Νάντια Γιαννακοπούλου: «Η Κυβέρνηση δρα με καθυστέρηση, αποσπασματικά και χωρίς συνολικό σχέδιο»

Ομιλία Νάντιας Γιαννακοπούλου στη Βουλή επί του Νομοσχεδίου του Υπουργείου Υγείας «Ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού Covid-19 κ.ά.»

Κύριε Υπουργέ,

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι, 

Δεν μπορώ να μην επισημάνω για άλλη μια φορά το πρόβλημα της ακρίβειας που ταλανιζει τα ελληνικά νοικοκυριά  και την αναποτελεσματικότητα της Κυβέρνησης. Η Κυβέρνηση συνεχίζει συστηματικά να κωφεύει και να παριστάνει ότι δεν αντιλαμβάνεται το μέγεθος και την οξύτητα της ακρίβειας . Σε όλους αυτούς τους μήνες φάνηκε ότι δεν είχε και δεν έχει συνολικά διαμορφωμενο σχέδιο, ότι ανακοίνωνε μέτρα με καθυστέρηση με τέτοιο τρόπο, που όταν τα ανακοινωνε ήδη είχαν υπονομευτεί σε μεγάλο βαθμό από τον πληθωρισμό που έτρεχε και τις ανατιμήσεις παντού, από τα καταναλωτικά προϊόντα μέχρι τα τιμολόγια ενέργειας και τις τιμές των καυσίμων.

Είναι πολύ χαρακτηριστικό το παράδειγμα με την βενζίνη. Πριν λίγες μέρες ανακοινώθηκαν τα νέα μέτρα της Κυβέρνησης για την τιμή των καυσίμων. 

Για άλλη μια φορά με καθυστέρηση, αποσπασματικότητα και χωρίς συνολικό σχέδιο που να δίνει πραγματική λύση στο μέγα πρόβλημα της ακρίβειας.

Εμείς ποτέ δεν μηδενίσαμε κανένα μέτρο, δεν υποτιμήσαμε ακόμα και την πιο μικρή ελάφρυνση του οικογενειακού προϋπολογισμού και ιδιαίτερα των πιο ευπαθών ομάδων.

Όμως ας είμαστε ειλικρινείς και σαφείς: Σε καμία μα σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αυτή η παρέμβαση λύνει ένα πρόβλημα που ταλαιπωρεί για μήνες την ελληνική κοινωνία και που θα συνεχιστεί καθώς δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για την αποκλιμάκωση της κρίσης στην ενέργεια και βέβαια στις τιμές των καυσίμων.

Δεν μπορούμε να ξεχνάμε ότι η Ελλάδα έχει την τρίτη υψηλότερη τιμή βενζίνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το δεύτερο χαμηλότερο ΑΕΠ σε όρους αγοραστικής δύναμης καθιστώντας εκ των πραγμάτων τέτοιου είδους λύσεις ως πρόχειρες και αναποτελεσματικές. Έτσι λοιπόν τα εξαγγελόμενα αυτά μέτρα αναμένονται τάχιστα να εξανεμισθούν όσο ανεξέλεγκτα η βενζίνη θα οδεύει ολοταχώς προς τα 3 ευρώ το λίτρο.

Όμως με επιδοματική πολιτική δεν μπορούμε ως οικονομία να πάμε μακριά. Είναι  επιβεβλημένο να κινηθούμε σε μία πιο δραστική λύση και αυτή δεν μπορεί να είναι άλλη από τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα. Και συγκεκριμένα η μείωση αυτή να γίνει στο ποσοστό της αύξησης που σημειώθηκε τους τελευταίους μήνες, ώστε να μην τεθεί σε κίνδυνο και η εκτέλεση του προϋπολογισμού. Μόνο αυτή η κίνηση θα συμβάλλει καθοριστικά στην συγκράτηση των τιμών που για την ώρα ανεβαίνουν διαρκώς και θα ανακουφιστεί περισσότερο το καταναλωτικό κοινό. Επίσης πρέπει να γίνουν ουσιαστικοί έλεγχοι για να εντοπιστούν φαινόμενα αισχροκέρδειας σ΄όλη την αλυσίδα που διαμορφώνει τις τιμές, από τα Διυλιστήρια και τις Εταιρείες καυσίμων μέχρι και τα βενζιναδικα.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Με την ενεργειακή κρίση ν’ αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα, που καλούνται ν’ αντιμετωπίσουν όλα τα κράτη παγκοσμίως και κυρίως στην Ευρώπη και το συνεχόμενο ράλι των  ανατιμήσεων να ψαλιδίζει το εισόδημα νοικοκυριών και επιχειρήσεων, εμείς καλούμαστε ως κράτος να δώσουμε λύσεις κι απαντήσεις σε όλη την ελληνική κοινωνία.

