Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ας το πιάσουμε από την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης. Το πρώτο βασικό θέμα: τα προφορικά. Τα προφορικά μετρούσαν 11 έως 13% στο προηγούμενο σύστημα. Αυτό το ποσοστό ανεβαίνει στο 34%, ήτοι τριπλασιάζεται. Καταλαβαίνετε πόσο προβληματικό είναι αυτό, ιδίως δε σε σχέση με την παράταξή σας, η οποία έχει ένα πολύ αρνητικό ιστορικό σε θέματα προφορικής εξέτασης και παρέμβασής της σε διαδικασίες διαγωνιστικές.
Και βέβαια ανεβαίνει στο 34% χωρίς εγγυήσεις τυποποίησης και αξιολόγησης προφορικής εξέτασης, δηλαδή χωρίς τυποποιημένα κριτήρια, χωρίς δημοσιοποιημένη μεθοδολογία, χωρίς δομημένες ερωτήσεις, χωρίς πολλαπλούς ανεξάρτητους αξιολογητές, καταγραφή και δυνατότητα ελέγχου. Αυτό είναι ένα τεράστιο θέμα στο οποίο οφείλετε μια απάντηση.
Και βέβαια μέσα στη Σχολή, έπειτα το λέω και λόγω της ιδιότητάς μου, είναι ιδιαίτερα προβληματικό το γεγονός ότι αντιμετωπίζεται ως εναλλακτικό επιστημονικό πεδίο το Συνταγματικό Δίκαιο. Κοιτάξτε να δείτε, η λειτουργία των θεσμών για έναν δημόσιο λειτουργό δεν είναι μάθημα επιλογής. Δεν μπορεί κανείς να αγνοεί πώς λειτουργεί το κράτος, αλλά και πώς προστατεύονται τα δικαιώματα των πολιτών, πόσο δε μάλλον από τη μία συνταγματικό και διοικητικό και από την άλλη δημόσια οικονομικά ή η ανάλυση των δεδομένων. Δεν αναιρεί το ένα το άλλο. Δεν μπορεί κανείς να είναι απόφοιτος και να μη γνωρίζει τις βασικές αρχές του Συνταγματικού Δικαίου.
Και βέβαια, όσον αφορά στην ποσόστωση του 50% για μηχανικούς, πληροφορικούς και οικονομολόγους στον διαγωνισμό της Εθνικής Σχολής. Ξέρω και γνωρίζω το πρόβλημα σε σχέση με τους μηχανικούς στο Δημόσιο. Δεν λύνεται όμως το πρόβλημα έτσι. Το πρόβλημα είναι ένα πρόβλημα προσέλκυσης μηχανικών στο Δημόσιο. Δεν είναι δηλαδή ένας εναλλακτικός μηχανισμός κάλυψης κενών ειδικοτήτων η Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης. Το πρόβλημα το οποίο υπάρχει και το έχουμε επισημάνει επανειλημμένως, γι’ αυτό και έχουμε προτείνει συγκεκριμένα μέτρα —σας λέω χαρακτηριστικά τον 13ο μισθό— γιατί είναι πολύ μεγάλος ο ανταγωνισμός και από τον ιδιωτικό τομέα στους μηχανικούς, αλλά και από τον ιδιωτικό τομέα στο εξωτερικό. Μην το ξεχνάτε αυτό.
Δεν λύνεται πάντως σε καμία περίπτωση το πρόβλημα με τον τρόπο με τον οποίο επιχειρείτε να το μπαλώσετε μέσω της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και της ποσόστωσης. Δεν είναι δηλαδή, ξαναλέω, εναλλακτικός μηχανισμός κάλυψης κενών ειδικοτήτων οι εξετάσεις της Σχολής.
Και βέβαια έχουμε και την αλλαγή της σύνθεσης της Κεντρικής Επιτροπής του διαγωνισμού, που βγαίνουν το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους και ο Συνήγορος του Πολίτη. Και αυτά είναι σημαντικά θεσμικά αντίβαρα, τα οποία αφαιρούνται από την όλη διαδικασία. Και πρέπει να μας απαντήσετε γιατί συμβαίνει αυτό. Εκτός και αν θέλετε να παραδεχτείτε ποιος είναι ο έμμεσος σκοπός.
