Ανδρέας Πουλάς: Πρωτοφανής θεσμική σύγκρουση στην κορυφή του Πυροσβεστικού Σώματος – Γιατί ο Υπουργός προσέφυγε κατά των κρίσεων 19 αξιωματικών, με ποια κριτήρια έγιναν οι προαγωγές και ποιος τελικά έχει την ευθύνη διοίκησης του Σώματος;

ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ

Αθήνα, 8 Οκτωβρίου 2026

Προς τον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας

Θέμα: Πρωτοφανής θεσμική σύγκρουση στην κορυφή του Πυροσβεστικού Σώματος – Γιατί ο Υπουργός προσέφυγε κατά των κρίσεων 19 αξιωματικών, με ποια κριτήρια έγιναν οι προαγωγές και ποιος τελικά έχει την ευθύνη διοίκησης του Σώματος;

Σοβαρά και συγκεκριμένα ζητήματα για τη λειτουργία της κορυφής του Πυροσβεστικού Σώματος έχουν τεθεί στη δημόσια συζήτηση μετά τα δημοσιεύματα του Documento και της Καθημερινής, τα οποία στη συνέχεια αναπαρήχθησαν και από άλλα ειδησεογραφικά μέσα. Τα δημοσιεύματα δεν περιγράφουν μια συνήθη υπηρεσιακή διαφωνία, αλλά μια πρωτοφανή θεσμική αντιπαράθεση μεταξύ πολιτικής και φυσικής ηγεσίας του Πυροσβεστικού Σώματος, η οποία αφορά τις κρίσεις αξιωματικών, την εφαρμογή της επετηρίδας, τις μεταθέσεις, τη λειτουργία των Συμβουλίων Κρίσεων και, τελικά, την ίδια την αλυσίδα διοίκησης του Σώματος.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Documento με τίτλο «Πυροσβεστική: Κόντρα Τουρνά – Αρχηγού Θ. Βάγια – Ευθεία αμφισβήτηση στις πρόσφατες κρίσεις αντιπυράρχων», ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας προσέφυγε στο Δευτεροβάθμιο Συμβούλιο Κρίσεων κατά της προαγωγής δεκαεννέα Αντιπυράρχων στον βαθμό του Πυράρχου, οι οποίοι είχαν κριθεί από τη φυσική ηγεσία του Πυροσβεστικού Σώματος. Το ίδιο δημοσίευμα αναδεικνύει το θεσμικά κρίσιμο γεγονός ότι στο Δευτεροβάθμιο Συμβούλιο συμμετέχει ο ίδιος ο Αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος, δηλαδή πρόσωπο που είχε ήδη κεντρικό ρόλο στην πρωτοβάθμια διαδικασία που καλείται πλέον να επανεξεταστεί.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και η δημόσια τοποθέτηση του επίτιμου προέδρου της Ένωσης Αξιωματικών Πυροσβεστικού Σώματος Γιάννη Σταμούλη, σύμφωνα με την οποία, από την εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου του 1992, είναι η πρώτη φορά που πολιτική ηγεσία προσφεύγει κατά κρίσεων της φυσικής ηγεσίας, ενώ παράλληλα εκφράζεται ανησυχία για διοικητική αρρυθμία και για τη δημιουργία δύσκολου περιβάλλοντος στο εσωτερικό του Σώματος.

Το ρεπορτάζ της Καθημερινής, με τίτλο «Φωτιές στην Πυροσβεστική», προσθέτει ακόμη πιο συγκεκριμένα στοιχεία. Αναφέρει ότι με το νέο θεσμικό πλαίσιο δημιουργήθηκαν δεκαεννέα νέες κενές οργανικές θέσεις Πυράρχων, ότι οι επίμαχες κρίσεις πραγματοποιήθηκαν στις 31 Αυγούστου 2026 από το Πρωτοβάθμιο Συμβούλιο Κρίσεων και ότι περίπου δεκαπέντε ημέρες αργότερα ο Υπουργός άσκησε προσφυγή στο Δευτεροβάθμιο Συμβούλιο.

Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, το Πρωτοβάθμιο Συμβούλιο συγκροτείται από τον Αρχηγό, τον Υπαρχηγό και Υποστράτηγο του Πυροσβεστικού Σώματος, ενώ το Δευτεροβάθμιο Συμβούλιο από τον Αρχηγό του Πυροσβεστικού Σώματος, τη νομική σύμβουλο του Υπουργείου και Αντιστράτηγο του Στρατού Ξηράς. Εάν τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνονται, ο Αρχηγός καλείται ουσιαστικά να συμμετάσχει στην επανεξέταση κρίσεων στις οποίες είχε ήδη συμμετάσχει, γεγονός που απαιτεί σαφή απάντηση ως προς τις εγγυήσεις αμεροληψίας και το εφαρμοζόμενο θεσμικό πλαίσιο.

