Δευτερολογία Παύλου Χρηστίδη, Εισηγητή ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εργασίας
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
δεν μπορώ να κλείσω τη σημερινή μου τοποθέτηση χωρίς να αναφερθώ στο τραγικό περιστατικό στη Ροδόπη, όπου μια ακόμη γυναίκα έχασε τη ζωή της από τα χέρια του συζύγου της.
Και υπάρχει ένα στοιχείο που δεν μπορεί να μας αφήσει αδιάφορους.
Η συγκεκριμένη γυναίκα είχε απευθυνθεί πέντε φορές στις Αρχές. Είχε καταγγείλει απειλές, εξύβριση και περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας.
Είχε ζητήσει βοήθεια.
Και παρ’ όλα αυτά, σήμερα δεν βρίσκεται στη ζωή. Πίσω της έμειναν παιδιά που καλούνται να μεγαλώσουν με την απώλεια της μητέρας τους.
Αυτό δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ακόμη ένα περιστατικό που θα καταγραφεί απλώς στις στατιστικές.
Η Βουλή έχει χρέος να μιλήσει και, κυρίως, να δράσει.
Κυρία Υπουργέ,
το ΠΑΣΟΚ έχει επανειλημμένα θέσει το ζήτημα της θεσμικής αναγνώρισης του όρου «γυναικοκτονία» στον Ποινικό Κώδικα. Δεν πρόκειται για μια συζήτηση ορολογίας. Πρόκειται για την αναγνώριση μιας ιδιαίτερης μορφής εγκληματικότητας, η οποία συνδέεται με την έμφυλη βία και την ακραία έκφανσή της. Τη δολοφονία μιας γυναίκας επειδή είναι γυναίκα.
Η αυστηροποίηση των ποινών είναι αναγκαία, αλλά από μόνη της δεν αρκεί.
Χρειαζόμαστε ένα ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο πρόληψης, προστασίας και αντιμετώπισης της έμφυλης βίας.
Γιατί στην περίπτωση της Ροδόπης, όπως και σε τόσες άλλες περιπτώσεις, το ερώτημα δεν είναι μόνο τι ποινή θα επιβληθεί στον δράστη μετά το έγκλημα.
Το ερώτημα είναι γιατί δεν καταφέραμε να προστατεύσουμε τη γυναίκα πριν από αυτό.
Γι’ αυτό και η συζήτηση για την αναγνώριση της γυναικοκτονίας στον Ποινικό Κώδικα πρέπει να προχωρήσει.
Και πρέπει να προχωρήσει τώρα.
Το ίδιο ισχύει και για τη συζήτηση της επόμενης Συνταγματικής Αναθεώρησης. Η αντιμετώπιση της έμφυλης βίας δεν μπορεί να παραμένει μια συζήτηση που επανέρχεται κάθε φορά που μια γυναίκα δολοφονείται.
Δεν έχουμε την πολυτέλεια να περιμένουμε το επόμενο τραγικό περιστατικό για να ξανασυζητήσουμε τα ίδια.
Κάθε γυναικοκτονία είναι μια υπενθύμιση ότι το κράτος πρέπει να γίνει αποτελεσματικότερο στην πρόληψη και την προστασία.
Είναι ζήτημα δικαιοσύνης.
Είναι ζήτημα ισότητας.
Είναι, τελικά, ζήτημα ζωής και θανάτου.
Και απέναντι στην έμφυλη βία δεν αρκεί να εκφράζουμε τη θλίψη μας.
Οφείλουμε να δημιουργήσουμε τους θεσμούς και τις πολιτικές που θα επιτρέψουν σε μια γυναίκα που καταγγέλλει ότι κινδυνεύει να είναι πράγματι προστατευμένη.
Αυτό είναι το χρέος της Πολιτείας και αυτή είναι η ευθύνη όλων μας.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
ολοκληρώνουμε μια συζήτηση η οποία θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί, εάν, πολύ απλά, πριν από περίπου τρία χρόνια, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας είχε ακολουθήσει όλα όσα είχαμε προτείνει σε εκείνη τη συζήτηση για τα επαγγελματικά ταμεία.
