«Δημόσια συγγνώμη, αλλά καμία λογοδοσία για το Πολυδύναμο Ιατρείο Μακρύ Γιαλού»
Στην Ολομέλεια της Βουλής συζητήθηκε η Επίκαιρη Ερώτηση της Βουλευτή Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Κατερίνας Σπυριδάκη, προς τον Υπουργό Υγείας, σχετικά με την πορεία υλοποίησης του Πολυδύναμου Περιφερειακού Ιατρείου Μακρύ Γιαλού, ενός έργου ζωτικής σημασίας για τη δημόσια υγεία στο νοτιοανατολικό Λασίθι, το οποίο επί σειρά ετών συνοδεύτηκε από εξαγγελίες, αντικρουόμενες ανακοινώσεις και διαρκείς καθυστερήσεις.
Κατά την πρωτολογία και τη δευτερολογία της, η Βουλευτής δεν περιορίστηκε στο να ζητήσει ένα νέο χρονοδιάγραμμα για το έργο. Ανέδειξε ένα πολύ βαθύτερο ζήτημα: την αξιοπιστία της Πολιτείας απέναντι στους πολίτες και την ανάγκη λογοδοσίας όταν ένα έργο παρουσιάζεται επανειλημμένα ως ενταγμένο στο Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ τελικά αποδεικνύεται ότι δεν είχε ενταχθεί ποτέ.
Όπως επεσήμανε από την αρχή της παρέμβασής της, το ζήτημα του Πολυδύναμου Ιατρείου Μακρύ Γιαλού δεν αποτελεί απλώς μία ιστορία καθυστερήσεων, αλλά μία χαρακτηριστική περίπτωση συνεχών αλλαγών στο κυβερνητικό αφήγημα, οι οποίες δημιούργησαν προσδοκίες στους κατοίκους και τελικά οδήγησαν σε απογοήτευση.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε στην πρωτολογία της:«Η υπόθεση του Πολυδύναμου Ιατρείου Μακρύ Γιαλού δεν είναι απλώς μια ιστορία καθυστερήσεων, είναι μια ιστορία αλλαγής του αφηγήματος. Και το λέω αυτό γιατί παρακολουθώντας τις εξαγγελίες της Κυβέρνησης, τα δελτία Τύπου του Υπουργείου και τις επίσημες απαντήσεις που λάβαμε σε κοινοβουλευτικό έλεγχο, προκύπτουν εύλογα ερωτήματα.»
Στη συνέχεια παρουσίασε αναλυτικά το ιστορικό της υπόθεσης, υπενθυμίζοντας ότι ήδη από το 2023 ο ίδιος ο Πρωθυπουργός είχε ανακοινώσει πως το έργο θα χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ είχε συμπεριληφθεί και στον κατάλογο των έργων που παρουσιάζονταν ως χρηματοδοτούμενα για την Κρήτη, με συγκεκριμένο προϋπολογισμό και εκτιμώμενο χρόνο ολοκλήρωσης.
Ωστόσο, όπως ανέδειξε, οι επίσημες απαντήσεις που έλαβε μέσω του κοινοβουλευτικού ελέγχου ανέτρεπαν πλήρως αυτή την εικόνα.
Όπως τόνισε: «Σε ερώτηση που κατέθεσα για το εν λόγω έργο, η ίδια η Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης απαντάει ότι η ένταξη ενός έργου προϋποθέτει υποβολή τεχνικού δελτίου από το αρμόδιο Υπουργείο, χωρίς να προκύπτει ότι κάτι τέτοιο έχει συμβεί. Την ίδια ημέρα η Γενική Γραμματεία Δημοσίων Επενδύσεων και ΕΣΠΑ απαντά ότι δεν έχει καν υποβληθεί η πρόταση ένταξης του έργου.»
Η Βουλευτής υπενθύμισε ακόμη ότι, παρά τις συγκεκριμένες αυτές απαντήσεις, λίγες μόλις εβδομάδες αργότερα, τον Μάιο του 2024 και λίγο πριν από τις ευρωεκλογές, το Υπουργείο Υγείας ανακοίνωνε εκ νέου δημόσια ότι το έργο είχε ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης.