Ακόμη σοβαρότερη είναι η πληροφορία που αποδίδει η Καθημερινή σε πηγή του Υπουργείου, σύμφωνα με την οποία ο Υπουργός είχε ζητήσει από τον Αρχηγό οι συγκεκριμένες «μίνι κρίσεις» να μην πραγματοποιηθούν εντός της αντιπυρικής περιόδου, αλλά να μετατεθούν για το φθινόπωρο, χωρίς η φυσική ηγεσία να ακολουθήσει αυτή την κατεύθυνση. Εάν πράγματι δόθηκε τέτοια οδηγία και δεν εφαρμόστηκε, τότε η κυβέρνηση οφείλει να διευκρινίσει εάν επρόκειτο για θεσμικά δεσμευτική υπηρεσιακή κατεύθυνση, για απλή πολιτική σύσταση ή για κάτι διαφορετικό και, κυρίως, αν ο Υπουργός εξακολουθεί να έχει πλήρη εμπιστοσύνη στον Αρχηγό του Σώματος.

Στο ίδιο δημοσίευμα καταγράφονται επίσης αντικρουόμενες εκδοχές για την επιλογή των δεκαεννέα αξιωματικών. Η μία πλευρά φέρεται να υποστηρίζει ότι για την προαγωγή τους παρακάμφθηκε σημαντικός αριθμός αρχαιοτέρων αξιωματικών στην επετηρίδα, ενώ η άλλη ότι αρκετοί από τους παραλειφθέντες είχαν ζητήσει να εξαιρεθούν από τις κρίσεις ή είχαν ήδη παραμείνει στον ίδιο βαθμό σε προηγούμενη διαδικασία και ότι οι επιλεγέντες αξιωματικοί προήχθησαν λόγω της αυξημένης υπηρεσιακής τους προσφοράς.

Η Βουλή δεν μπορεί να αρκεστεί σε δύο αντικρουόμενες διαρροές. Πρέπει να πληροφορηθεί πόσοι ακριβώς αξιωματικοί παρακάμφθηκαν, ποιοι είχαν ζητήσει εξαίρεση, ποιοι είχαν ήδη παραμείνει στον ίδιο βαθμό, ποια ακριβώς υπηρεσιακά και επιχειρησιακά κριτήρια εφαρμόστηκαν και με ποια ειδική αιτιολογία προκρίθηκαν οι δεκαεννέα.

Περαιτέρω, σύμφωνα με την Καθημερινή, στις 21 Σεπτεμβρίου 2026, δηλαδή μετά τις επίμαχες κρίσεις και μετά την εκδήλωση της σχετικής αντιπαράθεσης, εκδόθηκε υπουργική απόφαση με την οποία η δυνατότητα σύγκλησης του Πρωτοβάθμιου Συμβουλίου και εποπτείας της σχετικής διαδικασίας μπορούσε να ασκείται παραλλήλως και από τον Υπουργό. Η χρονική αλληλουχία των γεγονότων επιβάλλει να διευκρινιστεί αν η απόφαση αυτή συνδέεται με την υπόθεση των δεκαεννέα κρίσεων ή αν υπήρχε άλλη, προγενέστερη και τεκμηριωμένη υπηρεσιακή ανάγκη.

Το ίδιο ρεπορτάζ αναφέρει ότι η αντιπαράθεση μεταξύ πολιτικής και φυσικής ηγεσίας δεν περιορίζεται στις κρίσεις αλλά έχει επεκταθεί και στις μεταθέσεις αξιωματικών, με τις δύο πλευρές να φέρονται να μη συμφωνούν σε συγκεκριμένες υπηρεσιακές μεταβολές. Εφόσον αυτό ισχύει, το ζήτημα παύει να είναι προσωπική διαφωνία και μετατρέπεται σε πρόβλημα λειτουργίας της διοικητικής αλυσίδας ενός Σώματος που καλείται να διαχειρίζεται καθημερινά κρίσεις, φυσικές καταστροφές και περιστατικά υψηλού επιχειρησιακού κινδύνου.

