Η χθεσινή ανακοίνωση της κυβέρνησης αποτελεί μια καθυστερημένη αντίδραση σε μια κρίση που ήδη έχει αρχίσει να διαβρώνει την οικονομία και την κοινωνία. Δόθηκε άφθονος χρόνος ώστε οι τιμές σε βασικά αγαθά και στην ενέργεια να εκτοξευθούν, επιτρέποντας στην αισχροκέρδεια να εδραιωθεί σε βάρος νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Σε αυτό το πλαίσιο, η σημερινή επιλογή επιβολής πλαφόν στο περιθώριο κέρδους εμφανίζεται τουλάχιστον ειρωνική, καθώς πρόκειται για ένα μέτρο που είχε προταθεί εδώ και καιρό από το ΠΑΣΟΚ για την αντιμετώπιση του επίμονου πληθωρισμού που ταλανίζει την οικονομία. Η υιοθέτησή του με τόσο μεγάλη καθυστέρηση αποκαλύπτει την απουσία ενός συνεκτικού και έγκαιρου κυβερνητικού σχεδίου απέναντι στην πληθωριστική κρίση, ενώ ό,τι άλλοτε χαρακτηριζόταν «λαϊκισμός» επιχειρείται σήμερα να παρουσιαστεί ως λύση ανάγκης.
Ωστόσο, πέρα από την καθυστέρηση, τα μέτρα που ανακοινώθηκαν παραμένουν αποσπασματικά και ανεπαρκή. Αφενός δεν μπορούν να προστατεύσουν ουσιαστικά νοικοκυριά και επιχειρήσεις από την ίδια την άνοδο των διεθνών τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, αφετέρου αφήνουν στο απυρόβλητο κρίσιμους κρίκους της ενεργειακής αλυσίδας, όπως τα διυλιστήρια και τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας. Η απουσία μιας ολοκληρωμένης παρέμβασης στους μηχανισμούς διαμόρφωσης και μετάδοσης των τιμών ενέργειας απειλεί να εντείνει τον οικονομικό στραγγαλισμό της πραγματικής οικονομίας.
Η απότομη αύξηση του κόστους παραγωγής θα οδηγήσει σχεδόν νομοτελειακά σε ένα νέο πληθωριστικό σπιράλ, με συνέπειες τη συρρίκνωση του ΑΕΠ και τη δραματική μείωση της αγοραστικής δύναμης των πολιτών. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η απλή διαχείριση των τιμών δεν αρκεί. Απαιτείται άμεση και στοχευμένη στήριξη των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, αξιοποιώντας τα δημοσιονομικά υπερκέρδη – όπως εκείνα που προκύπτουν από τους έμμεσους φόρους – τα οποία ενισχύονται όταν αυξάνονται οι τιμές της ενέργειας. Χωρίς τέτοιου είδους παρεμβάσεις, η κατανάλωση θα υποχωρήσει, η ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί και η εισαγόμενη ακρίβεια κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια μόνιμη κοινωνική και οικονομική κρίση.
Η εξέλιξη της κρίσης θα αποτελέσει ταυτόχρονα και ένα κρίσιμο τεστ για την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας. Θα φανεί αν η χώρα έχει πράγματι θωρακιστεί απέναντι σε εξωγενείς διαταραχές ή αν παραμένει ευάλωτη, παρά τους σημαντικούς πόρους που διοχετεύθηκαν μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας με στόχο ακριβώς την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κοινωνικών και οικονομικών δεικτών.
Η κοινωνία απαιτεί ολοκληρωμένη προστασία απέναντι στα κύματα της ακρίβειας, αλλιώς η χώρα κινδυνεύει να χάσει πολύτιμο έδαφος στην προσπάθεια πραγματικής σύγκλισης με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
