Τροπολογία της ΚΟ ΠΑΣΟΚ: Κατάργηση χορήγησης μόνιμων αδειών διαμονής επενδυτή (Golden Visa) μέσω απόκτησης ακίνητης περιουσίας
ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ
Στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Ανάπτυξης «Νέα κίνητρα Άμεσων Ξένων Επενδύσεων, αναδιάρθρωση Διεύθυνσης Άμεσων Ξένων Επενδύσεων και λοιπές διατάξεις»
Θέμα: Κατάργηση χορήγησης μόνιμων αδειών διαμονής επενδυτή (Golden Visa) μέσω απόκτησης ακίνητης περιουσίας και αναπροσανατολισμός των επενδυτικών κινήτρων προς την εθνική οικονομία και την επιχειρηματικότητα (Angel Visa) – εφαρμογή της απαγόρευσης βραχυχρόνιας μίσθωσης σε ακίνητα υφιστάμενων αδειών διαμονής επενδυτή
Αιτιολογική Έκθεση
Η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα έχει πλέον διαρθρωτικά χαρακτηριστικά. Η δυνατότητα ιδίως των νεότερων γενεών να αποκτήσουν ή να μισθώσουν αξιοπρεπή κατοικία περιορίζεται, ενώ το κόστος στέγασης απορροφά ολοένα μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος. Το πρόβλημα συνδέεται άμεσα με την αυτονόμηση των νέων, το δημογραφικό και τη δυνατότητα των πολιτών να παραμένουν και να δημιουργούν στον τόπο τους.
Το ποσοστό ιδιοκατοίκησης στην Ελλάδα μειώθηκε από 75,4% το 2019 (5,4 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο) σε περίπου 69,4% το 2025 (λιγότερο από μια ποσοστίαια μονάδα πάνω από τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο).
Το 2025 οι νέοι στην Ελλάδα εγκατέλειπαν την οικογενειακή κατοικία κατά μέσο όρο στα 30,9 έτη, έναντι 26,3 ετών στην ΕΕ και 28,9 ετών στην Ελλάδα το 2019.
To 2025 το 26,4% του πληθυσμού της χώρας ζούσε σε νοικοκυριά όπου το συνολικό κόστος στέγασης ξεπερνά το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος, έναντι 7,7% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι τιμές αγοράς κατοικιών στην Ελλάδα, και ιδιαίτερα στην Αθήνα, έχουν πλέον ξεπεράσει τα προ κρίσης επίπεδα τη στιγμή που διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών υπολείπεται πολύ αυτό. Επιπλέον μόνο το 2025 η Ελλάδα κατέγραψε τη δεύτερη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση ενοικίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με ρυθμό +10,1%. Την ίδια ώρα, στην Αθήνα, το μέσο ενοίκιο για διαμέρισμα με ένα υπνοδωμάτιο αντιστοιχεί πλέον στο 70,2% του μέσου μηνιαίου μισθού, ενώ για διαμέρισμα με δύο υπνοδωμάτια το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει το 93,6% με βάση στοιχεία του 2024.
Την ίδια στιγμή, έχει ενισχυθεί η συμμετοχή ξένων φυσικών προσώπων, εταιρειών και επενδυτικών κεφαλαίων στην ελληνική αγορά κατοικίας και γης. Με βάση τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, οι ισχύουσες άδειες μόνιμων επενδυτών χορηγήθηκαν σχεδόν αποκλειστικά για επένδυση σε ακίνητα με το συνολικό απόθεμα ενεργών και εκκρεμών αρχικών επενδυτικών υποθέσεων που συνδέονται με το καθεστώς της Golden Visaνα υπερβαίνει ήδη τις 40.000.
Το ζήτημα δεν αφορά την εθνικότητα των επενδυτών ούτε αμφισβητεί την ανάγκη προσέλκυσης ξένων κεφαλαίων. Αφορά όμως το είδος των επενδύσεων που επιδιώκει να προσελκύσει η χώρα και την οικονομική και κοινωνική τους ανταποδοτικότητα.