Όλες εκείνες τις παρατηρήσεις τις οποίες είχε κάνει το ΠΑΣΟΚ στην προηγούμενη συζήτηση για τον ν. 5078/2023 και τις οποίες σήμερα, με τρία χρόνια καθυστέρηση, δυστυχώς για τους Έλληνες ασφαλισμένους, φαίνεται ότι έρχεται μια κυβέρνηση να υιοθετήσει.
Μια κυβέρνηση που είναι αλλεργική ακόμη και στην καλοπροαίρετη και σοβαρή κριτική.
Και το λέμε αυτό διότι είναι πολλές οι φορές κατά τις οποίες έχουμε αναφερθεί σε ζητήματα που θα έπρεπε και θα μπορούσαν να έχουν γίνει πολύ διαφορετικά.
Το ίδιο που συζητήσαμε για τα βαρέα και ανθυγιεινά.
Το ίδιο που λέγαμε για το ΤΕΒΕ.
Το ίδιο που λέγαμε για τη 13η σύνταξη.
Το ίδιο που λέγαμε για τις συντάξεις χηρείας.
Έχετε μια αλλεργία στο να ακούτε τα κόμματα της αντιπολίτευσης όταν, και στις επιτροπές και στην Ολομέλεια, καταθέτουν συγκεκριμένες προτάσεις και επισημαίνουν συγκεκριμένα προβλήματα.
Δεν σας τα είχαμε πει για τη φορητότητα;
Σας τα είχαμε πει.
Δεν σας τα είχαμε πει για τα φορολογικά κίνητρα;
Σας τα είχαμε πει.
Δεν το παραδέχεστε ούτε και σήμερα ότι σας τα είχαμε επισημάνει, παρά το γεγονός ότι, μία προς μία, όλες αυτές οι παρατηρήσεις βρίσκονται στα πρακτικά των ομιλιών εκείνης της περιόδου.
Στα πρακτικά των τοποθετήσεων του τότε υπουργού, κ. Γεωργιάδη, ο οποίος φώναζε στα κόμματα της αντιπολίτευσης ότι αντιμετωπίζει όλα τα ζητήματα.
Όπως φώναζε ο κ. Γεωργιάδης ότι θα αντιμετωπίσει η πλατφόρμα του καταναλωτή την ακρίβεια.
Και βλέπουμε πού βρίσκεται σήμερα η ακρίβεια, η οποία θερίζει στα σούπερ μάρκετ και στις λαϊκές αγορές.
Τα λέω όλα αυτά διότι και σε αυτή εδώ τη συζήτηση πρέπει να πούμε πώς βλέπει ο καθένας από εμάς αυτά τα ζητήματα.
Ένα προοδευτικό κίνημα, όπως είναι η δική μας παράταξη, αντιμετωπίζει διαχρονικά τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης όχι ως υποκατάστατο της δημόσιας κοινωνικής ασφάλισης, αλλά ως έναν συμπληρωματικό θεσμό που ενισχύει το εισόδημα των εργαζομένων κατά την περίοδο της συνταξιοδότησης.
Αυτό αποτελεί βασικό κομμάτι της δικής μας πολιτικής κουλτούρας. Είναι κάτι που ταιριάζει με το πολιτικό μας πλαίσιο.
Ο ισχυρός πρώτος πυλώνας ασφάλισης, η κύρια σύνταξη, πρέπει να παραμένει δημόσια, καθολική και εγγυημένη από το κράτος.
Και, προφανώς, η ενίσχυση του δεύτερου πυλώνα πρέπει να γίνεται με Ταμεία που λειτουργούν χωρίς κερδοσκοπικό χαρακτήρα, υπό αυστηρή εποπτεία και με διαφάνεια στη διαχείριση των εισφορών, με συμμετοχή των εργαζομένων και των εργοδοτών, ώστε να δημιουργείται ένα πρόσθετο συνταξιοδοτικό κεφάλαιο, να ενισχύεται η εργασιακή σχέση και, φυσικά, να υπάρχουν φορολογικά κίνητρα τα οποία παραμένουν σταθερά για πολλά χρόνια.