Παράλληλα, σύμφωνα με τις δηλώσεις του Προέδρου της ΠΟΕΥΠΣ Νίκου Λαυράνου που παρατίθενται στα σχετικά δημοσιεύματα, από τον Δεκέμβριο του 2027 έως τον Δεκέμβριο του 2032 αναμένεται να αποχωρήσουν λόγω συνταξιοδότησης περίπου 3.500 έως 4.000 πυροσβέστες, ενώ γίνεται επίσης λόγος για περίπου 3.620 οργανικά κενά. Εάν οι αριθμοί αυτοί ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, το Πυροσβεστικό Σώμα βρίσκεται μπροστά σε ένα εξαιρετικά σοβαρό ζήτημα στελέχωσης και απώλειας συσσωρευμένης επιχειρησιακής εμπειρίας, το οποίο δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με αποσπασματικές προσλήψεις και χωρίς πολυετή σχεδιασμό.

Η υπόθεση, συνεπώς, δεν αφορά δεκαεννέα πρόσωπα ούτε μια προσωπική αντιπαράθεση μεταξύ Υπουργού και Αρχηγού. Αφορά το κύρος της ιεραρχίας, την εφαρμογή της επετηρίδας, την αξιοκρατία στις κρίσεις, την εμπιστοσύνη του προσωπικού στη διοίκηση και τελικά την επιχειρησιακή ασφάλεια της χώρας.

Η κυβέρνηση δεν μπορεί ταυτόχρονα να αμφισβητεί θεσμικά τις κρίσεις της φυσικής ηγεσίας και να αποφεύγει να εξηγήσει ποια ακριβώς πράξη θεωρεί πλημμελή, ποιος την εισηγήθηκε, ποιος την ενέκρινε και ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη.

Αν οι κρίσεις ήταν σύννομες, αντικειμενικές και αξιοκρατικές, ο Υπουργός οφείλει να εξηγήσει γιατί προσέφυγε εναντίον τους. Αν δεν ήταν σύννομες, αντικειμενικές ή επαρκώς αιτιολογημένες, οφείλει να εξηγήσει ποιος εισηγήθηκε και ποιος ενέκρινε τις επίμαχες προαγωγές και με ποια λογική εξακολουθεί να απολαμβάνει την εμπιστοσύνη της πολιτικής ηγεσίας.

Και αν πράγματι ο Αρχηγός αγνόησε ρητή υπηρεσιακή οδηγία του αρμόδιου Υπουργού για τον χρόνο πραγματοποίησης των κρίσεων, η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει αν θεωρεί ότι εξακολουθεί να υφίσταται η αναγκαία σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ πολιτικής και φυσικής ηγεσίας.

Στα ζητήματα αυτά δεν χωρούν αμφίσημες διατυπώσεις. Η Πολιτική Προστασία και το Πυροσβεστικό Σώμα δεν μπορούν να λειτουργούν με δύο κέντρα διοίκησης.

Ερωτάται ο κ. Υπουργός:

1. Άσκησε προσφυγή κατά της απόφασης της 31ης Αυγούστου 2026 για την προαγωγή 19 Αντιπυράρχων σε Πυράρχους; Εάν ναι, ποια είναι η ημερομηνία και ο αριθμός πρωτοκόλλου της; Ποιες συγκεκριμένες πλημμέλειες επικαλείται: τη νομιμότητα της διαδικασίας, την αξιολόγηση των προαχθέντων, την παράκαμψη της επετηρίδας ή την ανεπαρκή αιτιολογία; Πόσες από τις 19 προαγωγές αμφισβητεί και για ποιον λόγο καθεμία;
2. Πόσοι αρχαιότεροι αξιωματικοί δεν προήχθησαν και, από αυτούς, πόσοι είχαν ζητήσει εγγράφως εξαίρεση, πόσοι είχαν παραμείνει στον ίδιο βαθμό σε προηγούμενες κρίσεις και πόσοι δεν ανήκαν σε καμία από αυτές τις περιπτώσεις; Με ποια προκαθορισμένα και συγκρίσιμα κριτήρια επιλέχθηκαν οι 19 έναντι των αρχαιοτέρων; Πώς σταθμίστηκαν η επιχειρησιακή υπηρεσία, τα καθήκοντα διοίκησης και αξιωματικού βάρδιας, η διοίκηση προσωπικού, η συμμετοχή ή διοίκηση σε μεγάλα συμβάντα, η θητεία σε μάχιμες ή επιτελικές θέσεις, η εκπαίδευση και η συνολική υπηρεσιακή αξιολόγηση; Θεωρεί θεσμικά αποδεκτή την παράκαμψη σημαντικά αρχαιοτέρων χωρίς ειδική, συγκριτική και ελέγξιμη αιτιολογία και, εάν ναι, βάσει ποιας διάταξης;
3. Είχε ζητήσει από τον Αρχηγό να μεταθέσει τις συγκεκριμένες κρίσεις για μετά την αντιπυρική περίοδο; Εάν ναι, πότε, γραπτώς ή προφορικώς, με ποια αιτιολογία και βάσει ποιας αρμοδιότητας; Ο Αρχηγός συμμορφώθηκε, ζήτησε εγγράφως επανεξέταση της οδηγίας ή προχώρησε μονομερώς στις κρίσεις; Εφόσον ο Υπουργός θεωρεί ότι αγνοήθηκε ρητή υπηρεσιακή οδηγία του, εξακολουθεί να έχει πλήρη πολιτική και υπηρεσιακή εμπιστοσύνη στον Αρχηγό; Στο τελευταίο ερώτημα ζητείται ρητή απάντηση «ναι» ή «όχι».
4. Πώς διασφαλίζονται η ανεξαρτησία και η αμεροληψία της επανεξέτασης, όταν, βάσει των άρθρων 129 και 130 του ν. 4662/2020, ο Αρχηγός προεδρεύει του Ανώτερου Συμβουλίου που κρίνει τους βαθμούς από Επιπυραγό έως Πύραρχο και συμμετέχει στο Πρωτοβάθμιο Ανώτατο Συμβούλιο που επανεξετάζει τις κρίσεις αυτές και τις προσφυγές των παραλειφθέντων; Πώς συμβιβάζεται αυτή η συμμετοχή με την απαγόρευση ταυτόχρονης συμμετοχής των ίδιων προσώπων στο Πρωτοβάθμιο και το Δευτεροβάθμιο Ανώτατο Συμβούλιο; Αναγνωρίζει η κυβέρνηση το ζήτημα και προτίθεται να τροποποιήσει το άρθρο 129, ώστε όσοι συμμετείχαν στην αρχική κρίση να αποκλείονται από κάθε επανάκριση ή εξέταση προσφυγής, με νόμιμους αναπληρωτές και διαφορετική σύνθεση; Εάν όχι, με ποια συγκεκριμένη νομική και θεσμική αιτιολογία;
5. Εκδόθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2026 υπουργική απόφαση που μετέβαλε ή διεύρυνε την αρμοδιότητα του Υπουργού να συγκαλεί ή να εποπτεύει το Πρωτοβάθμιο Συμβούλιο Κρίσεων; Ποια υπηρεσιακή ανάγκη την επέβαλε, πότε διαπιστώθηκε και υπήρχε σχετική εισήγηση πριν από τις κρίσεις της 31ης Αυγούστου ή προέκυψε μετά τη διαφωνία για τις 19 προαγωγές; Συνδέεται άμεσα ή έμμεσα η απόφαση με τη συγκεκριμένη υπόθεση; Ζητείται απάντηση «ναι» ή «όχι» και, εάν είναι αρνητική, να προσδιοριστεί το συγκεκριμένο προγενέστερο διοικητικό πρόβλημα που επέβαλε τη μεταβολή.
6. Υπάρχουν διαφωνίες μεταξύ πολιτικής και φυσικής ηγεσίας και για μεταθέσεις, τοποθετήσεις ή μετακινήσεις αξιωματικών; Από την 1η Ιανουαρίου 2026 έως σήμερα, πόσες προτάσεις της φυσικής ηγεσίας για μεταθέσεις, τοποθετήσεις ή αναθέσεις καθηκόντων δεν εγκρίθηκαν και πόσα αντίστοιχα αιτήματα της πολιτικής ηγεσίας δεν υλοποιήθηκαν; Εξαιτίας αυτών των διαφωνιών, υπάρχουν θέσεις διοίκησης κενές, προσωρινά καλυμμένες ή υπό αμφισβήτηση; Εάν δεν υπάρχει καμία τέτοια περίπτωση, διαψεύδει ρητά τα σχετικά δημοσιεύματα;
7. Υπάρχει σήμερα πλήρης και αδιατάρακτη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ Υπουργού και Αρχηγού; Εάν ναι, πώς συμβιβάζεται με την υπουργική προσφυγή, την αναφερόμενη μη συμμόρφωση στην οδηγία για τον χρόνο των κρίσεων και τις καταγγελλόμενες διαφωνίες στις μεταθέσεις; Εάν όχι, γιατί η κυβέρνηση θεωρεί θεσμικά και επιχειρησιακά αποδεκτή τη διατήρηση αυτής της κατάστασης; Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη για τυχόν διοικητικές ή επιχειρησιακές δυσλειτουργίες που θα προκύψουν;
8. Επιβεβαιώνει ότι υπάρχουν περίπου 3.620 οργανικά κενά και ότι αναμένονται 3.500–4.000 συνταξιοδοτήσεις από τον Δεκέμβριο του 2027 έως τον Δεκέμβριο του 2032; Εάν όχι, ποιοι είναι οι επίσημοι αριθμοί; Να δοθούν χωριστά, χωρίς συνυπολογισμό διαφορετικών εργασιακών κατηγοριών, οι προβλεπόμενες οργανικές θέσεις, οι πραγματικά υπηρετούντες μόνιμοι πυροσβέστες, οι Πυροσβέστες Πενταετούς Υποχρέωσης, το εποχικό προσωπικό, τα πραγματικά κενά και οι προβλεπόμενες αποχωρήσεις ανά έτος για το 2027–2032. Υπάρχει εγκεκριμένο και χρηματοδοτημένο πολυετές σχέδιο προσλήψεων και εκπαίδευσης για την κάλυψη τόσο των σημερινών κενών όσο και των αποχωρήσεων; Εάν ναι, πόσες προσλήψεις προβλέπονται ανά έτος και κατηγορία; Εάν όχι, πότε θα καταρτιστεί;
9. Θεωρεί η κυβέρνηση ότι το ισχύον σύστημα αξιολόγησης, κρίσεων και προαγωγών διασφαλίζει την αξιοκρατία και τη διαφάνεια; Εάν ναι, γιατί κρίθηκε αναγκαία η υπουργική προσφυγή; Εάν όχι, θα καταθέσει, εντός της παρούσας κοινοβουλευτικής περιόδου, νέο πλαίσιο με προκαθορισμένα κριτήρια, ειδική αιτιολόγηση κάθε παράκαμψης της επετηρίδας, αποδεδειγμένη διοικητική και επιχειρησιακή εμπειρία για τις θέσεις ευθύνης, συγκρίσιμη αξιολόγηση των υποψηφίων και πλήρη δυνατότητα ελέγχου των αποφάσεων; Ποιο είναι το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα;