Η Ελλάδα έχει ανάγκη από κεφάλαια που κατευθύνονται στην παραγωγική οικονομία, στην επιχειρηματικότητα, στην έρευνα και την καινοτομία και δημιουργούν απασχόληση και προστιθέμενη αξία.
Στο πλαίσιο αυτό, το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής έχει προτείνει την κατάργηση της άδειας διαμονής επενδυτή μέσω απόκτησης ακίνητης περιουσίας και τον αναπροσανατολισμό του κινήτρου προς την εθνική οικονομία και την επιχειρηματικότητα, σηματοδοτώντας τη μετάβαση από τη λογική της «Golden Visa» στη λογική της «Angel Visa».
Η επιλογή αυτή δεν στρέφεται κατά των ξένων επενδύσεων. Αντίθετα, επιδιώκει τη βελτίωση της ποιότητας και του αναπτυξιακού τους αποτυπώματος. Δεν είναι συνεπές το Κράτος, από τη μία, να χρηματοδοτεί προγράμματα για τη διευκόλυνση της πρόσβασης των πολιτών στην κατοικία και, από την άλλη, να παρέχει ειδικό κίνητρο που αυξάνει τη διεθνή επενδυτική ζήτηση για το ίδιο περιορισμένο οικιστικό απόθεμα.
Με την προτεινόμενη τροπολογία παύει η δυνατότητα θεμελίωσης νέας μόνιμης άδειας διαμονής επενδυτή μέσω της προβλεπόμενης επένδυσης σε ακίνητη περιουσία, ενώ διατηρούνται οι λοιπές κατηγορίες επενδυτικών αδειών του Κώδικα Μετανάστευσης. Παράλληλα, γενικεύεται η απαγόρευση βραχυχρόνιας μίσθωσης για τα ακίνητα του άρθρου 100, ενισχύοντας την προστασία του διαθέσιμου οικιστικού αποθέματος.
Ειδικότερα:
Με το άρθρο 1 τροποποιείται το άρθρο 100 του Κώδικα Μετανάστευσης. Αναμορφώνονται οι προϋποθέσεις ανανέωσης των υφιστάμενων αδειών μόνιμης διαμονής επενδυτή, ώστε η διατήρηση του ακινήτου ή της σχετικής επενδυτικής σχέσης να συνδέεται και με την τήρηση της απαγόρευσης βραχυχρόνιας μίσθωσης. Προβλέπεται επίσης ρητά η ανάκληση της άδειας σε περίπτωση μεταπώλησης του ακινήτου και διατηρούνται οι ειδικές προϋποθέσεις που αφορούν τα διατηρητέα ακίνητα, καθώς και η δυνατότητα ανανέωσης ανεξαρτήτως διαστημάτων απουσίας από τη χώρα.
Με το ίδιο άρθρο γενικεύεται η απαγόρευση βραχυχρόνιας εκμίσθωσης και υπεκμίσθωσης στα ακίνητα που υπάγονται στο άρθρο 100 του Κώδικα Μετανάστευσης.
Τέλος, προβλέπεται ότι από την έναρξη ισχύος της ρύθμισης δεν θεμελιώνεται πλέον δικαίωμα ούτε γίνονται δεκτές νέες αιτήσεις αρχικής χορήγησης άδειας διαμονής τύπου Β.5 μέσω των προβλεπόμενων επενδύσεων σε ακίνητη περιουσία, με παράλληλη προστασία των αιτήσεων που έχουν ήδη υποβληθεί νομίμως πριν από την έναρξη ισχύος της νέας ρύθμισης, οι οποίες εξακολουθούν να εξετάζονται με βάση το προϊσχύσαν καθεστώς.
