Να αλλάξουμε τον τρόπο που σκεφτόμαστε και δρούμε, σχετικά με την ηλικία και τους ηλικιακούς διαχωρισμούς καλεί ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ António Guterres, με αφορμή την ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ -1 Οκτωβρίου.
« Οι ηλικιωμένοι είναι ανεκτίμητες πηγές γνώσης και εμπειρίας και έχουν πολλά να συνεισφέρουν στην ειρήνη, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την προστασία του πλανήτη μας», επισημαίνει στο φετινό του μήνυμα.
Η Παγκόσμια Ημέρα των Ηλικιωμένων υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, το 1990 (απόφαση ΓΣ 45/106-14.12.1990).
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ΟΗΕ ο αριθμός του πληθυσμού άνω των 65 ετών στον πλανήτη τριπλασιάστηκε, από τα 260 εκατ. το 1980, σε 761 εκατομμύρια το 2021 και μεταξύ 2021 και 2050 ο πληθυσμός αυτός θα αυξηθεί από το 10% στο 17% του παγκόσμιου πληθυσμού.
Επίσης. σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), ενώ το 2000 ζούσαν σε όλο τον πλανήτη 600 εκατομμύρια άνθρωποι ηλικίας άνω των 60 ετών, μέχρι το 2025, ο αριθμός αυτός θα έχει φτάσει το 1,2 δισεκατομμύρια, ενώ το 2050 θα έχει ξεπεράσει τα 2 δισεκατομμύρια. Αναγνωρίζοντας αυτό το ορόσημο και προσβλέποντας σε ένα μέλλον που θα εκπληρώνει την υπόσχεση να διασφαλίσει ότι όλα τα άτομα, συμπεριλαμβανομένων όλων των πολιτών μεγαλύτερης ηλικίας, θα απολαμβάνουν πλήρως τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες τους, ο φετινός, 33ος εορτασμός της Διεθνούς Ημέρας των Ηνωμένων Εθνών για τους ηλικιωμένους θέσει στο επίκεντρο της προσοχής την ιδιαιτερότητα των ηλικιωμένων σε όλο τον κόσμο, για την απόλαυση των δικαιωμάτων τους και την αντιμετώπιση των παραβιάσεων, καθώς και το πώς η ενίσχυση της αλληλεγγύης, μέσω της ισότητας και της αμοιβαιότητας μεταξύ των γενεών προσφέρει βιώσιμες λύσεις με βάση τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης.
Οι κυβερνήσεις καλούνται από τον ΟΗΕ να επανεξετάσουν τις τρέχουσες πρακτικές τους με σκοπό την καλύτερη ενσωμάτωση της προσέγγισης της διάρκειας ζωής, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, να διασφαλίσουν την ενεργό, ουσιαστική συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων μερών, συμπεριλαμβανομένης της κοινωνίας των πολιτών, των εθνικών θεσμικών οργάνων για τα ανθρώπινα δικαιώματα και των ίδιων των ηλικιωμένων, για την ενίσχυση της αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών και των διαγενεακών συμπράξεων. Να μοιραστούν και να διδαχθούν από διαγενεακά μοντέλα για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε όλο τον κόσμο ενδυναμώνοντας τόσο τους νέους όσο και τους ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας να μετατοπίσουν τη βελόνα της πολιτικής βούλησης προς την εκπλήρωση των υποσχέσεων της Διακήρυξης για όλους τους ανθρώπους όλων των γενεών.
Στην χώρα μας, η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία αναφέρει ότι ο πληθυσμός ηλικίας άνω των 60 ετών, ήδη από το 2020 και εντεύθεν αγγίζει σταδιακά το 25%(το ¼ των κατοίκων της χώρας ).