Θα επαναλάβω και θα τονίσω τις προτάσεις του ΠΑΣΟΚ και την επιμονή μας στη θέση για επιβολή πλαφόν στη ρήτρα αναπροσαρμογής και στα τιμολόγια, τη φορολόγηση των υπερκερδών των εταιρειών ενέργειας, ώστε να μην είναι μόνο το κράτος (μέσω των επιδοτήσεων) και οι πολίτες (μέσω των αυξήσεων) που υφίστανται τις συνέπειες της κρίσης. 

Ξεκάθαρα έχουμε δηλώσει ότι τασσόμαστε υπέρ της ομαλότερης απεξάρτησης από το λιγνίτη, δηλαδή μικρότερη μεταβατική περίοδο με το φυσικό αέριο, ώστε να οδηγηθούμε γρηγορότερα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Σημαντική θέση στις προτάσεις μας έχει η ταχύτερη μετάβαση προς την «πράσινη» εποχή με ένα καλύτερο δίκτυο υψηλής διασυνδεσιμότητας, ώστε χιλιάδες Έλληνες να είναι και παραγωγοί και καταναλωτές. 

Να μην περιοριστούμε μόνο στα μεγάλα έργα ΑΠΕ, αλλά κατά κάποιο τρόπο να κοινωνικοποιηθεί η παραγωγή ενέργειας με τη δημιουργία ενεργειακών κοινοτήτων ιδίως στον αγροτικό-κτηνοτροφικό τομέα, στον τομέα της μεταποίησης, αλλά και στα σπίτια με την τοποθέτηση φωτοβολταϊκών σε κατοικίες. Είναι αναγκαίες οι επενδύσεις με τη δημιουργία νέων υποσταθμών και αναβάθμισης του δικτύου.

Αν δεν επενδύσουμε στην εξοικονόμηση ενέργειας και στην ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, δεν μπορούμε να λύσουμε ποτέ διαρθρωτικά το πρόβλημα της ενεργειακής φτώχειας και θα περιοριζόμαστε απλά σε ημίμετρα.

Ήδη, έχουμε επανειλημμένως ζητήσει από τον ΑΔΜΗΕ και τον ΔΕΔΔΗΕ να εκπονήσουν συγκεκριμένη μελέτη, η οποία θα επικαιροποιείται κάθε δύο χρόνια και θα απαντά στο ερώτημα πόσες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μπορεί να αντέξει το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, τι έργα πρέπει να γίνουν ώστε να υπάρχει η δυνατότητα απορρόφησης των ανανεώσιμων με χρονικό ορόσημο το 2030.

Σχετικά με το σημερινό νομοσχέδιο,  το οποίο στον πυρήνα του αποσκοπεί στην απλοποίηση της αδειοδότησης και την επιτάχυνση της υλοποίησης έργων Α.Π.Ε. :

Βεβαίως και είμαστε θετικοί , σ’ αυτή τη μετάβαση και στην απλοποίηση όσων διαδικασιών απαιτούνται. Απαράβατος όρος όμως για εμάς και απαραίτητη προϋπόθεση είναι αυτό να μη συνεπάγεται καμία έκπτωση στην ουσιαστική προστασία του περιβάλλοντος.

