«Ο κίνδυνος ήταν γνωστός από το 2025 – Τώρα απαιτούνται άμεση στήριξη, αποκατάσταση και απαντήσεις»
Σε άμεση κοινοβουλευτική παρέμβαση προέβη η Βουλευτής Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ, Κατερίνα Σπυριδάκη, καταθέτοντας Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων προς οκτώ συναρμόδια Υπουργεία, μετά τις καταστροφικές πλημμύρες που έπληξαν την Ιεράπετρα και ιδιαίτερα το ανατολικό παραλιακό μέτωπο του Δήμου. Την Ερώτηση συνυπογράφουν ο Βουλευτής Ρεθύμνης και ΚΤΕ Αγροτικής Ανάπτυξης, Μανόλης Χνάρης, ο Βουλευτής Δράμας και ΚΤΕ Υποδομών και Μεταφορών, Αναστάσιος Νικολαΐδης, ο Βουλευτής Αργολίδας και ΚΤΕ Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας Ανδρέας Πουλάς, ο Βουλευτής Α’ Ανατολικής Αττικής και ΚΤΕ Περιβάλλοντος, Μανώλης Χριστοδουλάκης και ο Βουλευτής Β3 Νοτίου Τομέα Αθηνών και Κ.Τ.Ε. Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Παύλος Χρηστίδης.
Για δεύτερη φορά μέσα σε λίγο περισσότερο από έναν χρόνο, οι ίδιες περιοχές βρίσκονται αντιμέτωπες με μία μεγάλης έκτασης φυσική καταστροφή. Το καλοκαίρι του 2025 ήταν η φωτιά. Τον Οκτώβριο του 2026 είναι το νερό. Φέρμα, Αγία Φωτιά, Αχλιά, Κουτσουράς και Μακρύς Γιαλός βρέθηκαν αντιμέτωποι με πλημμύρες, κατολισθήσεις, βραχοπτώσεις, λάσπη και τεράστιες ποσότητες φερτών υλικών, ενώ κρίσιμα τμήματα του οδικού δικτύου υπέστησαν σοβαρότατες ζημιές.
Οι επιχειρήσεις απεγκλωβισμού έφτασαν, σύμφωνα με τις νεότερες αναφορές που περιλαμβάνονται στην Ερώτηση, τις 26, ενώ τέσσερις Βρετανοί επισκέπτες χρειάστηκε να απομακρυνθούν διά θαλάσσης από την Αγία Φωτιά, καθώς η κατάσταση του οδικού δικτύου δεν επέτρεπε την ασφαλή απομάκρυνσή τους από ξηρά.
Την ίδια στιγμή, κατοικίες, επιχειρήσεις, τουριστικά καταλύματα και θερμοκήπια πλημμύρισαν, σημειώθηκαν βλάβες σε δίκτυα κοινής ωφέλειας και ο επαρχιακός δρόμος Ιεράπετρας – Σητείας υπέστη εκτεταμένες καταστροφές. Ενδεικτικό της επικινδυνότητας ήταν το περιστατικό στα Φέρμα, όπου τεράστιος βράχος αποκολλήθηκε από την πλαγιά και έπεσε πάνω στο καπό διερχόμενου αυτοκινήτου, με τον οδηγό να αποφεύγει τον τραυματισμό για κλάσματα του δευτερολέπτου.
Οι προειδοποιήσεις υπήρχαν από το 2025
Κεντρικό σημείο της νέας κοινοβουλευτικής παρέμβασης αποτελεί το γεγονός ότι ο κίνδυνος για την περιοχή ήταν γνωστός, καταγεγραμμένος και είχε ήδη αποτελέσει αντικείμενο συγκεκριμένων κοινοβουλευτικών παρεμβάσεων από το 2025.
Στις 23 Ιουλίου 2025, λίγες εβδομάδες μετά τη μεγάλη πυρκαγιά της 2ας Ιουλίου, η Κατερίνα Σπυριδάκη είχε καταθέσει την υπ’ αριθ. 7755/23.07.2025 Ερώτηση προς επτά συναρμόδια Υπουργεία, ζητώντας, μεταξύ άλλων, έκτακτη χρηματοδότηση των ΟΤΑ, αποκατάσταση των κατεστραμμένων υποδομών και διάθεση εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων για τις πληγείσες περιοχές.
Στις 18 Αυγούστου 2025, ακολούθησε δεύτερη κοινοβουλευτική παρέμβαση, ειδικά για την επικινδυνότητα στην Αγία Φωτιά. Ήδη τότε είχε επισημανθεί ότι η απογύμνωση της βλάστησης μετά την πυρκαγιά είχε καταστήσει την περιοχή ακόμη πιο ευάλωτη σε πλημμύρες, διαβρώσεις και κατολισθήσεις.
