτρα λαμβάνει το Υπουργείο Πολιτισμού για τη διασφάλιση διαφάνειας και ενιαίας ενημέρωσης των χρηστών σχετικά με τις υποχρεώσεις τους απέναντι στους ΟΣΔ;
- Έχει εξεταστεί η δυνατότητα δημιουργίας ενός επίσημου, ενιαίου δημόσιου μητρώου/πλατφόρμας, όπου κάθε επιχείρηση θα μπορεί να ελέγχει εύκολα ποιοι ΟΣΔ την αφορούν, τι αμοιβή οφείλει και με ποια κριτήρια υπολογίζεται αυτή;
- Ποια μέτρα λαμβάνονται για την αντιμετώπιση φαινομένων παραπλάνησης επιχειρήσεων από τρίτους φορείς που ισχυρίζονται ότι παρέχουν νόμιμη κάλυψη χωρίς να είναι ΟΣΔ ή χωρίς να διαθέτουν τις απαιτούμενες εξουσιοδοτήσεις/αδειοδοτήσεις;
- Πώς προστατεύονται οι ίδιοι οι δικαιούχοι από την απώλεια εσόδων λόγω ατελούς ενημέρωσης και παραπλανητικών πρακτικών στην αγορά;
- Έχουν υλοποιηθεί ή προγραμματιστεί ενημερωτικές καμπάνιες προς τους χρήστες, σε συνεργασία με επαγγελματικούς/επιμελητηριακούς φορείς και τον ΟΠΙ, με στόχο την ενίσχυση της γνώσης και της «πνευματικής παιδείας» γύρω από την εύλογη αμοιβή και τη δημόσια εκτέλεση;
- Προτίθεται το Υπουργείο να εξετάσει νομοθετικές ή κανονιστικές παρεμβάσεις για την απλοποίηση του πλαισίου και τη μείωση του διοικητικού βάρους για τις επιχειρήσεις;
- Για ποιους λόγους δεν έχει οριστεί νέο Διοικητικό Συμβούλιο στον Ο.Π.Ι.;
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο:
Προς την Υπουργό Πολιτισμού κα Λ. Μενδώνη
Θέμα: Προστασία χρηστών και δικαιούχων δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικών δικαιωμάτων – Κατακερματισμός ΟΣΔ, απουσία ενημέρωσης και φαινόμενα παραπλάνησης επιχειρήσεων αναφορικά με την εύλογη αμοιβή για δημόσια εκτέλεση μουσικής.
Σύμφωνα με τον ν. 2121/1993 και τον ν. 4481/2017, οι χρήστες μουσικών έργων (ενδεικτικά αναφερομένων, επιχειρήσεις εστίασης, ξενοδοχεία, καταστήματα λιανικής και λοιποί χώροι όπου πραγματοποιείται δημόσια εκτέλεση) υποχρεούνται στην καταβολή εύλογης αμοιβής προς τους δικαιούχους πνευματικών και συγγενικών δικαιωμάτων. Η αμοιβή αυτή εισπράττεται από τους Οργανισμούς Συλλογικής Διαχείρισης (ΟΣΔ), στους οποίους οι δικαιούχοι έχουν εκχωρήσει εκ του νόμου το σχετικό δικαίωμα.
Ωστόσο, στην πράξη, το σύστημα συλλογικής διαχείρισης στη χώρα μας εμφανίζει έντονο κατακερματισμό, με αποτέλεσμα οι επιχειρήσεις (ιδίως οι μικρές και μεσαίες) να καλούνται να πληρώνουν ταυτόχρονα αμοιβές σε μεγάλο αριθμό ΟΣΔ, ακόμη και έως έντεκα(!). Το γεγονός αυτό δημιουργεί σημαντικές επιβαρύνσεις αλλά και σύγχυση ως προς το εύρος των υποχρεώσεων κάθε χρήστη.
Επιπλέον, πολλές επιχειρήσεις δηλώνουν πως δεν έχουν λάβει καμία επίσημη ενημέρωση από το Υπουργείο ή από τους εμπλεκόμενους φορείς για το ποιους ΟΣΔ οφείλουν να πληρώσουν, πώς υπολογίζεται η εύλογη αμοιβή και ποια είναι η διαδικασία συμμόρφωσης. Συχνά πληροφορούνται για τις υποχρεώσεις τους όταν πλέον δέχονται αιτήματα πληρωμής ή νομικές ενέργειες, γεγονός που αντιβαίνει στην αρχή της ασφάλειας δικαίου.