Με αυτή την αρχική σκέψη, παρατηρείται στο συγκεκριμένο Ν/Σ να εισάγονται περίπου 20 παρεκκλίσεις γενικών ή ειδικών διατάξεων καθώς και πλήθος εξαιρέσεων από προβλεπόμενες διαδικασίες παραβιάζοντας την περιβαλλοντική νομοθεσία και ειδικά το κεφάλαιο για τους «πιλοτικούς» πλωτούς φωτοβολταϊκούς σταθμούς, εισάγοντας ένα πλαίσιο χωρίς να απαιτείται καμία αδειοδότηση και χωρίς καμία περιβαλλοντική πρόβλεψη.

Το γεγονός ότι παρατηρούνται  καθυστερήσεις στα έργα Α.Π.Ε. με αποτέλεσμα να εκτινάσσεται πλέον τον ενεργειακό κόστος για όλους τους καταναλωτές και να οδηγεί σε πολλά ενεργειακά αδιέξοδα, δεν πρέπει να λησμονούμε ότι είναι αποκλειστική ευθύνη  της Κυβέρνησης και των επιλογών της όπως η εκτίναξη της ηλεκτροπαραγωγής από εισαγόμενο φυσικό αέριο και η άρνηση της να παρέμβει έγκαιρα για την Ρήτρα Αναπροσαρμογής και τον μηχανισμό τιμολόγησης

Βεβαίως, όπως είναι σαφές η λύση για όλα τα παραπάνω προβλήματα δεν είναι το τεράστιο ενδιαφέρον ΜΟΝΟ για τα μεγάλα έργα και στι πολύ μεγάλες επενδύσεις Α.Π.Ε., ενώ δημιουργεί αδικίες και έξτρα κόστος στους αιτούντες. Όχι μόνο δεν αποτελεί λύση, αλλά, δυσκολεύει τους προγραμματισμούς και τα επιχειρηματικά σχέδια μικρών παραγωγών και θέτει εμπόδια στην ομότιμη συμμετοχή στις χρηματοδοτήσεις και τις διασυνδέσεις μικρών και μεσαίων έργων παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας.

Οπότε πού καταλήγουμε; Η ενεργειακή αγορά να ανήκει σε λίγους και εκλεκτούς. Κάτι τέτοιο φαίνετα να επιδιώκει η εκ των υστέρων επιβολή εγγυητικής επιστολής, που θα έχει ως αποτέλεσμα να τεθούν εκτός «παιχνιδιού» οι μικροί επενδυτές και να διατεθεί ο ηλεκτρικός χώρος κυρίως στους μεγάλους παίκτες.

Κύριε Υπουργέ,

ξεκαθαρίζουμε ότι  ο ηλεκτρικός χώρος δεν είναι «προίκα» κανενός, αλλά αγαθό σε σπανιότητα και η Κυβέρνηση δεν πρέπει να αφήνει περιθώρια για αδιαφανείς διαδικασίες στην κατανομή του.

Για εμάς, το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής η προώθηση των Α.Π.Ε. απαιτεί ένα άλλο υπόδειγμα ανάπτυξης, με αποκεντρωμένη παραγωγή από Α.Π.Ε. κάθε κλίμακας, με σχέδιο για τη χωροθέτηση τους σε συνεννόηση με τις τοπικές κοινωνίες και με διάχυση των δυνατοτήτων, των μέσων και των πόρων σε περισσότερους (Ενεργειακή Δημοκρατία).

Αντίθετα, η Κυβέρνησή σας περιορίζεται σε επιδοματικές πολιτικές, επικοινωνιακού χαρακτήρα, διστάζοντας να προχωρήσει σε γενναίες παρεμβάσεις τις οποίες έχουμε προτείνει.

Πλέον όλη η ελληνική κοινωνία, αυτά τα οποία φωνάζουμε τόσο καιρό εδώ στο Κοινοβούλιο, τα βιώνει καθημερινά σε κάθε νοικοκυριό και σε κάθε επιχείρηση. Εμείς θα συνεχίσουμε να σας ασκούμε κριτική και να κάνουμε προτάσεις ρεαλιστικές και χρήσιμές. ¨όπως και η κοινωνία ολόκληρη θα συνεχίσει να σας κατηγορεί, ότι την αφήσατε απροστάτευτη σε μία τόσο κρίσιμη, για την ενέργεια και τις επιπτώσεις της, στιγμή.