Αλλά επιπλέον, υπάρχει και η διάταξη περί συνεργασίας της Επιτροπής διαγωνισμού με ιδιωτικούς οικονομικούς φορείς. Φυσικά, εν προκειμένω υπάρχουν πάρα πολλά ερωτήματα. Ποιες ακριβώς λειτουργίες θα ανατεθούν; Ποιος θα έχει πρόσβαση στα δεδομένα των υποψηφίων; Πώς διασφαλίζεται η αμεροληψία; Πώς αποφεύγονται οι συγκρούσεις συμφερόντων; Άρα λοιπόν, με τα περαιτέρω ερωτήματα που γεννώνται, καταρρέει όλο το σύστημα. Και προφανώς μπορεί να είναι μια ευκολία να πηγαίνουν όλα στον ιδιωτικό τομέα, αλλά εδώ πρόκειται για άσκηση μιας κρίσιμης λειτουργίας, η οποία είναι εν τέλει κρατική, άρα κατά τούτο δεν το δεχόμαστε.
Άρα βλέπετε ότι, χωρίς να είμαστε μεροληπτικοί ή, αν θέλετε, να έχουμε μια ιδεολογική προσέγγιση στο θέμα, τα περαιτέρω ερωτήματα που γεννώνται αναιρούν τον ίδιο τον πυρήνα και αντικρούουν αυτό το οποίο θέλετε να ρυθμίσετε. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και για την εντοπιότητα για δύο χρόνια, διότι το ότι εσείς δεν έχετε ελεγκτικούς μηχανισμούς λειτουργεί ως ένα αντικίνητρο για να μετακινηθεί κάποιος στην περιφέρεια.
Αλλά πάμε τώρα και στο ζήτημα των τυπικών προσόντων, προϊσταμένων…
Πρώτο ζήτημα: βλέπω εδώ δείκτες ανάπτυξης σταδιοδρομίας. Είναι αόριστοι, θα ρυθμιστούν με υπουργική απόφαση. Αυτό συνιστά μια μορφή μεταβίβασης στην εκτελεστική εξουσία απολύτως ουσιώδους αρμοδιότητας σε σχέση με την ίδια τη διαδικασία. Άρα η Βουλή καλείται να ψηφίσει κάτι το οποίο στον πυρήνα του και στην ουσία του δεν γνωρίζει ποιο θα είναι, και θα αφεθεί στην ανέλεγκτη εκτελεστική εξουσία να το ρυθμίσει κατά πως θέλει. Είναι ανεπίτρεπτη περίπτωση νομοθετικής εξουσιοδότησης.
Και βέβαια άκουσα και τον κύριο Πρόεδρο του ΑΣΕΠ να μιλάει για τις σπουδές εν γένει και τα πολλά πτυχία, και με προβλημάτισε πάρα πολύ αυτό το οποίο είπε. Πάντως, η έκφραση και έκφανση και εκδήλωση, αν θέλετε, αυτής της στάσης είναι το πόσο λίγο μετράει το τυπικό προσόν του διδακτορικού στη θέση του γενικού διευθυντή: 5%. Δηλαδή, αν έχει κάποιος διδακτορικό από το Χάρβαρντ, ας πούμε, δεν θα προτιμηθεί. Είναι 5% αυτό.
Τώρα, στην ίδια λογική είναι και το γεγονός ότι μετράει τόσο πολύ η εμπειρία σε θέσεις ευθύνης. Εδώ τι έχουμε να κάνουμε; Έχουμε να κάνουμε με μία εκ των υστέρων νομιμοποίηση. Αυτό το οποίο κατά κόρον συμβαίνει, που είναι η επιλογή των προϊσταμένων σε θέσεις ευθύνης με ανάθεση. Άρα οι άνθρωποι οι οποίοι —όχι με την κανονική διαδικασία, αλλά με ανάθεση— έχουν οριστεί σε θέσεις ευθύνης από την εκτελεστική εξουσία λόγω προνομιακών σχέσεων, θα προσμετράται και θα νομιμοποιείται το πρόβλημα των αναθέσεων μέσω αυτής της ρύθμισης. Είναι ιδιαίτερα κρίσιμο σημείο αυτό που αφορά στην προϋπηρεσία ευθύνης.