Με το άρθρο 2 καταργούνται οι δυνατότητες μετατροπής άλλων μορφών επενδυτικής άδειας σε άδεια διαμονής λόγω επένδυσης σε ακίνητη περιουσία. Ειδικότερα, από την παρ. 8 του άρθρου 99 διαγράφεται η δυνατότητα επενδυτή που έχει πραγματοποιήσει χρηματοοικονομική επένδυση να μεταφέρει την επένδυσή του σε ακίνητη περιουσία του άρθρου 100. Αντίστοιχα, τροποποιείται η παρ. 10 του άρθρου 100Α, ώστε η μετάβαση από επένδυση σε νεοφυή επιχείρηση να μπορεί να πραγματοποιείται προς τις λοιπές επενδυτικές κατηγορίες, όχι όμως προς την επένδυση σε ακίνητη περιουσία.
Με το άρθρο 3 καταργείται η παρ. 3 του άρθρου 64 του ν. 5100/2024, στο πλαίσιο της αναμόρφωσης του μεταβατικού καθεστώτος που διέπει τις άδειες διαμονής επενδυτή και της υπαγωγής τους στους νέους κανόνες που θεσπίζονται με την παρούσα.
Με το άρθρο 4 ρυθμίζεται η έναρξη ισχύος των προτεινόμενων διατάξεων. Αυτές τίθενται σε ισχύ από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Ειδικά η γενίκευση της απαγόρευσης βραχυχρόνιας μίσθωσης προβλέπεται να τεθεί σε εφαρμογή σε μεταγενέστερο χρόνο, ώστε να παρέχεται εύλογο χρονικό διάστημα προσαρμογής στους ήδη κατόχους αδειών διαμονής επενδυτή.
Τροπολογία – Προσθήκη
Στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Ανάπτυξης «Νέα κίνητρα Άμεσων Ξένων Επενδύσεων, αναδιάρθρωση Διεύθυνσης Άμεσων Ξένων Επενδύσεων και λοιπές διατάξεις»
Θέμα: Κατάργηση χορήγησης μόνιμων αδειών διαμονής επενδυτή (Golden Visa) μέσω απόκτησης ακίνητης περιουσίας και αναπροσανατολισμός των επενδυτικών κινήτρων προς την εθνική οικονομία και την επιχειρηματικότητα (Angel Visa) – εφαρμογή της απαγόρευσης βραχυχρόνιας μίσθωσης σε ακίνητα υφιστάμενων αδειών διαμονής επενδυτή
Άρθρο 1
Τροποποίηση άρθρου 100 του Κώδικα Μετανάστευσης
Στο άρθρο 100 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α΄ 81), περί επενδύσεων σε ακίνητη περιουσία και μόνιμης άδειας διαμονής επενδυτή τύπου «Β.5», επέρχονται οι εξής τροποποιήσεις:
1. Η παράγραφος 4 αντικαθίσταται ως εξής:
«4. α. Πολίτες τρίτων χωρών κάτοχοι άδειας μόνιμης διαμονής επενδυτή δύνανται να ανανεώνουν την άδεια διαμονής τους, για ισόχρονη διάρκεια κάθε φορά, εφόσον η ακίνητη περιουσία παραμένει στην κυριότητα και νομή τους ή παραμένουν σε ισχύ οι συμβάσεις της παρ. 1 και πληρούνται οι λοιπές προϋποθέσεις του παρόντος, συμπεριλαμβανομένων των προϋποθέσεων και περιορισμών της παρ. 7Α.
β. Σε περίπτωση μεταπώλησης του ακινήτου η άδεια ανακαλείται.
γ. Εξαιρετικά για τις περιπτώσεις πολιτών τρίτων χωρών κατόχων άδειας μόνιμης διαμονής επενδυτή που υλοποίησαν επένδυση της περ. δ) της παρ. 2, επιπλέον προϋπόθεση για την πρώτη ανανέωση της άδειας διαμονής τους συνιστά η υλοποίηση της πλήρους αποκατάστασης των στοιχείων της ακίνητης περιουσίας ή η ολική ανακατασκευή τους, ανεξαρτήτως της αιτίας, στην οποία οφείλεται η αλλοίωση ή η κατάρρευση ή η κατεδάφιση των κτιρίων ή των τμημάτων αυτών.
