Ομιλία Δ. Μάντζου, Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής
α. Για το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ
Μαθαίνουμε από το Λουξεμβούργο σήμερα για διαβίβαση ποινικής δικογραφίας για εικαζόμενη κατάχρηση των γεωργικών ταμείων της ΕΕ, με την εμπλοκή υπηρεσιακών αλλά και πολιτικών προσώπων -πρώην υπουργών.
Πρόκειται για μια ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας – κόλαφο εις βάρος της χώρας μας, που πιστοποιεί το σκάνδαλο διαφθοράς και αδιαφάνειας του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Από τον Τύπο πληροφορούμαστε ότι η δικογραφία αφορά στους πρώην Υπουργούς Αγροτικής Ανάπτυξης κ.κ. Βορίδη και Αυγενάκη, οι οποίοι μπαίνουν κι αυτοί στον προθάλαμο του «φυσικού δικαστή». Ασφυκτική πολυκοσμία στον προθάλαμο της δικαιοσύνης από Υπουργούς της ΝΔ.
Τι θα βρείτε να πείτε πάλι για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία; Τι θα πει ο κ. Γεωργιάδης για τον Ευρωπαίο Εισαγγελέα; Μήπως στη ΝΔ γνωρίζετε καλύτερα το ευρωπαϊκό δίκαιο και την Κοινή Αγροτική Πολιτική;
Ελάτε να δούμε τι θα σκαρφιστείτε πάλι, όταν έρθει η δικογραφία στη Βουλή.
Και τότε να μας πείτε ποιος φορά τη φανέλα της Εθνικής Ελλάδος και ποιος φορά τη φανέλα της διαφθοράς και της διαπλοκής.
β. Για την ψηφοφορία για τα Τέμπη
Το χθεσινό αποτέλεσμα πιστοποιεί όλα όσα είχαμε περιγράψει ως κίνδυνο μέχρι τη χθεσινή συζήτηση για το εγκληματικό δυστύχημα των Τεμπών.
Η ΝΔ απέδειξε πόσο φοβάται τη δικαιοσύνη, απορρίπτοντας τη μοναδική πρόταση που ήταν δομημένη στη δικογραφία, την πρόταση του ΠΑΣΟΚ.
Πλέον, με μια προκατασκευασμένη, κομμένη και ραμμένη στα μέτρα του κ. Καραμανλή επιδιώκεται η απαλλαγή του ήδη από το δικαστικό συμβούλιο.
Θα είμαστε παρόντες στα επόμενα βήματα -όσο και να τα έχετε προσχεδιάσει. Απαιτούμε η επιτροπή που θα συγκροτηθεί να λειτουργήσει με όρους αξιόπιστους: με διακομματικό προεδρείο και φυσικά με πραγματική λειτουργία. Με εξέταση μαρτύρων, προσκόμιση εγγράφων και όλες τις αναγκαίες πράξεις.
γ. Για την κατάσταση του Τύπου στην Ελλάδα
Έρχομαι στο σημερινό ζήτημα.
Απαντώντας στον κ. Λαζαρίδη:
Δεν μιλάμε για το πώς ενισχύει μια Κυβέρνηση τον φιλικό Τύπο. Μιλάμε για το πώς κομματικοί μηχανισμοί προπαγάνδας συμμετέχουν σε αδιαφανή δίκτυα εξουσίας και πληροφόρησης μέσω διαδικτύου.
Και μόνο η συζήτηση για την ηλεκτρονική προπαγάνδα της ΝΔ, πλάι στα ζητήματα Τύπου είναι προσβλητική. Διότι άλλο Τύπος άλλο η προπαγάνδα. Άλλο οι Έλληνες δημοσιογράφοι κι άλλοι οι αμειβόμενοι υπάλληλοι.
Οι πρώτοι ξεμπροστιάζουν τους δεύτερους. Στο φως της ημέρας.
Πάμε λοιπόν στον πραγματικό Τύπο.
