Σάκης Αρναούτογλου: «Η νέα ΚΑΠ γράφεται τώρα. Το ερώτημα είναι για ποιον αγρότη.»
Η επόμενη Κοινή Αγροτική Πολιτική για την περίοδο 2028 έως 2034 γράφεται αυτή τη στιγμή στις Βρυξέλλες.
Και ίσως το σημαντικότερο ερώτημα δεν είναι μόνο πόσα χρήματα θα διαθέτει. Είναι ποιον τελικά θα προστατεύει.
Από την αρχή της θητείας μου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προσπάθησα να μεταφέρω σε αυτή τη συζήτηση προβλήματα που ο Έλληνας παραγωγός συναντά καθημερινά. Το ενδιαφέρον σήμερα είναι ότι σε ορισμένα από αυτά ακολούθησαν συγκεκριμένες ευρωπαϊκές εξελίξεις.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το κόστος παραγωγής.
Στις 19 Μαρτίου 2026 συμμετείχα σε επείγουσα κοινοβουλευτική παρέμβαση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την απότομη αύξηση στο κόστος καυσίμων, ενέργειας και λιπασμάτων εξαιτίας της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Τέθηκε τότε ευθέως το ερώτημα αν η Ευρώπη ήταν έτοιμη να ενεργοποιήσει εργαλεία της ΚΑΠ, έκτακτη οικονομική στήριξη και μεγαλύτερη ευελιξία για τους παραγωγούς.
Λίγους μήνες αργότερα αυτό ακριβώς το πρόβλημα πέρασε σε συγκεκριμένα ευρωπαϊκά μέτρα.
Στις 12 Ιουνίου 2026 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε ειδικό πακέτο για την κρίση των λιπασμάτων και στις 13 Ιουλίου το Συμβούλιο το ενέκρινε οριστικά. Προβλέφθηκε έκτακτη οικονομική στήριξη για αγρότες που πιέζονται από το αυξημένο κόστος λιπασμάτων και άλλων εισροών, νέος μηχανισμός ρευστότητας, δυνατότητα νωρίτερης καταβολής άμεσων ενισχύσεων και αξιοποίηση αδιάθετων πόρων της ΚΑΠ. Η αγροτική εφεδρεία ενισχύθηκε επίσης με επιπλέον 300 εκατομμύρια ευρώ.
Υπάρχει και ένα δεύτερο παράδειγμα που αφορά τη θέση του παραγωγού απέναντι στους ισχυρότερους κρίκους της αγοράς.
Το ζήτημα των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών και της άνισης διαπραγματευτικής δύναμης μέσα στην αγροδιατροφική αλυσίδα ήταν ένα από τα θέματα στα οποία συμμετείχα ενεργά στην ευρωπαϊκή συζήτηση. Το βασικό πρόβλημα είναι απλό. Ο παραγωγός δεν μπορεί να είναι πάντοτε ο πιο αδύναμος κρίκος, ούτε να καλείται να πουλήσει κάτω από το πραγματικό κόστος παραγωγής.
Στη συνέχεια η Ευρώπη προχώρησε σε συγκεκριμένες αλλαγές.
Στις 12 Φεβρουαρίου 2026 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε νέους κανόνες για την αντιμετώπιση των διασυνοριακών αθέμιτων εμπορικών πρακτικών. Στις 5 Μαρτίου ακολούθησε η τελική έγκριση από το Συμβούλιο. Οι νέοι κανόνες ενισχύουν τη συνεργασία μεταξύ των εθνικών αρχών, επιτρέπουν καλύτερο συντονισμό των ερευνών και δημιουργούν ισχυρότερη προστασία για τους παραγωγούς όταν ο αγοραστής βρίσκεται σε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τον Ιούνιο του 2026 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πήγε ένα βήμα παραπέρα και ενέκρινε μέτρα που ενισχύουν τη συμβατική θέση των αγροτών, με στόχο οι τελικές τιμές των προϊόντων να αντανακλούν καλύτερα το πραγματικό κόστος και να έχουν ουσιαστικότερη επίδραση στο εισόδημα του παραγωγού.
Ένα ακόμη θέμα που είχα θέσει πολύ νωρίς ήταν η διαχείριση των ευρωπαϊκών αγροτικών χρημάτων στην Ελλάδα.