Και βλέπω εδώ ότι εν τέλει από το άρθρο 17 και εξής, στο τέλος κάνει ό,τι θέλει η διοίκηση. Δηλαδή θα μπορούσατε να πείτε στο τέλος: «Θα διαλέγουμε εμείς όποιον θέλουμε, βάζουμε όποιον θέλουμε, όποιον δεν θέλουμε, δεν τον βάζουμε», και να ασκήσουμε κριτική σε αυτό που είναι το πραγματικό και αντικειμενικό περιεχόμενο. Έχουμε εδώ μια ολόκληρη διαδικασία για να διαλέγει στο τέλος ο υπουργός. Καταλαβαίνετε λοιπόν ότι και η διαδικασία μέχρι να φτάσει στην τελική επιλογή από τον υπουργό, οι υποψήφιοι ήδη έχουν επιφορτιστεί και, αν θέλετε, επιβαρυνθεί με επιλογές οι οποίες είναι είτε προηγούμενες κομματικές επιλογές, είτε επιλογές «ημετέρων», είτε στη συνέχεια επιλογές… Ας δώσω ένα παράδειγμα: είδα εδώ ότι βάλατε ειδική μοριοδότηση για τη Γενική Γραμματεία Συντονισμού. Δηλαδή πραγματικά σε κάποιες περιπτώσεις κάνετε ό,τι θέλετε και όπως τα θέλετε, και προφανώς αυτό είναι και κατά παραγγελία, έτσι;
Και βέβαια έχουμε και στο ΕΚΔΔΑ την Ακαδημία Ηγεσίας, στην οποία μπορούν να πηγαίνουν οι υπουργοί. Γι’ αυτό θα πω περισσότερα αύριο, μην το χαλάσουμε.
Τέλος πάντων, η ουσία είναι ότι εδώ πέρα για άλλο λόγο γίνεται όλο αυτό και για άλλο λόγο παρουσιάζεται. Έχουμε με διάφορα καλολογικά στοιχεία και με διάφορες διαδικασίες κάλυψη μιας κατάστασης η οποία είναι εξόχως προβληματική και σε πολλές περιπτώσεις νομιμοποίηση εκ των υστέρων μιας ευνοιοκρατίας την οποία έχουμε επανειλημμένως καταγγείλει και καταδείξει μέσα στο Κοινοβούλιο.
Αυτά για το νομοσχέδιο. Θα πούμε περισσότερα την αυριανή ημέρα.
Θα μου επιτρέψετε να σας διαβάσω κάτι όμως:
«Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα δεν υπάρχει καλύτερο πολίτευμα από τη δημοκρατία. Αν υπάρχει, ας μας το δείξουν».
Τα λόγια αυτά τα έχει πει ο Γιώργος Μαζωνάκης, τον οποίο αποχαιρετήσαμε σήμερα. Επίσης, σε μια εποχή που όλα τα sites και οι εφημερίδες —ή τέλος πάντων πολλά sites και εφημερίδες— αποθέωναν τους μετέπειτα καταδικασμένους εγκληματίες χρυσαυγίτες, πήρε μια περήφανη στάση υπέρ της δημοκρατίας και κατά της ακροδεξιάς και του ναζισμού. Και πιστεύω ότι οφείλουμε να το θυμηθούμε σήμερα αυτό, τη μέρα της εξόδιου ακολουθίας του.
Για την αξία του την καλλιτεχνική, αρκεί να διαβάσετε τους στίχους των τραγουδιών του και μετά να τον ακούσετε όπως τα είχε ερμηνεύσει, για να δείτε τι πάει να πει ερμηνεία. Το ακριβώς αντίθετο από πολλούς εδώ μέσα που βλέπουμε να διαβάζουν άνευρα, χαριτωμένα κειμενάκια. Αλλά, όπως και να ‘χει, αυτή είναι η Βουλή των Ελλήνων. Αυτός ήταν ένας μεγάλος λαϊκός τραγουδιστής και οφείλουμε σήμερα να τον αποχαιρετήσουμε με σεβασμό.