Κι απαντώντας στον εισηγητή της πλειοψηφίας κ. Μαρκόπουλο:
Είναι επιχείρημα για την ελευθερία του Τύπου η εικόνα στα περίπτερα της χώρας;
Είναι αντικείμενο που πρέπει να προκαλεί υπερηφάνεια ότι έχουμε πολλές εφημερίδες ότι δεν είναι όλες κυβερνητικές;
Δηλαδή να πούμε και μπράβο στην Κυβέρνηση που δεν έχουμε γίνει ακόμη Ουγγαρία; Κατακτήσεις μισού αιώνα, τώρα τις θεωρούμε επίτευγμα της ΝΔ;
Δηλαδή επειδή δεν κρύβουν τον «Ριζοσπάστη» και «Τα Νέα», θα πει ότι έχουμε καταξιωμένη ελευθερία των ΜΜΕ στην Ελλάδα;
Ο Τύπος δεν είναι απλώς επιχειρηματικό αντικείμενο. Ούτε μπορεί να λογίζεται απλώς ως ένας κλάδος ομίλων.
Ο Τύπος είναι πυλώνας δημοκρατίας. Γι’ αυτό και πρέπει κάθε νομοθετική πρωτοβουλία να κρίνεται με αυτό το πρίσμα.
Η ελευθερία του τύπου συνιστά αναγκαιότητα, προϋπόθεση ορθής λειτουργίας του δημοκρατικού πολιτεύματος, αλλά όχι δεδομένο δυστυχώς, ακόμα και σήμερα. Σε πολλές έρευνες, η χώρα μας καταλαμβάνει καθόλου τιμητικές θέσεις στην ελευθερία του τύπου -Δημοσιογράφοι χωρίς Σύνορα και Human Rights Watch και άλλες οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών που με τέτοιο ζήλο η Κυβέρνηση απαξιώνει.
Γι’ αυτό και κάθε παρέμβαση στον Τύπο -όσες βελτιώσεις και να φέρνει- δεν μπορεί να εξετάζεται αποκομμένη από το ευρύτερο περιβάλλον -θεσμικό, κοινωνικό, οικονομικό.
Το περιβάλλον δεν είναι τιμητικό για τη χώρα μας:
Τις επιθέσεις σε δημοσιογράφους -πιέσεις και απόπειρες χειραγώγησης, ακόμη και επίσημες παρακολουθήσεις από την ΕΥΠ αλλά και επιθέσεις με spyware.
Η διεθνής έκθεση της χώρας είναι δεδομένη.
Από τον Οκτώβριο 2023 το Συμβούλιο της Ευρώπης ζητεί εξηγήσεις και ενέργειες από τη χώρα μας για τη χρήση κακόβουλου λογισμικού.
Προχθές στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έγινε νέα συζήτηση για τις υποκλοπές και ζητήθηκε από την Κυβέρνηση να λογοδοτήσει για όσα δεν έχει κάνει για να συμμορφωθεί με το πόρισμα της Επιτροπής PEGA.
Οι στρατηγικές αγωγές (SLAPPs) είναι μια εντεινόμενη παθογένεια.
Πολλοί δημοσιογράφοι δικαιώνονται στα δικαστήρια, αλλά ο εκφοβισμός είναι πραγματικός: και μόνο με την άσκηση της αγωγής, προκαλείται φόβος, χάνονται θέσεις εργασίας, αδρανοποιείται το φίλτρο της ελεύθερης δημοσιογραφικής έρευνας.
Το σκάνδαλο αδιαφάνειας στη χρηματοδότηση των ΜΜΕ με κρατική διαφήμιση –ακόμη είναι ζωντανό στις μνήμες όλων -και στις τσέπες κάποιων. Εξέθεσε τη χώρα διεθνώς.
Για να μην ξεχάσουμε και όσα έγιναν. Διότι ναι σωστό και αναγκαίο το Μητρώο. Αλλά αυτή η Κυβέρνηση πριν θεσμοθετήσει το Μητρώο φρόντισε να αποδείξει στην πράξη τις ολέθριες συνέπειες που είχε η απουσία του.
