Το θέμα της παρατεταμένης αναστολής λειτουργίας των πωλητηρίων στα πέντε μεγάλα αρχαιολογικά μουσεία της χώρας, φέρνει η Βουλευτής Λακωνίας με το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής κα Νάγια Γρηγοράκου στη Βουλή με Ερώτηση προς την Υπουργό Πολιτισμού κα Λίνα Μενδώνη, ζητώντας απαντήσεις για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί και τις ενέργειες που προγραμματίζονται για την αποκατάσταση της εύρυθμης λειτουργίας τους.
Στην Ερώτηση σημειώνεται ότι τα πωλητήρια του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου, του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου, του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού και του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης παραμένουν κλειστά σχεδόν τρεις μήνες, καθώς σύμφωνα με τον ν. 5021/2023 και συγκεκριμένα με την παρ. 13 του άρθρου 34, τα πωλητήρια από 1.11.2024 έχουν περάσει στη δικαιοδοσία των Μουσείων-ΝΠΔΔ.
Η κα Νάγια Γρηγοράκου επισημαίνει ότι οι νέες διορισμένες διοικήσεις των συγκεκριμένων μουσείων, αν και βρίσκονται σε ισχύ για περισσότερους από 20 μήνες, δεν έχουν καταφέρει να οργανώσουν και να διεκπεραιώσουν εγκαίρως τις απαραίτητες διαδικασίες για την προγραμματισμένη μετάβαση στο νέο καθεστώς με αποτέλεσμα σήμερα τη μη λειτουργία των πωλητηρίων. Είναι σαφές ότι η κατάσταση που έχει δημιουργηθεί έχει επιπτώσεις τόσο στα έσοδα των εν λόγω μουσείων, όσο και στην συνολική πολιτιστική εμπειρία των επισκεπτών.
Παράλληλα, η Βουλευτής τονίζει ότι οι ίδιες Διοικήσεις δεν έχουν ανταποκριθεί αποτελεσματικά ούτε στη λειτουργία των πέντε μεγάλων αρχαιολογικών μουσείων, που υποτίθεται πως θα εξασφαλιζόταν με το ν. 5021/2023. Σήμερα, η Συλλογή στην Οικία Λοβέρδου (που ανήκει στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο) παραμένει εξ ολοκλήρου κλειστή από 1/1/2025, σύμφωνα με ανακοίνωση του ίδιου του Μουσείου, ενώ στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, όπου πρόσφατα εγκαινιάστηκε περιοδική έκθεση, από τη μόνιμη έκθεση σήμερα λειτουργούν μόνο οι αίθουσες I – X (ισόγειο) και Αίθουσα XIII (Α όροφος).
Η κα Νάγια Γρηγοράκου υπογραμμίζει ότι η Πολιτεία οφείλει να μεριμνά για τα μεγάλα μουσεία της χώρας, διασφαλίζοντας την εύρυθμη λειτουργία τους, προς όφελος της πολιτιστικής κληρονομιάς και της κοινωνίας.
Σε αυτό το πλαίσιο η Βουλευτής καλεί την Υπουργό Πολιτισμού να απαντήσει:
1. Για ποιους λόγους δεν προγραμματίστηκαν και δεν οργανώθηκαν εγκαίρως οι απαιτούμενες αλλαγές ώστε να εξασφαλιστεί η συνέχεια της λειτουργίας των πωλητηρίων στα συγκεκριμένα μουσεία;
2. Ποια άμεσα μέτρα προτίθεστε να λάβετε για την επαναλειτουργία των πωλητηρίων;
3. Πότε θα λυθεί το θέμα των κλειστών αιθουσών στα πέντε μεγάλα αρχαιολογικά μουσεία;
4. Ποιος είναι ο σχεδιασμός για την αποφυγή παρόμοιων προβλημάτων στο μέλλον;
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της Ερώτησης:
Προς: Την Υπουργό Πολιτισμού κα Λίνα Μενδώνη
Θέμα: Λειτουργία πωλητηρίων στα μεγάλα μουσεία της χώρας
Τα πωλητήρια των πέντε μεγάλων αρχαιολογικών μουσείων και συγκεκριμένα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου, του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου, του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού και του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, παραμένουν κλειστά από την 1η Νοεμβρίου 2024. Πρόκειται για τα πέντε μεγάλα Μουσεία της χώρας που με το ν. 5021/2023 μετατράπηκαν σε ΝΠΔΔ με βασικό επιχείρημα την εύρυθμη και πιο αποτελεσματική λειτουργία τους.