Όπως χαρακτηριστικά επισήμανε: «Στις 2 Μαΐου του 2024, πριν τις Ευρωεκλογές, το Υπουργείο Υγείας με δελτίο Τύπου, αναφέρει με απόφαση της Αναπληρώτριας Υπουργού κυρίας Αγαπηδάκη, το έργο έχει ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης. Επιτρέψτε μου μία παρατήρηση εδώ, κύριε Υπουργέ. Η απόφαση ένταξης ενός έργου στο Ταμείο Ανάκαμψης δεν εκδίδεται από το Υπουργείο Υγείας. Εκδίδεται από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Γι’ αυτό δημιουργούνται εύλογα ερωτήματα αν υπήρχε πράγματι η απόφαση ένταξης και αν υπήρχε γιατί δεν κοινοποιήθηκε στη Διαύγεια.»
Η κα Σπυριδάκη εξήγησε ότι το πραγματικό ερώτημα πλέον δεν αφορά μόνο τη χρηματοδότηση, αλλά κυρίως την αξιοπιστία της ενημέρωσης που έλαβαν οι πολίτες όλα αυτά τα χρόνια.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε: «Σήμερα, ενώ πλέον υπάρχει χρηματοδότηση, ενώ υπάρχει ένταξη και το έργο είναι ώριμο, έχουμε σιωπή. Δεν έχει προκηρυχθεί διαγωνισμός, δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα. Η εκτελέστρια της διαθήκης δηλώνει δημόσια ότι θα ανακαλέσει τη δωρεά του οικοπέδου. Άρα σήμερα δεν σας ρωτώ για την αναγκαιότητα του έργου. Σας ρωτώ το αυτονόητο: Τι πήγε στραβά με αυτό το έργο; Τι εμποδίζει πλέον την υλοποίησή του και πότε θα ξεκινήσει επιτέλους η κατασκευή του;»
Απαντώντας στην Επίκαιρη Ερώτηση, ο Υπουργός Υγείας αναγνώρισε ότι το έργο τελικά δεν είχε ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης, σημειώνοντας ότι «το έργο αυτό δεν είχε χρηματοδότηση» και ότι «για διαφόρους λόγους δεν είχε συμπεριληφθεί στα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης», ενώ ανακοίνωσε ότι η χρηματοδότηση εξασφαλίστηκε τελικά μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και δεσμεύτηκε ότι μέσα στον Ιούλιο θα δημοσιευθούν τα τεύχη δημοπράτησης, λέγοντας πως η Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών έχει ήδη ολοκληρώσει τη σύνταξη των τευχών δημοπράτησης. Επιπλέον, προέβη σε δημόσια συγγνώμη προς τη δωρήτρια του οικοπέδου αναγνωρίζοντας πλήρως την αγανάκτησή της.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση του Υπουργού, όμως, επιβεβαίωσε ακριβώς το βασικό επιχείρημα της Βουλευτή: η αναξιοπιστία της Πολιτείας απέναντι στον πολίτη – ότι το έργο δεν είχε ενταχθεί ποτέ στο Ταμείο Ανάκαμψης, παρά το γεγονός ότι επί μακρό χρονικό διάστημα παρουσιαζόταν δημόσια ως τέτοιο.
Συνεχίζοντας τη δευτερολογία της, η Βουλευτής επανήλθε στο ιστορικό της υπόθεσης, επισημαίνοντας ότι το πρόβλημα δεν είναι μία απλή διοικητική καθυστέρηση, αλλά οι συνεχείς αλλαγές στην κυβερνητική εκδοχή για το ίδιο έργο, οι οποίες δημιούργησαν εύλογη ανασφάλεια στους κατοίκους του Μακρύ Γιαλού και συνολικά του Λασιθίου.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε: «Γιατί μέσα σε τρία χρόνια ακούσαμε διαφορετικές εκδοχές για το πώς θα χρηματοδοτηθεί το έργο. Αρχικά θα υλοποιηθεί με το Ταμείο Ανάκαμψης, έπειτα ακούμε ότι δεν έχει υποβληθεί πρόταση. Το Ταμείο Ανάκαμψης μας το αναφέρει ξανά η κυρία Αγαπηδάκη προεκλογικά στις Ευρωεκλογές. Μετά μιλήσαμε για στόχευσηχρηματοδότησης, μιλάμε για Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης και σήμερα μας ανακοινώνετε ότι είναι εξασφαλισμένη η χρηματοδότηση με το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.»