Στις 6 Μαρτίου 2025 είχα ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή απαντήσεις για τις καθυστερήσεις στις πληρωμές της ΚΑΠ, τη χαμηλή απορρόφηση πόρων, τη γραφειοκρατία, αλλά και για την αποτελεσματικότητα, τη διαφάνεια και τη διαχείριση των ευρωπαϊκών κονδυλίων από την ελληνική διοίκηση.
Οι εξελίξεις που ακολούθησαν έδειξαν πόσο σοβαρό ήταν το ζήτημα της διαχείρισης.
Τον Μάιο του 2025 η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία πραγματοποίησε έρευνες στον ΟΠΕΚΕΠΕ για φερόμενο οργανωμένο σύστημα απάτης και διαφθοράς γύρω από ευρωπαϊκές αγροτικές ενισχύσεις. Η υπόθεση διευρύνθηκε στη συνέχεια και στις 16 Ιουλίου 2026 η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ανακοίνωσε την παραπομπή 22 προσώπων στο πλαίσιο της έρευνας για τη διαχείριση αγροτικών κονδυλίων.
Δεν πρόκειται βέβαια για την ίδια υπόθεση που έθετε η κοινοβουλευτική μου ερώτηση ούτε θα ήταν σωστό να συνδεθούν αιτιωδώς τα δύο γεγονότα. Αναδεικνύεται όμως εκ των υστέρων πόσο κρίσιμα ήταν ήδη από τότε τα ζητήματα της διαφάνειας, των ελέγχων και της σωστής διαχείρισης των πόρων της ΚΑΠ.
Παράλληλα προσπάθησα να μεταφέρω στην ευρωπαϊκή συζήτηση και προβλήματα που δεν χωρούν εύκολα στους πίνακες των επιδοτήσεων.
Το νερό και η άρδευση. Τη λειψυδρία και την επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένου νερού. Την αβεβαιότητα για τα νερά του Άρδα και τους παραγωγούς του Έβρου. Τις ζωονόσους. Τις ζημιές στις δενδροκαλλιέργειες. Τη μελισσοκομία. Τις δυσκολίες ανθρώπων που παράγουν σε ορεινές, νησιωτικές και παραμεθόριες περιοχές.
Γιατί η αγροτική πολιτική δεν είναι μόνο η επιδότηση ανά στρέμμα.
Είναι το αν υπάρχει νερό. Αν υπάρχει αγορά. Αν το κόστος παραγωγής μπορεί να καλυφθεί. Αν ο παραγωγός προστατεύεται απέναντι στον ισχυρό αγοραστή. Αν οι ευρωπαϊκοί πόροι φτάνουν πραγματικά εκεί όπου προορίζονται.
Αυτή η εμπειρία βρίσκεται και πίσω από την παρέμβασή μου τον Ιούλιο του 2026 στη συζήτηση για τη νέα ΚΑΠ, με την κατάθεση 56 τροπολογιών.
Η βασική λογική είναι να μεταφερθεί περισσότερο βάρος από την έκταση στον πραγματικά ενεργό παραγωγό, στις μικρές και μεσαίες οικογενειακές εκμεταλλεύσεις, στους νέους και στους νεοεισερχόμενους, στις γυναίκες της υπαίθρου και στις περιοχές όπου η γεωργική παραγωγή γίνεται κάτω από δυσκολότερες συνθήκες.
Για ορισμένα από αυτά δεν υπάρχει ακόμη επόμενο κεφάλαιο.
Και αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό.
Οι τροπολογίες κατατέθηκαν μόλις τον Ιούλιο του 2026 και η νέα ΚΑΠ εξακολουθεί να διαπραγματεύεται. Αυτό που έχει σημασία τώρα είναι να παρακολουθήσουμε ποια από αυτά τα ζητήματα θα περάσουν τελικά στο ευρωπαϊκό πλαίσιο που θα ισχύσει από το 2028.
Γιατί η νέα ΚΑΠ γράφεται τώρα.
Και όταν ολοκληρωθεί η διαπραγμάτευση, το πραγματικό μέτρο της επιτυχίας της δεν θα είναι πόσες σελίδες κανονισμών εγκρίθηκαν στις Βρυξέλλες.
Θα είναι αν ο άνθρωπος που πραγματικά παράγει μπορεί να συνεχίσει να ζει από τη γη του.