Η πραγματική αιτία ενημέρωσης του κοινού για την πανδημία αποτέλεσε αφορμή για οικοδόμηση σχέσεων εξάρτησης των ΜΜΕ από την Κυβέρνηση -με προνομιακή χρηματοδότηση, ανάλογη όχι του πραγματικού ενημερωτικού έργου ή των δημοσιογραφικών θέσεων εργασίας κάθε μέσου, αλλά με άλλα κομματικά και αδιαφανή κριτήρια. Ένα τέλειο ρουσφέτι από την «Κυβέρνηση των αρίστων». Μια τέλεια σχέση αλληλεξάρτησης κρατικής εξουσίας και μέσων ενημέρωσης.
δ. Για το σχέδιο νόμου
Συζητούμε ένα σχέδιο νόμου που συνοδεύεται από πολλές υποσχέσεις για το μέλλον για θέματα του έντυπου και ηλεκτρονικού τύπου. Υποσχέσεις που δίνουν ελπίδα σε όσους μάχονται για την επιβίωση του Τύπου. Υποσχέσεις για τους ρομαντικούς, ιδίως του έντυπου Τύπου, που πασχίζουν, σε εποχές δύσκολες, να επιβιώσουν τις εφημερίδες τους.
Είναι αρκετά τα όσα γίνονται με το σημερινό σχέδιο νόμου; Ενισχύεται η διαφάνεια στον Τύπο; Η απάντηση είναι, ασφαλώς, όχι. Είναι άλλη μια χαμένη ευκαιρία -όπως τεκμηρίωσε ο εισηγητής μας Δημήτρης Μπιάγκης.
Η Κυβέρνηση δίνει υποσχέσεις που θα βελτιώσουν την κατάσταση στα μέσα ενημέρωσης, όχι μέσω του σημερινού αλλά με μελλοντικά νομοσχέδια που εξαγγέλλει. Ρυθμίσεις που θα μπορούσε να φέρει σήμερα, αλλά δεν το κάνει.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα η περιώνυμη πια ρύθμιση για τις δημοσιεύσεις προκηρύξεων του δημοσίου στον Τύπο. Πόσα χρόνια, πόσες Κυβερνήσεις, πόσοι Υπουργοί, πέρασαν από τη μνημονιακή περίοδο; Γιατί ακόμη ισχύει αυτή η απαγόρευση;
Θα μπορούσε η Κυβέρνηση να εντάξει όσα υπόσχεται στο σημερινό σχέδιο νόμου ή να καταθέσει μια σχετική τροπολογία. Ή μήπως θα μας πείτε πως δεν είναι στην κουλτούρα σας οι τροπολογίες; Εσείς, οι πρωταθλητές των τροπολογιών της τελευταίας στιγμής.
Αλλά προφανώς προτιμάτε να συντηρείτε την ομηρεία των ετήσιων ανανεώσεων.
Κι είμαι προσωπικά ευλογημένος, έχοντας υπηρετήσει ως Εκπρόσωπος Τύπου του Κινήματός μας, διότι ήρθα σε επαφή με επιχειρήσεις Τύπου και δημοσιογράφους που προσπαθούν να κάνουν το λειτούργημά τους, παρά τις αντιξοότητες.
Και ιδίως στην Ελληνική Περιφέρεια. Υγιείς επιχειρήσεις, που προσφέρουν θέσεις εργασίας. Πυλώνες δημοκρατίας σε κάθε γωνιά της επικράτειας.