Η δική μας πρόταση αφορά, τουλάχιστον, είκοσι χρόνια, αυτή τη στιγμή που μιλάμε.
Νομίζω ότι έχουμε αλλάξει ήδη δύο ή τρεις φορές το φορολογικό πλαίσιο.
Και, φυσικά, χρειάζεται προστασία των ασφαλισμένων, με αυστηρούς κανόνες εταιρικής διακυβέρνησης, επαγγελματική διαχείριση των επενδύσεων και αποτελεσματική κρατική εποπτεία.
Και, προφανώς, χρειάζεται να αντιμετωπίσουμε μια σειρά από ζητήματα τα οποία αντιλαμβανόμαστε ότι αποτελούν ανάγκες της εποχής.
Ποια είναι, όμως, κυρία Υπουργέ, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, τα μεγαλύτερα ζητήματα της εποχής;
Είναι τα ζητήματα τα οποία τόσες φορές έχουμε συζητήσει σε νομοσχέδια του Υπουργείου Εργασίας.
Ο εργαζόμενος που δεν μπορεί να αποταμιεύσει είναι το βασικό ζήτημα.
Οι άνθρωποι της νεότερης γενιάς, οι οποίοι έχουν μπει στην αγορά εργασίας με πολλές δεξιότητες και πολύ μεγάλη διάθεση να δουλέψουν, βλέπουν, όμως, την αγορά εργασίας ως μια ζούγκλα μέσα στην οποία δεν μπορούν να βρουν ποιότητα και ευημερία στη ζωή τους.
Γιατί;
Γιατί δεν υπάρχουν συλλογικές συμβάσεις;
Γιατί δεν υπάρχουν πραγματικές συλλογικές συμβάσεις και διαπραγματεύσεις, οι οποίες να φέρνουν αποτελέσματα;
Διότι, στο τέλος της ημέρας, για να το πούμε με πολύ καθαρούς όρους, οι περισσότεροι άνθρωποι στις νεότερες γενιές, στη δική μας γενιά και κάτω, δεν μπορούν καν να φανταστούν ότι θα έρθει η ώρα που θα πάρουν σύνταξη για να ζήσουν με αξιοπρέπεια τη ζωή τους.
Φαντάζονται ότι θα δουλεύουν μέχρι τα βαθιά τους γεράματα και ότι η έννοια της σύνταξης είναι κάτι πολύ μακρινό από αυτό που μας απασχολεί σήμερα.
Αυτό, λοιπόν, είναι το οποίο πρέπει να δούμε.
Να δούμε ότι τα στοιχεία τα οποία σας παρουσίασα προηγουμένως για την υλική στέρηση είναι πραγματικά στοιχεία και σχετίζονται με τη δική σας περίοδο διακυβέρνησης.
Εγώ βλέπω εδώ, σε αυτό το γράφημα της Eurostat, πώς αυξάνονται από το 2019 μέχρι το 2025 οι υλικές και κοινωνικές στερήσεις.
Και, φυσικά, υπάρχει και ένα ζήτημα το οποίο απασχολεί κάθε άνθρωπο που σήμερα θέλει να κάνει οικογένεια, κάθε άνθρωπο που σήμερα δουλεύει: ότι η συντριπτική πλειονότητα των εισοδημάτων του εξαϋλώνεται από τις διαρκώς αυξανόμενες καθημερινές δαπάνες.
Έχουμε τα ακριβότερα ενοίκια πανευρωπαϊκά.
Έχουμε πολύ μεγάλο κόστος ζωής, υψηλή ακρίβεια και πολύ μεγάλο πληθωρισμό στα τρόφιμα.
Και έχουμε υπουργούς οι οποίοι βγαίνουν και κουνούν το δάχτυλο στα τηλεοπτικά πάνελ, όπως έκανε ένας συνάδελφός μας τις προάλλες, απευθυνόμενος στους πολίτες και λέγοντάς τους «αλλάξτε το μοσχάρι και φάτε χοιρινό», σαν μια σύγχρονη Μαρία Αντουανέτα.