Η κα Σπυριδάκη υπογράμμισε ότι αυτή η διαδρομή δεν αποτελεί μία δευτερεύουσα λεπτομέρεια, αλλά ζήτημα αξιοπιστίας της Πολιτείας απέναντι στους πολίτες, καθώς ένα έργο ζωτικής σημασίας για την περιοχή συνοδεύτηκε από συνεχείς εξαγγελίες χωρίς αντίστοιχη εξέλιξη.
Όπως σημείωσε: «Δεν είναι μια απλή λεπτομέρεια, γιατί είναι ένα έργο ανάγκης. Δημιουργούνται προσδοκίες στον κόσμο, ταυτόχρονα απογοήτευση και, πολύ ορθά είπατε, και η απογοήτευση της ίδιας της διαχειρίστριας πλέον της περιουσίας.»
Σε μία φράση, η Βουλευτής αποτύπωσε ολόκληρη την πορεία του έργου, αναδεικνύοντας τις αντιφάσεις που χαρακτήρισαν τη διαχείρισή του από την κυβέρνηση:«Το 2023 δεν υπήρχε χρηματοδότηση, το 2024 δεν υπήρχε πρόταση, το 2025 το έργο εντάχθηκε τελικά όχι στο Ταμείο Ανάκαμψης αλλά στο Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης. Σήμερα υπάρχει, όπως μας λέτε, η χρηματοδότηση, δεν υπάρχει ο διαγωνισμός.»
Μάλιστα, επισήμανε ότι, αν πράγματι το έργο είχε ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης το 2024, όπως δημόσια παρουσιαζόταν, με τα ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα του συγκεκριμένου χρηματοδοτικού εργαλείου, σήμερα πιθανότατα θα συζητούσαμε για ακόμη μία απένταξηέργου.
Όπως χαρακτηριστικά τόνισε: «Επιτρέψτε μου να πω ότι αν όντως το 2024 είχε μπει στο Ταμείο Ανάκαμψης, με τα τόσο σφιχτά χρονοδιαγράμματα που έχει, σήμερα θα μιλούσαμε πιθανότατα για απένταξη.»
Η κα Σπυριδάκη δεν περιορίστηκε στο ζήτημα της κατασκευής του Πολυδύναμου Περιφερειακού Ιατρείου. Ανέδειξε ότι εξίσου κρίσιμο είναι το τι θα συμβεί την επόμενη ημέρα της ολοκλήρωσής του. Υπογράμμισε ότι, σε έναν Νομό όπου οι προκηρύξεις ιατρικών θέσεων καταλήγουν επανειλημμένα άγονες, οι ελλείψεις προσωπικού παραμένουν οξυμένες και οι πολίτες βιώνουν καθημερινά τις δυσκολίες πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας, η δημιουργία μιας νέας κτιριακής υποδομής από μόνη της δεν αρκεί. Όπως τόνισε, το πραγματικό στοίχημα είναι να υπάρξει συγκεκριμένος σχεδιασμός για τη στελέχωση και τη λειτουργία του Πολυδύναμου Ιατρείου, ώστε να μη μετατραπεί σε ακόμη μία σύγχρονη αλλά υπολειτουργούσα δομή υγείας στο Λασίθι.
Όπως χαρακτηριστικά υπογράμμισε: «Η επιτυχία ενός έργου δεν είναι να ολοκληρωθεί το κτήριο, αλλά όταν θα ανοίξουν οι πόρτες του και θα μπορεί να παρέχει αξιοπρεπείς υπηρεσίες στους πολίτες. Αυτό περιμένει σήμερα ο Μακρύς Γιαλός. Αυτό περιμένει στο σύνολό της και η τοπική κοινωνία του Λασιθίου. Γιατί ένα κτήριο δεν είναι για να πούμε ότι έχουμε άλλη μία δομή, αλλά για να λειτουργεί ουσιαστικά και να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των πολιτών.»