Ο κ. Υπουργός να καταθέσει στη Βουλή, ώστε να μην παραμείνει η υπόθεση στο επίπεδο αλληλοσυγκρουόμενων διαρροών:

1. Το πλήρες κείμενο της υπουργικής προσφυγής κατά των κρίσεων των 19 αξιωματικών, με ημερομηνία και αριθμό πρωτοκόλλου.
2. Το πλήρες πρακτικό και την απόφαση του Πρωτοβάθμιου Συμβουλίου της 31ης Αυγούστου 2026, συμπεριλαμβανομένης της ειδικής αιτιολογίας επιλογής των 19 προαχθέντων.
3. Τον πίνακα επετηρίδας των υποψηφίων κατά τον χρόνο των κρίσεων, με σαφή ένδειξη των αξιωματικών που παραλείφθηκαν, όσων είχαν ζητήσει εξαίρεση και όσων είχαν παραμείνει στον βαθμό τους σε προηγούμενες κρίσεις.
4. Το έγγραφο ή κάθε άλλο υπηρεσιακό στοιχείο με το οποίο ο Υπουργός φέρεται να ζήτησε τη μετάθεση των κρίσεων για μετά την αντιπυρική περίοδο, καθώς και την τυχόν απάντηση του Αρχηγού.
5. Την πράξη συγκρότησης του Δευτεροβάθμιου Συμβουλίου, καθώς και κάθε νομική γνωμοδότηση σχετικά με τη συμμετοχή του Αρχηγού στην επανεξέταση κρίσης στην οποία είχε ήδη συμμετάσχει.
6. Την υπουργική απόφαση της 21ης Σεπτεμβρίου 2026, μαζί με το υπηρεσιακό ή νομικό σημείωμα που τεκμηρίωσε την ανάγκη μεταβολής των σχετικών αρμοδιοτήτων.
7. Πίνακα με όλες τις εκκρεμείς ή αμφισβητούμενες τοποθετήσεις και μεταθέσεις αξιωματικών από την 1η Ιανουαρίου 2026 μέχρι σήμερα, εφόσον συνδέονται με διαφωνία μεταξύ πολιτικής και φυσικής ηγεσίας.
8. Επίσημο πίνακα στελέχωσης του Πυροσβεστικού Σώματος και προβλεπόμενων αποχωρήσεων 2027–2032, ανά έτος, βαθμό, εργασιακή κατηγορία και Περιφέρεια, καθώς και τον εγκεκριμένο προγραμματισμό αντικατάστασής τους.

Ο ερωτών ΒουλευτήςΑνδρέας Πουλάς