Σύμφωνα με τον εν λόγω νόμο και συγκεκριμένα με την παρ. 13 του άρθρου 34, τα πωλητήρια από 1.11.2024 έχουν περάσει στη δικαιοδοσία των Μουσείων-ΝΠΔΔ. Παρ’ όλα αυτά οι διορισμένες διοικήσεις των πέντε μεγάλων μουσείων, που έχουν τοποθετηθεί από την άνοιξη 2023, φαίνεται πως δεν έχουν καταφέρει να ανταποκριθούν στις βασικές μουσειακές λειτουργίες, με ό,τι αυτό συνεπάγεται τόσο για το εκπαιδευτικό και κοινωνικό έργο που είχαν καθιερώσει επί σειρά ετών τα εν λόγω μουσεία, όσο και για τα έσοδά τους.
Είναι προφανές ότι το πέρασμα των πωλητηρίων στη δικαιοδοσία των μουσείων συνοδεύεται από αλλαγές που απαιτούν έναρξη εμπορικής δραστηριότητας με νέο ΑΦΜ, σύνδεση με τράπεζα, απόκτηση POS και εγκατάσταση νέου λογισμικού, προμήθεια νέων προϊόντων και barcode, πρόσληψη πωλητών/τριών κ.ά.. Αλλαγές που -όπως αποδεικνύεται από το κλείσιμο των πωλητηρίων- δεν είχαν προγραμματιστεί και οργανωθεί εγκαίρως από τα Διοικητικά Συμβούλια που έχει διορίσει η Υπουργός Πολιτισμού ως υπεύθυνα για να φέρουν σε πέρας το έργο της αποτελεσματικότερης λειτουργίας των μεγάλων αρχαιολογικών μουσείων που υποσχόταν κατά την ψήφιση του Νόμου 5021. Αυτή τη στιγμή διανύουμε τον τρίτο μήνα με κλειστά πωλητήρια.
Παράλληλα, οι ίδιες Διοικήσεις δεν έχουν ανταποκριθεί αποτελεσματικά ούτε στη λειτουργία των πέντε μεγάλων αρχαιολογικών μουσείων. Σήμερα, η Συλλογή στην Οικία Λοβέρδου (που ανήκει στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο) παραμένει εξ ολοκλήρου κλειστή από 1/1/2025, σύμφωνα με ανακοίνωση του ίδιου του Μουσείου. Θυμίζουμε ότι η έκθεση στο Μουσείο Λοβέρδου εγκαινιάστηκε στις 18-5-2021, μετά την πολύχρονη ανακαίνιση του κτιρίου που χρηματοδοτήθηκε και από ευρωπαϊκούς πόρους. Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, όπου πρόσφατα εγκαινιάστηκε περιοδική έκθεση, από τη μόνιμη έκθεση σήμερα λειτουργούν -σύμφωνα με ανακοίνωση του ίδιου του Μουσείου- μόνο οι αίθουσες I – X (ισόγειο) και Αίθουσα XIII (Α όροφος). Σημαντικά ευρήματα, όπως η σαρκοφάγος της Αγίας Τριάδας, δεν είναι προσβάσιμα από το κοινό, όπως και ολόκληρη η έκθεση του Α ορόφου του μουσείου.
Δεδομένου ότι η λειτουργία των πωλητηρίων έχει προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς αυτά αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων για τα μουσεία και συμβάλλουν στην αναβάθμιση της εμπειρίας των επισκεπτών.
Δεδομένου ότι η «μετάβαση» στο νέο καθεστώς λειτουργίας δεν μπορεί ν’ αποτελεί μόνιμη δικαιολογία για τις δυσλειτουργίες των πέντε μεγάλων μουσείων της χώρας.
Δεδομένου ότι έχει παρέλθει πλέον των 20 μηνών από τον διορισμό των νέων Διοικήσεων των Μουσείων με απόφαση της Υπουργού Πολιτισμού, που εισηγήθηκε τον νόμο 5021 με βασικό επιχείρημα την εύρυθμη και πιο αποτελεσματική λειτουργία τους, κάτι που δεν επιβεβαιώνεται από την σημερινή κατάσταση.
Ερωτάται η κα Υπουργός:
1. Για ποιους λόγους δεν προγραμματίστηκαν και δεν οργανώθηκαν εγκαίρως οι απαιτούμενες αλλαγές ώστε να εξασφαλιστεί η συνέχεια της λειτουργίας των πωλητηρίων στα συγκεκριμένα μουσεία;
2. Ποια άμεσα μέτρα προτίθεστε να λάβετε για την επαναλειτουργία των πωλητηρίων;
3. Πότε θα λυθεί το θέμα των κλειστών αιθουσών στα πέντε μεγάλα αρχαιολογικά μουσεία;
4. Ποιος είναι ο σχεδιασμός για την αποφυγή παρόμοιων προβλημάτων στο μέλλον;