δ. Διαστήματα απουσίας από τη χώρα δεν αποτελούν παρακωλυτικό λόγο για την ανανέωση της άδειας διαμονής.
2. Το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 7Α αντικαθίσταται ως εξής:
«7Α. Τα ακίνητα του παρόντος άρθρου απαγορεύεται να εκμισθώνονται βραχυχρόνια στο πλαίσιο της οικονομίας του διαμοιρασμού, καθώς και να υπεκμισθώνονται.
3. Προστίθεται παράγραφος 12 ως εξής:
«12. α. Από την έναρξη ισχύος της παρούσας δεν θεμελιώνεται δικαίωμα και δεν γίνονται δεκτές νέες αιτήσεις για αρχική χορήγηση μόνιμης άδειας διαμονής επενδυτή τύπου «Β.5» για τις περιπτώσεις β΄ και γ΄ της παρ. 1 και της παρ. 2.
β. Αιτήσεις για αρχική χορήγηση άδειας διαμονής τύπου «Β.5» που έχουν υποβληθεί νομίμως έως και την προηγουμένη της έναρξης ισχύος της παρ. 12 εξετάζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος, όπως ίσχυαν κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης.»
Άρθρο 2
Κατάργηση δυνατότητας μετατροπής χρηματοοικονομικής επένδυσης σε επένδυση ακίνητης περιουσίας – Τροποποίηση παρ. 8 άρθρου 99 και κατάργηση δυνατότητας μετατροπής επένδυσης σε νεοφυείς επιχειρήσεις σε επένδυση ακίνητης περιουσίας – Τροποποίηση παρ. 10 άρθρου 100Α
1. Στο πρώτο εδάφιο της παρ. 8 του άρθρου 99 του Κώδικα Μετανάστευσης οι λέξεις: «ή σε ακίνητη περιουσία, σύμφωνα με το άρθρο 100» διαγράφονται.
2. Στην παρ. 10 του άρθρου 100Α του Κώδικα Μετανάστευσης οι λέξεις «επένδυση των άρθρων 96 έως 100» αντικαθίστανται, όπου απαντώνται, από τις λέξεις: «επένδυση των άρθρων 96 έως 99 ή του άρθρου 100Α».
Άρθρο 3
Κατάργηση διάταξης της παρ.3 του άρθρου 64 του ν.5100/2024
Η διάταξη της παρ.3 του άρθρου 64 του ν.5100/2024 καταργείται.
Άρθρο 4
Έναρξη ισχύος
Η ισχύς της παρούσας αρχίζει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Οι προτείνοντες Bουλευτές
Ανδρουλάκης Νικόλαος
Μπιάγκης Δημήτριος
Τσίμαρης Ιωάννης
Γερουλάνος Παύλος
Μάντζος Δημήτριος
Αποστολάκη Μιλένα
Αυλωνίτης Αλέξανδρος
Αχμέτ Ιλχάν
Βατσινά Ελένη
Γιαννακοπούλου Κωνσταντίνα (Νάντια)
Γιαννακούρας Ευάγγελος
Γρηγοράκου Παναγιώτα (Νάγια)
Δουδωνής Παναγιώτης
Θρασκιά Ουρανία (Ράνια)
Καζάνη Αικατερίνη
Κατρίνης Μιχάλης
Κουκουλόπουλος Παρασκευάς (Πάρις)
Λιακούλη Ευαγγελία
Μιχαηλίδης Σταύρος
Μουλκιώτης Γεώργιος
Νικητιάδης Γεώργιος
Νικολαΐδης Αναστάσιος
Πάνας Απόστολος
Παπανδρέου Γεώργιος
Παππάς Πέτρος
Παραστατίδης Στέφανος
Παρασύρης Φραγκίσκος
Πουλάς Ανδρέας
Σπυριδάκη Αικατερίνη
Σταρακά Χριστίνα
Χνάρης Εμμανουήλ
Χουρδάκης Μιχαήλ
Χριστοδουλάκης Εμμανουήλ