Ο νέος Υφυπουργός Οικονομικών.
Αυτές οι αντιλήψεις είναι αντιλήψεις που οδηγούν στην αναξιοπιστία του πολιτικού συστήματος.
Είναι αυτές οι αντιλήψεις οι οποίες, όπως σας είπα προηγουμένως, έρχονται σε πλήρη αντίθεση με τα σκληρά γεγονότα.
18.000 ευρώ ο ετήσιος μέσος μισθός στην Ελλάδα, περίπου 22.000 ευρώ υψηλότερος ο αντίστοιχος μέσος όρος στην υπόλοιπη Ευρώπη.
Αυτό είναι κάτι το οποίο καθιστά τη συμμετοχή στα επαγγελματικά ταμεία όλο και πιο δύσκολη και όλο και πιο μακρινό ως σενάριο.
Αυτό στο οποίο αναφέρθηκαν και άλλοι συνάδελφοι, αλλά και οι άνθρωποι που μίλησαν στις επιτροπές από τους φορείς.
Είναι μια πραγματικότητα ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι αυτοαπασχολούμενοι και οι ελεύθεροι επαγγελματίες δεν βρίσκουν, με τις κινήσεις που έχει κάνει η δική σας κυβέρνηση, επαρκή κίνητρα συμμετοχής.
Και γιατί δεν έχουν χρήματα για να συμμετέχουν και γιατί τα κίνητρα τα οποία δίνετε είναι πολύ περιορισμένα.
Γι’ αυτό και στην Ελλάδα έχουμε μόλις 1% συμμετοχή, ενώ στην υπόλοιπη Ευρώπη έχουμε περίπου 50%.
Αυτό είναι το οποίο θα έπρεπε να αντιμετωπίζει στην ουσία το νομοσχέδιό σας.
Ένα πολύ μικρό, διορθωτικό βήμα πάνω σε μια βάση την οποία έχουμε επισημάνει πάρα πολλές φορές τα προηγούμενα χρόνια, κάθε φορά που συζητήθηκε το συγκεκριμένο ζήτημα.
Ένα μικρό βήμα, μετά από τρία χρόνια καθυστέρησης, που δεν απαντά στην ουσία του προβλήματος.
Και η ουσία του προβλήματος είναι μία:
Πώς θα κάνουμε την επαγγελματική ασφάλιση πραγματικά προσβάσιμη στον εργαζόμενο;
Όχι μόνο στον υψηλόμισθο.
Όχι μόνο στον εργαζόμενο μιας μεγάλης επιχείρησης.
Όχι μόνο σε εκείνον που έχει τη δυνατότητα να βάζει κάθε μήνα ένα σημαντικό ποσό στην άκρη.
Αλλά και στον εργαζόμενο της μικρής επιχείρησης, στον χαμηλόμισθο, στον αυτοαπασχολούμενο, στον ελεύθερο επαγγελματία.
Γιατί διαφορετικά, αντί να αντιμετωπίσουμε τις σημερινές ανισότητες, κινδυνεύουμε να τις μεταφέρουμε στο μέλλον.
Και αυτό είναι κάτι που δεν μπορεί να αποτελεί επιλογή για μια προοδευτική πολιτική δύναμη.
Εμείς θέλουμε έναν ισχυρό πρώτο πυλώνα.
Θέλουμε έναν ισχυρό και προσβάσιμο δεύτερο πυλώνα.
Και θέλουμε ένα σύστημα επαγγελματικής ασφάλισης που θα λειτουργεί με κανόνες, διαφάνεια, εποπτεία και πραγματική προστασία του ασφαλισμένου.
Γιατί στο τέλος της ημέρας το ζητούμενο δεν είναι να δημιουργήσουμε περισσότερα ασφαλιστικά προϊόντα.
Το ζητούμενο είναι να δημιουργήσουμε περισσότερη ασφάλεια για τον εργαζόμενο και μια αξιοπρεπή σύνταξη για την επόμενη ημέρα.