Ο Υπουργός, στη δευτερολογία του, παραδέχθηκε ρητά ότι «ναι, αυτό το έργο πήγε στραβά», σημειώνοντας ότι δεν μπορούσε να ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης λόγω τεχνικών ζητημάτων που αφορούσαν τους τίτλους ιδιοκτησίας του οικοπέδου και ότι τελικά μεταφέρθηκε στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.
Ωστόσο, η παραδοχή αυτή γεννά ακόμη περισσότερα ερωτήματα από όσα απαντά.
Ο ίδιος ο Υπουργός επιβεβαίωσε ότι το έργο δεν είχε συμπεριληφθεί ποτέ στα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης, επιβεβαιώνοντας ουσιαστικά όσα είχε αναδείξει η Βουλευτής μέσω του κοινοβουλευτικού ελέγχου. Δεν απάντησε, όμως, γιατί επί δύο χρόνια η κυβέρνηση, κυβερνητικά στελέχη και επίσημα δελτία Τύπου παρουσίαζαν το Πολυδύναμο Ιατρείο Μακρύ Γιαλού ως έργο του Ταμείου Ανάκαμψης. Δεν εξήγησε γιατί, ενώ οι αρμόδιες υπηρεσίες απαντούσαν ότι δεν είχε καν υποβληθεί πρόταση ένταξης, το έργο εξακολουθούσε να παρουσιάζεται δημόσια ως ενταγμένο.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική ήταν η προσπάθεια του Υπουργού να μετατοπίσει τη συζήτηση, υποστηρίζοντας ότι «έγιναν άλλα 35 έργα» στην 7η Υγειονομική Περιφέρεια. Όμως η λογοδοσία δεν λειτουργεί με συμψηφισμούς. Ένα έργο που απέτυχε δεν παύει να είναι αποτυχία επειδή υλοποιήθηκαν άλλα έργα. Πολύ περισσότερο όταν κανένα από τα έργα που επικαλέστηκε ο Υπουργός δεν έχει επιφέρει καμία ουσιαστική αλλαγή στην Υγεία στο Λασίθι, έναν Νομό που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει οξύτατα προβλήματα υποστελέχωσης, άγονες προκηρύξεις ιατρών και σοβαρές δυσκολίες πρόσβασης των πολιτών σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας.
«Η δημόσια συγγνώμη του Υπουργού για την πορεία του Πολυδύναμου Περιφερειακού Ιατρείου Μακρύ Γιαλού αποτελεί μια ηθική δικαίωση για όσα αναδείξαμε με συνέπεια μέσα από τον κοινοβουλευτικό μας έλεγχο. Όμως, η συγγνώμη από μόνη της δεν αρκεί. Γεννά ακόμη περισσότερα ερωτήματα για την αξιοπιστία με την οποία παρουσιάστηκαν επί χρόνια οι κυβερνητικές εξαγγελίες, όταν σήμερα επιβεβαιώνεται ότι το έργο ουδέποτε είχε ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης, παρά τα όσα δημόσια διακηρύσσονταν. Οι πολίτες του Μακρύ Γιαλού και συνολικά του Λασιθίου δικαιούνται πλήρη λογοδοσία για το τι πραγματικά πήγε στραβά. Από την πλευρά μας δεν εφησυχάζουμε. Θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε κάθε στάδιο της διαδικασίας, μέχρι να δούμε το έργο να δημοπρατείται, να κατασκευάζεται, να στελεχώνεται επαρκώς και να λειτουργεί, παρέχοντας τις υπηρεσίες υγείας που αξίζουν οι κάτοικοι της περιοχής», δήλωσε κλείνοντας η Βουλευτής Λασιθίου, Κατερίνα Σπυριδάκη.
