«Ορεινή Ελλάδα σε εγκατάλειψη – Στη Βουλή η δυσαρμονία στη διαχείριση του Ταμείου Ανάκαμψης και οι “μελέτες βιτρίνας” την ώρα που τα χωριά ερημώνουν»

Ερώτηση προς τα Υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Τουρισμού κατέθεσε η Βουλευτής Λασιθίου και Τομεάρχης Τουρισμού του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Κατερίνα Σπυριδάκη, από κοινού με τον Βουλευτή Α’ Αθηνών και Τομεάρχη Οικονομίας του ΠΑΣΟΚ και αρμόδιο για το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, Παύλο Γερουλάνο, αναδεικνύοντας τη σοβαρή δυσαρμονία στη διαχείριση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης για τον ορεινό τουρισμό και την περιφερειακή ανάπτυξη.

Η κοινοβουλευτική παρέμβαση ασκεί ιδιαίτερα αιχμηρή κριτική στην κυβερνητική πολιτική, υποστηρίζοντας ότι πολύτιμοι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης διοχετεύονται σε υπερκοστολογημένες μελέτες, επικοινωνιακές στρατηγικές και έργα περιορισμένης χρησιμότητας, την ώρα που η ορεινή Ελλάδα βιώνει πρωτοφανή δημογραφική και αναπτυξιακή κατάρρευση.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην Ερώτηση: «Η αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) αποτελούσε μια ιστορική ευκαιρία για την ανασυγκρότηση της χώρας, η οποία όμως πλέον πνέει τα λοίσθια καθώς το πρόγραμμα λήγει εντός του 2026».

Και η κριτική κορυφώνεται: «Δυστυχώς, καθώς πλησιάζουμε στο τέλος της περιόδου επιλεξιμότητας, πληθαίνουν οι βάσιμες ενδείξεις για μια σκανδαλώδη διαχείριση: τη διοχέτευση τεράστιων κονδυλίων σε “αμφιβόλου χρησιμότητας” και προκλητικά υπερτιμημένες μελέτες για την προώθηση του ορεινού τουρισμού, χωρίς κανένα ουσιαστικό αντίκρισμα στις τοπικές κοινωνίες».

Η Ερώτηση ξεκαθαρίζει ότι ο ορεινός τουρισμός μπορεί και πρέπει να αποτελέσει εργαλείο πραγματικής περιφερειακής ανασυγκρότησης, αλλά μόνο μέσα από ουσιαστικές επενδύσεις και όχι επικοινωνιακές προσεγγίσεις.

Όπως σημειώνεται: «Αναγνωρίζουμε ότι ο τουρισμός μπορεί και οφείλει να αποτελέσει κεντρικό μοχλό συγκράτησης του πληθυσμού στις ορεινές περιοχές».

Ωστόσο, η κοινοβουλευτική παρέμβαση υπογραμμίζει ότι αυτό προϋποθέτει: «Πραγματικά έργα υποδομής που δημιουργούν ένα εμπλουτισμένο και σύγχρονο τουριστικό προϊόν, την ενίσχυση των υφιστάμενων Μικρομεσαίων Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΜΜΤΕ) και ένα θεσμικό πλαίσιο που θα στηρίζει έμπρακτα τους νέους επιχειρηματίες και τους “επίμονους κηπουρούς” της υπαίθρου ώστε να παραμείνουν και να δημιουργήσουν στον τόπο τους».

Η Ερώτηση καταγράφει με ιδιαίτερα σαφή τρόπο τη στρεβλή – όπως χαρακτηρίζεται – κατανομή των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης.

Συγκεκριμένα αναφέρει: «Το Ταμείο Ανάκαμψης (Δράση 16931), με έναν προϋπολογισμό που διογκώθηκε στα 90 εκατ. ευρώ, αναλώνεται σε μια στρεβλή κατανομή πόρων».

Και παρουσιάζει συγκεκριμένα στοιχεία: «Σύμφωνα με τα στοιχεία των προσκλήσεων, ένα προκλητικό ποσοστό που αγγίζει το 20% (περίπου 11-13 εκατ. ευρώ) κατευθύνεται σε ενέργειες marketing, επικοινωνιακές στρατηγικές και ψηφιακές πλατφόρμες, ενώ ένα επιπλέον 5-7% απορροφάται από συμβουλευτικές υπηρεσίες και τεχνική βοήθεια».

Η κοινοβουλευτική παρέμβαση συνδέει άμεσα αυτή τη διαχείριση πόρων με τη δραματική κατάσταση που βιώνουν οι ορεινές περιοχές της χώρας.

Όπως σημειώνεται: «Την ίδια στιγμή, οι ορεινοί οικισμοί βιώνουν μια πρωτοφανή δημογραφική κατάρρευση».

Και παρατίθενται συγκεκριμένα στοιχεία: «Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν μείωση πληθυσμού άνω του 15-20% σε ορεινούς δήμους (π.χ. Πίνδος, ορεινή Αρκαδία, Ευρυτανία) την τελευταία δεκαετία, ενώ στην Ήπειρο το 2026 καταγράφηκαν περιοχές με μηδενικές γεννήσεις».

Η Ερώτηση θέτει έτσι ένα ιδιαίτερα βαρύ πολιτικό ερώτημα προς την κυβέρνηση: «Η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει γιατί προτίμησε τη χρηματοδότηση “βιτρίνας” και υπερκοστολογημένων μελετών, την ώρα που η ορεινή Ελλάδα εκπέμπει σήμα κινδύνου για την ίδια την επιβίωσή της».

Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι και η αναφορά στη συνολική απουσία στρατηγικού σχεδιασμού για την ορεινότητα.

Όπως επισημαίνεται: «Το πλέον οξύμωρο στοιχείο είναι ότι, ενώ η Κυβέρνηση ανακοίνωσε μόλις πρόσφατα (τέλη 2025 – αρχές 2026) ότι η ορεινότητα καθίσταται αυτόνομος πυλώνας της Εθνικής Στρατηγικής για την Περιφερειακή Ανάπτυξη, το πλήρες σχέδιο αναμένεται να οριστικοποιηθεί εντός του 2026».

Η Ερώτηση ασκεί κριτική στο γεγονός ότι οι πόροι δαπανώνται πριν ακόμη ολοκληρωθεί η εθνική στρατηγική: «Τα χρήματα του RRF δαπανώνται σε αποσπασματικές μελέτες και έργα πριν καν οριστικοποιηθεί η εθνική στρατηγική».

Παράλληλα, οι Βουλευτές συνδέουν το ζήτημα και με το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν: «Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό που παρουσιάστηκε πριν λίγες μέρες αφιερώνει ελάχιστες γραμμές στην ορεινότητα».

Η κοινοβουλευτική παρέμβαση φωτίζει έτσι ένα συνολικότερο πολιτικό ζήτημα: ότι η ορεινή Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται αποσπασματικά, χωρίς ουσιαστικό στρατηγικό βάθος, χωρίς διασύνδεση του τουρισμού με τη δημογραφική πολιτική και χωρίς πραγματική στήριξη των τοπικών κοινωνιών.

Η Ερώτηση αναδεικνύει ότι η συζήτηση για τον ορεινό τουρισμό δεν μπορεί να εξαντλείται σε καμπάνιες προβολής, λογότυπα και ψηφιακές πλατφόρμες, όταν χωριά αδειάζουν, οι νέοι εγκαταλείπουν την ύπαιθρο και οι μικρές τοπικές επιχειρήσεις παλεύουν να επιβιώσουν χωρίς ουσιαστική υποστήριξη.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η αναφορά στους «επίμονους κηπουρούς» της ελληνικής υπαίθρου – στους ανθρώπους δηλαδή που εξακολουθούν να κρατούν ζωντανές τις ορεινές περιοχές παρά τις αντιξοότητες.

Η παρέμβαση των Βουλευτών του ΠΑΣΟΚ υπογραμμίζει ότι χωρίς πραγματικά έργα υποδομής, χωρίς βιώσιμο μοντέλο τουρισμού 365 ημερών, χωρίς ουσιαστική ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και χωρίς σύνδεση του τουρισμού με την κοινωνική και δημογραφική συνοχή, η ορεινή Ελλάδα θα συνεχίσει να ερημώνει.

Και θέτει ξεκάθαρα το ερώτημα αν το Ταμείο Ανάκαμψης χρησιμοποιήθηκε τελικά ως εργαλείο ουσιασικής ανασυγκρότησης ή αν μετατράπηκε σε μηχανισμό παραγωγής «μελετών βιτρίνας» και αποσπασματικών έργων χωρίς πραγματικό αποτύπωμα στις τοπικές κοινωνίες.

Με την εν λόγω Ερώτηση οι Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ καλούν τα αρμόδια Υπουργεία να απαντήσουν στα παρακάτω κρίσιμα ερωτήματα:

1. Ποιο είναι το ακριβές ύψος των κονδυλίων από το Ταμείο Ανάκαμψης που έχουν εκταμιευθεί έως σήμερα για μελέτες, συμβουλευτικές υπηρεσίες και προβολή του ορεινού τουρισμού και ποιοι είναι οι ανάδοχοι;
2. Με ποια κριτήρια κρίθηκε το κόστος αυτών των μελετών και πώς δικαιολογείται η υπερτιμολόγησή τους σε σχέση με την αγορά, την ώρα που το πρόγραμμα λήγει και οι πόροι εξαντλούνται σε «χαρτιά»;
3. Γιατί επιλέχθηκε η χρηματοδότηση πιθανά μη βιώσιμων λύσεων (π.χ. τεχνητό χιόνι σε χαμηλά υψόμετρα) αντί για την ενίσχυση υποδομών τουρισμού 365 ημερών (ποδηλατικός τουρισμός, πάρκα περιπέτειας), που αποτελούν τη μόνη απάντηση στην κλιματική κρίση;
4. Υπάρχει πρόβλεψη για την άμεση ενίσχυση των υφιστάμενων ΜΜΤΕ και των νέων επιχειρηματιών στους ορεινούς οικισμούς, ή οι πόροι του RRF θα συνεχίσουν να αγνοούν τους ανθρώπους που κρατούν ζωντανά τα χωριά;
5. Πώς συνδέεται η τουριστική στρατηγική με τη δημογραφική πολιτική; Υπάρχει συγκεκριμένο πλάνο ώστε οι επενδύσεις να μεταφραστούν σε υποδομές που θα κρατήσουν τους νέους γονείς και τους «επίμονους κηπουρούς» στον τόπο τους;
6. Πώς δικαιολογείται η ” ένδεια” του σχεδίου του Ειδικού Χωροταξικού Πλαίσιου για τον Τουρισμό, το οποίο αφιερώνει ελάχιστες γραμμές στους ορεινούς προορισμούς, και πώς σκοπεύει η κυβέρνηση να θεραπεύσει αυτή την έλλειψη στρατηγικού βάθους για την ορεινότητα;