Παράλληλα, στην αγορά εμφανίζονται τρίτοι φορείς, ιδιώτες, οι οποίοι ισχυρίζονται ότι παρέχουν «ολοκληρωμένη κάλυψη» με καταβολή αμοιβής προς αυτούς, παραπλανώντας πολλές επιχειρήσεις ως προς το αν συμμορφώνονται πραγματικά με τη νομοθεσία. Το φαινόμενο αυτό ενισχύει την ανασφάλεια, δημιουργεί αθέμιτες πρακτικές και πλήττει τόσο τους χρήστες όσο και τους ίδιους τους δικαιούχους.
Δεδομένου ότι η ορθή λειτουργία του συστήματος συλλογικής διαχείρισης αποτελεί προϋπόθεση για την προστασία της πνευματικής δημιουργίας αλλά και για την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς, προκύπτει επιτακτική ανάγκη για ενημέρωση, διαφάνεια και ενιαία καθοδήγηση.
Δεδομένου ότι η προστασία των δικαιούχων πνευματικών και συγγενικών δικαιωμάτων επιβάλλεται να συμβαδίζει με τη σαφήνεια, τη διαφάνεια και τη δικαιοσύνη προς τους χρήστες που υποχρεούνται να καταβάλλουν εύλογη αμοιβή, προκειμένου οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που αποτελούν βασικό κορμό της ελληνικής οικονομίας να γνωρίζουν τις οικονομικές υποχρεώσεις τους.
Δεδομένου ότι ο Οργανισμός Πνευματικών Δικαιωμάτων (ΟΠΙ) σκοπός του οποίου είναι η προστασία των δημιουργών και των δικαιούχων συγγενικών δικαιωμάτων, η μέριμνα για την εφαρμογή του Ν. 2121/1993 και των διεθνών συμβάσεων, η εποπτεία των οργανισμών συλλογικής διαχείρισης και η νομοπαρασκευαστική εργασία σε θέματα πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικών δικαιωμάτων, παραμένει χωρίς Διοικητικό Συμβούλιο από 10.11.2025.
Ερωτάται η κ. Υπουργός:
- Ποια μέτρα λαμβάνει το Υπουργείο Πολιτισμού για τη διασφάλιση διαφάνειας και ενιαίας ενημέρωσης των χρηστών σχετικά με τις υποχρεώσεις τους απέναντι στους ΟΣΔ;
- Έχει εξεταστεί η δυνατότητα δημιουργίας ενός επίσημου, ενιαίου δημόσιου μητρώου/πλατφόρμας, όπου κάθε επιχείρηση θα μπορεί να ελέγχει εύκολα ποιοι ΟΣΔ την αφορούν, τι αμοιβή οφείλει και με ποια κριτήρια υπολογίζεται αυτή;
- Ποια μέτρα λαμβάνονται για την αντιμετώπιση φαινομένων παραπλάνησης επιχειρήσεων από τρίτους φορείς που ισχυρίζονται ότι παρέχουν νόμιμη κάλυψη χωρίς να είναι ΟΣΔ ή χωρίς να διαθέτουν τις απαιτούμενες εξουσιοδοτήσεις/αδειοδοτήσεις;
- Πώς προστατεύονται οι ίδιοι οι δικαιούχοι από την απώλεια εσόδων λόγω ατελούς ενημέρωσης και παραπλανητικών πρακτικών στην αγορά;
- Έχουν υλοποιηθεί ή προγραμματιστεί ενημερωτικές καμπάνιες προς τους χρήστες, σε συνεργασία με επαγγελματικούς/επιμελητηριακούς φορείς και τον ΟΠΙ, με στόχο την ενίσχυση της γνώσης και της «πνευματικής παιδείας» γύρω από την εύλογη αμοιβή και τη δημόσια εκτέλεση;
- Προτίθεται το Υπουργείο να εξετάσει νομοθετικές ή κανονιστικές παρεμβάσεις για την απλοποίηση του πλαισίου και τη μείωση του διοικητικού βάρους για τις επιχειρήσεις;
- Για ποιους λόγους δεν έχει οριστεί νέο Διοικητικό Συμβούλιο στον Ο.Π.Ι.;
Οι Ερωτώντες Βουλευτές
Γρηγοράκου Παναγιώτα (Νάγια)
Αχμέτ Ιλχάν
Θρασκιά Ουρανία (Ράνια)
Πάνας Απόστολος
Παραστατίδης Στέφανος
Χρηστίδης Παύλος