Ένα κενό του νομοσχεδίου, συνιστά η ανυπαρξία εξειδικευμένων πρωτοβουλιών για τον περιφερειακό τύπο. Είναι επιτακτική η στήριξη των περιφερειακών μέσων, που αποτελούν βασικό πυλώνα του δημοκρατικού διαλόγου και της τοπικής πληροφόρησης. Των τοπικών εφημερίων της περιφέρειας που για ολόκληρες δεκαετίες, ενημέρωναν, ψυχαγωγούσαν, όξυναν τη σκέψη των πολιτών, πλέον και με τις ηλεκτρονικές ιστοσελίδες τους, διατηρώντας αμείωτη την αξία του και τη συμβολή του στην κοινωνία.
Γι’ αυτό και πρέπει να βρούμε έναν συναινετικό τρόπο ώστε να υπάρξει ένας ελεγκτικός μηχανισμός αποτελεσματικός για να δίνεται το 30% της κρατικής διαφήμισης στον περιφερειακό Τύπο, σύμφωνα με σχετική νομοθεσία του 1997.
ε. Επιλογικά
Ο Αλμπέρ Καμύ σε ένα από τα αποφθέγματά του έλεγε: «Ο ελεύθερος Τύπος μπορεί να είναι είτε καλός είτε κακός, αλλά χωρίς ελευθερία, είναι απόλυτα βέβαιο ότι ο Τύπος δεν μπορεί να είναι οτιδήποτε άλλο από κακός».
Η ξεκάθαρη, αδιαπραγμάτευτη θέση μας είναι υπέρ της πολυφωνίας, της διαφάνειας και της ενίσχυσης της ανεξάρτητης ενημέρωσης.
Θέλουμε ανεξάρτητη και διαφανή διαδικασία κατανομής της κρατικής διαφήμισης.
Και έμπρακτη προστασία των δημοσιογράφων.
Ωστόσο, αυτή η Κυβέρνηση αντιλαμβάνεται τον Τύπο, ως μέσο εξυπηρέτησης των σκοπών της, για την επικοινωνιακή διαχείριση των πράξεών της. Αποπροσανατολισμού και προπαγάνδας.
Όμως, όσο και αυτό να λειτούργησε στις απαρχές της διακυβέρνησής σας, για μια ακόμα φορά αποδεικνύεται ότι «Μπορείς να τους ξεγελάς όλους για λίγο καιρό, λίγους όλο τον καιρό, αλλά όχι όλους όλο τον καιρό». Έτσι, ο κόσμος βιώνει τα αποτελέσματα της διακυβέρνησής σας στην καθημερινότητά του.
Γιατί πώς μπορεί κανείς να αποπροσανατολίσει από τις επικίνδυνες συνέπειες μιας απρονόητης εξωτερικής πολιτικής;
Ή για το κόστος ζωής και τα πενιχρά εισοδήματα; Για τη στεγαστική κρίση;
Ή για τα σκάνδαλα ενός κράτους – λάφυρο της ΝΔ; Και στον πρωτογενή τομέα πλέον.
Για μας όσο πιο δύσκολη είναι η καθημερινότητα των πολιτών, όσο πιο μεγάλες οι προκλήσεις, τόσο πιο αυξημένη η ευθύνη του Τύπου και των αδέσμευτων δημοσιογράφων για καθαρή, δυνατή φωνή.
Για έλεγχο της πολιτικής εξουσίας.
Γι’ αυτό επιμένουμε στην ενίσχυση των μέσων.
Σε θεσμικές εγγυήσεις για διαφανή λειτουργία του μητρώου και νομοθεσίας.
Στην κατανομή της δημόσιας χρηματοδότησης με διαφάνεια -ώστε να αντιστραφεί το φαινόμενο της συγκέντρωσης των ΜΜΕ λόγω οικονομικού στραγγαλισμού.
Στην απλοποίηση διαδικασιών για μικρά περιφερειακά ΜΜΕ με αρχή αναλογικότητας
Και στην πλήρη ευθυγράμμιση με το ενωσιακό δίκαιο.
Στόχοι που δεν εξυπηρετούνται με επάρκεια και αποτελεσματικότητα από το σχέδιο νόμου. Και γι’ αυτό δεν το στηρίζουμε.