Και ενώ η Ελληνική Πολιτεία έχει βαθύτατη υποχρέωση διασφάλισης της αξιοπρεπούς και αυτόνομης διαβίωσής τους, δυστυχώς, το 2023, βρίσκει και αυτή την ηλικιακή ομάδα στη χώρα μας με τεράστια προβλήματα και έλλειψη κοινωνικής φροντίδας δε όλα τα επίπεδα: οικονομικό, υποστηρικτικό, υγείας και αποκλεισμού από την εξελισσόμενη κοινωνική πραγματικότητα, χωρίς να απολαμβάνουν δυνατότητες και υπηρεσίες, χωρίς να συμμετέχουν ικανοποιητικά και ενεργά στη δια βίου μάθησης, στον πολιτισμό, την κοινωνική ζωή. Οι κυβερνητικές ευθύνες, για την ουσιαστική απουσία ενός καθολικού συστήματος κοινωνικής φροντίδας είναι όσο ποτέ εμφανείς. Τεράστια κενά στις δημόσιες υπηρεσίες κατ’ οίκον 24ωρης βοήθειας, στο δίκτυο δομών αποκατάστασης και υποστήριξης, χωρίς ουσιαστική κάλυψη των ασφαλιστικών δαπανών υγείας, φροντίδας, χωρίς αναγκαίες δομές κοινωνικοποίησης και επαναδραστηριοποίησης, στο κοινωνικό περιθώριο, με απαξίωση και έλλειψη ολοκληρωμένων προγραμμάτων διαγενεακής συνεργασίας.
Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ, είναι άγνωστες λέξεις για την κυβέρνηση, που δεν αξιοποιεί τις νέες ειδικότητες επαγγελματιών κοινωνικών υπηρεσιών, που δεν έχει οργανωμένο σχέδιο στήριξης των ΟΤΑ, με πόρους, προσωπικό, που υποαξιολογεί την προσφορά των επαγγελματιών στην κοινωνική οικονομία. Καινοτόμες δράσεις, όπως το Κόκκινο Κουμπί, το πρόγραμμα του Εθελοντή Γείτονα, Τράπεζες Αίματος για την Τρίτη Ηλικία, Γραμμές για καταγγελίες κακομεταχείρισης και κακοποίησης ηλικιωμένων,
επαφίονται κυρίως στις όποιες προσπάθειες αυτοδιοίκησης χωρίς επαρκή χρηματοδότηση, και στην καλή θέληση εθελοντών- εθελοντικών οργανώσεων, για τις οποίες δήμος και τοπική κοινότητα με συμπράξεις, οφείλουν να στηρίζονται από ένα ισχυρό κράτος Πρόνοιας, πανελλαδικά διαρθρωμένο, με κεντρικό σχεδιασμό, πληρότητα και ποιότητα υπηρεσιών.
Οι ηλικιωμένοι δικαιούνται αξιοπρεπείς συντάξεις και σωστή ιατροφαρμακευτική και νοσοκομειακή περίθαλψη. Δικαιούνται να νοιώθουν ασφάλεια, που το κράτος οφείλει να τους την παρέχει. Δικαιούνται τα αυτονόητα για κάθε άνθρωπο. Δεν μπορεί να αποτελούν μόνο την εύκολη λύση οικογενειακής συνδρομής στα νέα ζευγάρια και την παιδική ηλικία, σαν εύκολη ομάδα, που κλείνει τις τρύπες του απόντος κράτους πρόνοιας.
Για το Κίνημά μας η πολιτική για την τρίτη και τέταρτη ηλικία βρίσκεται στον πυρήνα του προγράμματος μας, για μια νέα γενιά κράτους πρόνοιας που παρέχει ασφάλεια και αξιοπρέπεια, χωρίς ηλικιακούς και άλλους ρατσιστικούς αποκλεισμούς. Υποστηρίζουμε ενεργά την Ενεργό Γήρανση, που σύμφωνα και με τον (Π.Ο.Υ) είναι η διαδικασία της βελτιστοποίησης των ευκαιριών για υγεία, για συμμετοχή και για ασφάλεια, προκειμένου να βελτιωθεί η ποιότητα της ζωής καθώς οι άνθρωποι γερνούν. Για να κάνουμε πράξη την απόλαυση της ζωής σε κάθε στάδιο, να μεγαλώνουμε χωρίς να «γερνάμε», με αυτοδιάθεση και ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Η Γραμματέας του ΤΟΜΕΑ
Έφη Μπέκου