Μάλιστα, η Αντιπεριφέρεια Λασιθίου είχε παρουσιάσει μελέτη για την κατασκευή δέκα αντιπλημμυρικών προφραγμάτων συγκράτησης φερτών υλικών, προϋπολογισμού 1,5 εκατ. ευρώ, ενώ στην κοινοβουλευτική παρέμβαση είχε ζητηθεί συγκεκριμένη απάντηση για το πότε θα εξασφαλιζόταν η χρηματοδότηση και ποιο θα ήταν το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.
Παράλληλα, μετά από αίτημα της Περιφέρειας Κρήτης, κλιμάκιο της ΕΑΓΜΕ είχε πραγματοποιήσει αυτοψία στην Αγία Φωτιά και είχε συντάξει τεχνικογεωλογικήέκθεση, στην οποία προσδιορίζονταν επικίνδυνες θέσεις και προτείνονταν άμεσα προσωρινά μέτρα προστασίας.
Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά στην Ερώτηση:
Υπήρχε γνώση. Υπήρχε αυτοψία. Υπήρχε τεχνική έκθεση. Υπήρχε καταγεγραμμένη επικινδυνότητα. Υπήρχαν προτεινόμενα άμεσα μέτρα. Υπήρχε μελέτη για δέκα αντιπλημμυρικά προφράγματα.
Αυτό που δεν υπήρξε ήταν σαφής απάντηση για το πότε θα χρηματοδοτούνταν και πότε θα κατασκευάζονταν τα συγκεκριμένα έργα. Δεκατρείς και πλέον μήνες αργότερα, τα ίδια ερωτήματα επιστρέφουν, αυτή τη φορά μέσα στις λάσπες.
Τι έγινε από τον Ιούλιο του 2025 μέχρι σήμερα;
Με τη νέα Ερώτηση και ΑΚΕ ζητείται να ανοίξει ολόκληρος ο φάκελος των παρεμβάσεων που έπρεπε να ακολουθήσουν τις πυρκαγιές του 2025: ποια έργα εγκρίθηκαν, ποια χρηματοδοτήθηκαν, ποια εκτελέστηκαν, ποια παρέμειναν σε επίπεδο μελέτης, ποιες διαδικασίες καθυστέρησαν και τι απέγινε η μελέτη των δέκα αντιπλημμυρικών προφραγμάτων.
Ιδιαίτερα ζητείται να αποσαφηνιστεί η πορεία της χρηματοδότησης των 1,5 εκατ. ευρώ, αλλά και των παρεμβάσεων μέσω του προγράμματος AntiNero: ποια ποσά εγκρίθηκαν και εκταμιεύθηκαν, πότε έγιναν πραγματικά διαθέσιμα, ποιος είχε την ευθύνη υλοποίησης και ποια έργα είχαν πράγματι ολοκληρωθεί πριν από τις πλημμύρες.
Παράλληλα, ζητείται να διερευνηθεί σε διοικητικό επίπεδο εάν υπήρξαν αδικαιολόγητες καθυστερήσεις ή παραλείψεις στην έγκριση, χρηματοδότηση ή εκτέλεση αναγκαίων έργων και, εφόσον προκύψουν σχετικά στοιχεία, να διαβιβαστούν στις αρμόδιες αρχές για τη διερεύνηση τυχόν περαιτέρω ευθυνών.
Αποζημιώσεις και αποκατάσταση τώρα
Η Ερώτηση, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην αναζήτηση του τι συνέβη πριν από την καταστροφή. Θέτει ως άμεση προτεραιότητα την επόμενη ημέρα για τους κατοίκους και την οικονομία της Ιεράπετρας.
Η κήρυξη του Δήμου σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης πρέπει να μεταφραστεί άμεσα σε χρηματοδότηση, ταχύτερες διαδικασίες και ουσιαστική στήριξη. Ζητούνται, μεταξύ άλλων:
1. άμεση καταγραφή όλων των ζημιών και ενεργοποίηση της Κρατικής Αρωγής, με γρήγορη καταβολή πρώτης αρωγής, προκαταβολών και αποζημιώσεων,
2. έκτακτη χρηματοδότηση Δήμου και Περιφέρειας για καθαρισμούς και αποκατάσταση υποδομών,
3. άμεσο σχέδιο ασφαλούς αποκατάστασης του οδικού άξονα Ιεράπετρας – Σητείας και των δικτύων κοινής ωφέλειας,
4. νέα αυτοψία της ΕΑΓΜΕ για κατολισθήσεις, βραχοπτώσεις και επικίνδυνα πρανή,
5. μέτρα για τις πληγείσες μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τους εργαζομένους, με φορολογικές, ασφαλιστικές και δανειακές διευκολύνσεις,
6. αποζημιώσεις για θερμοκήπια, καλλιέργειες, φυτικό κεφάλαιο και αγροτικές υποδομές,
7. οργανωμένο πρόγραμμα καθαρισμού και απολύμανσης των πληγεισών περιοχών,
8. και, κυρίως, μόνιμο σχέδιο αντιπλημμυρικής και αντιδιαβρωτικής θωράκισης της ανατολικής Ιεράπετρας.
Το πλήγμα στον τουρισμό δεν τελειώνει με το τέλος της κακοκαιρίας
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στον τουρισμό, καθώς η καταστροφή σημειώθηκε ενώ η τουριστική περίοδος βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Αποκλεισμένοι δρόμοι, απεγκλωβισμοί επισκεπτών, πλημμυρισμένα καταλύματα και προβλήματα πρόσβασης προκαλούν άμεσο πλήγμα στις επιχειρήσεις αλλά και στην εικόνα της Ιεράπετρας ως ασφαλούς τουριστικού προορισμού.
Η ανησυχία αφορά όχι μόνο το κλείσιμο της φετινής σεζόν, αλλά και τις προκρατήσεις για το 2027, καθώς οι ίδιες περιοχές μέσα σε δύο διαδοχικές τουριστικές περιόδους δοκιμάστηκαν πρώτα από πυρκαγιές και τώρα από πλημμύρες και σοβαρές ζημιές στις υποδομές. Για τον λόγο αυτό ζητείται συγκεκριμένη παρέμβαση του Υπουργείου Τουρισμού για τη στήριξη των επιχειρήσεων και την προστασία της εικόνας του προορισμού στις διεθνείς αγορές.
«Το καλοκαίρι του 2025 ήταν η φωτιά. Τον Οκτώβριο του 2026 είναι το νερό. Και δυστυχώς μιλάμε για τα ίδια χωριά, τους ίδιους ανθρώπους, τις ίδιες επιχειρήσεις και τις ίδιες υποδομές που μέσα σε λίγο περισσότερο από έναν χρόνο καλούνται να ξεκινήσουν ξανά από την αρχή.
Αυτή τη φορά, όμως, κανείς δεν μπορεί να πει ότι δεν γνωρίζαμε. Μετά τις πυρκαγιές είχαμε προειδοποιήσει συγκεκριμένα για τον κίνδυνο πλημμυρών, κατολισθήσεων και φερτών υλικών. Υπήρχαν μελέτες. Υπήρχε αυτοψία της ΕΑΓΜΕ. Υπήρχαν προτεινόμενα μέτρα. Υπήρχε η μελέτη για τα δέκα αντιπλημμυρικά προφράγματα. Και υπήρχαν κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις που ζητούσαν χρηματοδότηση και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Γι’ αυτό σήμερα δεν αρκεί να μας πουν ότι έβρεξε πολύ. Πρέπει να μάθουμε τι έγινε αυτούς τους δεκατρείς μήνες. Τι χρηματοδοτήθηκε, τι κατασκευάστηκε, τι έμεινε στα χαρτιά, τι καθυστέρησε και γιατί. Και εάν υπήρχαν έργα που μπορούσαν και έπρεπε να είχαν γίνει εγκαίρως και δεν έγιναν, τότε πρέπει να διερευνηθεί πού σταμάτησαν και ποιος είχε την ευθύνη να τα προχωρήσει.
Την ίδια στιγμή, όμως, οι άνθρωποι της Ιεράπετρας δεν μπορούν να περιμένουν μέχρι να ολοκληρωθεί αυτή η διερεύνηση. Χρειάζονται τώρα αποζημιώσεις, ρευστότητα, αποκατάσταση του οδικού δικτύου, στήριξη των επιχειρήσεων, των εργαζομένων και των παραγωγών και ένα πραγματικό σχέδιο για να ξανασταθεί η περιοχή στα πόδια της. Η κήρυξη σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης πρέπει αυτή τη φορά να σημαίνει πράξεις, χρηματοδότηση και ταχύτητα – όχι απλώς έναν ακόμη διοικητικό χαρακτηρισμό.
Η Ιεράπετρα δεν μπορεί κάθε χρόνο να μετρά μια διαφορετική καταστροφή. Και δεν μπορεί η “ανθεκτικότητα” να παραμένει μια ωραία λέξη στα κυβερνητικά σχέδια και στις τουριστικές καμπάνιες. Ανθεκτικότητα σημαίνει ασφαλείς δρόμοι, αντιπλημμυρικά έργα, προστατευμένα πρανή, λειτουργικές υποδομές και ένα κράτος που επενδύει στην πρόληψη πριν από την καταστροφή και όχι μόνο στην αποκατάσταση μετά από αυτήν. Αυτό οφείλουμε στους ανθρώπους αυτού του τόπου και αυτό ζητάμε σήμερα από την Κυβέρνηση», δήλωσε χαρακτηριστικά κλείνοντας η Βουλευτής Λασιθίου, Κατερίνα Σπυριδάκη.
